CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 25 d'abril

Actualitats

Divendres, 21 d'abril de 2017, 03h00 Istòria,Sciéncia

Tròben centenats de bastiments en Amazonia

Es estructures ocupen mès de 13 000 km2 e an permetut de cambiar era teoria istorica que didie qu’Amazonia non auie estat jamès tocada pes umans


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Archaeology & arts





Etiquetas
andreu. amazonia, arqueologia, sapiéncia

Era descobèrta de centenats de bastisses de tèrra ena sèuva amazoniana ei estonanta. Ua civilizacion anciana i trabalhèc hè uns 2000 ans e a deishat aqueri bastiments coma un mistèri que non s’a podut encara resòlver. Era descobèrta ei hèta per ua còlha de scientifics brasilèrs e anglesi.
 
S’agís de centenats d’estructures hètes de tèrra en estat amazonian d’Acre. Ara, era deforestacion actuau que patís Brasil a permetut de descobrir-les. Totun, es mès de 450 geoglifes geometrics trobats encara son un mistèri arqueologic qu’era sciéncia a de resòlver.
 
Non se sap guaire se quina ère era sua foncion. Èren dilhèu ancians vilatges, segon çò que diden es expèrts. Apròp d’aqueres bastisses an trobat fòrça airines umanes que poirien confirmar aquera ipotèsi. Se pense que non èren plataformes defensives e qu’era sua utilizacion siguec esporadica, dilhèu coma luòc d’amassada.
 
 
Embarres de tèrra misterioses
 
Es estructures ocupen mès de 13 000 km2 e an permetut de cambiar era teoria istorica que didie qu’Amazonia non auie estat jamès tocada pes umans. Era cap dera sua recèrca ei Jennifer Watling, deth Departament d’Arqueologia e Etnografia dera Universitat de São Paulo.
 
“Son ues estructures qu’an demorat atau pendent quauqui sègles —çò diguec Watling—. Era prumèra causa que volíem saber ère s’i avie arbes ena region e se com siguec era alteracion der ecosistèma dera region pes òmes que les bastiren”.
 
Atau, era còlha que les estúdie a podut recrear enquias darrèrs 6000 ans de vegetacion dera zòna. En hè’c, descobriren qu’es òmes ancians constructors de tot aquerò alterèc fòrça es bòsqui dera region, pendent milèrs d’annades entà poder hèr aqueri geoglifes.
 
Ath delà, trapèren que transformèren es bòsqui mès non pas damb huec. Que plantèren centenats de palmèrs en tot practicar ua tecnica aquaforestèra. Totun, aqueth cambiament ei petit comparat damb es cambiaments environamentaus que patís era region actualaments. (Liegetz era seguida).



 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.






abonar los amics de Jornalet



 



publicitat



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: IEO Label ÒC

Editorial

Perqué l’Estat Islamic vòl que ganhe l’ultradrecha?

L’autoproclamat Estat Islamic (EI) es una organizacion criminala qu’apareis sobdament dins l’encastre de guèrras en Orient Mejan. Sabèm pas amb certitud qual es darrièr ...
giny

Lo temps

Mapa
  • pluja Agen
  • pluja Aush
  • nuvols Bordèu
  • sol Briançon
  • pluja Caors
  • pluja Carcassona
  • pluja Clarmont-Ferrand
  • pluja Confolent 10 0
  • sol Gap
  • nuvols La Canau
  • sol La Gàrdia
  • nuvols_parcials La Torre de Pèlitz
  • pluja Limòtges
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz
  • nuvols Lo Puèi de Velai
  • sol Marselha
  • pluja Montpelhièr
  • pluja Naut Aran
  • sol Niça
  • nuvols Nimes
  • nuvols Pau
  • pluja Peireguers
  • pluja Rodés
  • sol Tolon
  • pluja Tolosa
  • nuvols Valença

giny

giny

Entrevista

publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Çò que se servèm en classa d'occitan dins un collègi public en França

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Gavotina (est Velai) e d'Auvèrnhe (Vivarés, Gevaudan)

  • Publicitat de la CGT de Bocas dau Ròse en occitan. © Remèsi Firmin

    L'occitan per carrièras (concors de prima 2014)

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • Autariba

    Dictada occitana 2014

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • Espaci occitan a Draoníer (Val Maira). © Cristòu Daurore

    Espaci occitan a Draoníer (Val Maira)

  • Pòrt de Niça: Li galeras

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

  • Estanhs deth Rosari de Vacivèr.  © Xavi Gutiérrez Riu

    Val d'Aran

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012. © Cecília Hautefeuille

    Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012

  • Nimes

    Dictada occitana 2014

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Rodés

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Uvernada Lou Dalfin 2012. ©  Cristòl Daurore

    Uvernada Lou Dalfin 2012

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL 1 I 2 EMPLEC OPLO

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)