capÇALERA: oplo
CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 22 de mai

Actualitats

Divendres, 21 d'abril de 2017, 03h00 Istòria,Sciéncia

Tròben centenats de bastiments en Amazonia

Es estructures ocupen mès de 13 000 km2 e an permetut de cambiar era teoria istorica que didie qu’Amazonia non auie estat jamès tocada pes umans


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Archaeology & arts





Etiquetas
andreu. amazonia, arqueologia, sapiéncia

Era descobèrta de centenats de bastisses de tèrra ena sèuva amazoniana ei estonanta. Ua civilizacion anciana i trabalhèc hè uns 2000 ans e a deishat aqueri bastiments coma un mistèri que non s’a podut encara resòlver. Era descobèrta ei hèta per ua còlha de scientifics brasilèrs e anglesi.
 
S’agís de centenats d’estructures hètes de tèrra en estat amazonian d’Acre. Ara, era deforestacion actuau que patís Brasil a permetut de descobrir-les. Totun, es mès de 450 geoglifes geometrics trobats encara son un mistèri arqueologic qu’era sciéncia a de resòlver.
 
Non se sap guaire se quina ère era sua foncion. Èren dilhèu ancians vilatges, segon çò que diden es expèrts. Apròp d’aqueres bastisses an trobat fòrça airines umanes que poirien confirmar aquera ipotèsi. Se pense que non èren plataformes defensives e qu’era sua utilizacion siguec esporadica, dilhèu coma luòc d’amassada.
 
 
Embarres de tèrra misterioses
 
Es estructures ocupen mès de 13 000 km2 e an permetut de cambiar era teoria istorica que didie qu’Amazonia non auie estat jamès tocada pes umans. Era cap dera sua recèrca ei Jennifer Watling, deth Departament d’Arqueologia e Etnografia dera Universitat de São Paulo.
 
“Son ues estructures qu’an demorat atau pendent quauqui sègles —çò diguec Watling—. Era prumèra causa que volíem saber ère s’i avie arbes ena region e se com siguec era alteracion der ecosistèma dera region pes òmes que les bastiren”.
 
Atau, era còlha que les estúdie a podut recrear enquias darrèrs 6000 ans de vegetacion dera zòna. En hè’c, descobriren qu’es òmes ancians constructors de tot aquerò alterèc fòrça es bòsqui dera region, pendent milèrs d’annades entà poder hèr aqueri geoglifes.
 
Ath delà, trapèren que transformèren es bòsqui mès non pas damb huec. Que plantèren centenats de palmèrs en tot practicar ua tecnica aquaforestèra. Totun, aqueth cambiament ei petit comparat damb es cambiaments environamentaus que patís era region actualaments. (Liegetz era seguida).



 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.






abonar los amics de Jornalet



 



publicitat



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat

Editorial

Parlar al país dins la lenga del país

Al País Valencian, lo catalan es ara la lenga veïculara e preferenciala de l’administracion. Coma o raportàvem dimenge passat, 14 de mai, lo govèrn de la Generalitat Valenciana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • nuvols Agen 26 13
  • pluja Aush 26 13
  • sol Bordèu 26 14
  • sol Briançon 26 13
  • sol Caors 26 13
  • pluja Carcassona 23 12
  • sol Clarmont-Ferrand 22 11
  • sol Confolent 22 13
  • sol Gap 27 13
  • sol La Canau 26 14
  • nuvols_parcials La Gàrdia 22 13
  • sol La Torre de Pèlitz 26 14
  • sol Limòtges 22 13
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 28 16
  • sol Lo Puèi de Velai 21 12
  • sol Marselha 31 16
  • sol Montpelhièr 26 19
  • nuvols Naut Aran 22 7
  • sol Niça 17 7
  • sol Nimes 31 19
  • nuvols Pau 24 12
  • sol Peireguers 23 13
  • sol Rodés 26 14
  • sol Tolon 26 14
  • pluja Tolosa 26 14
  • sol Valença 23 13

giny

giny

Entrevista

publicitat




publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Uvernada Lou Dalfin 2012. ©  Cristòl Daurore

    Uvernada Lou Dalfin 2012

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • Lo Mistrau nos balança

    Meissonencas en Camarga pichòta

  • Occitan e economia: "occitanitat mai o mens visibla"

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • Serada occitana a Malhòrca

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Maria Millan

    22u corsa Aran per sa Lengua (26-7-2015)

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

  • Cristòl Daurore

    Ceremonia pel 83n anniversari de Francés Fontan a Fraisse (Val Varacha)

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Manel Armengol

    Presentacion deth roman Òc a Barcelona en ocasion dera Hèsta d'Aran

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Costiera de Gavotina marítima : Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh. © RL

    Costiera de Gavotina marítima: Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh

  • © Jacky Grau

    Manifestacion per l'occitan dins l'ensenhament public. Montpelhièr 16 de febrièr 2013

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • La Korrika, la corsa per la lenga basca es arribada a Tolosa

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat


giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)