CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 16 de genièr

Actualitats

Divendres, 11 de genièr de 2019, 03h00 Sciéncia

An trobat una nívol de gas fossila dins l’Univèrs

La trobalha es considerada coma tras que rara e una de las mai importantas dins l’estudi de l’istòria de l’Univèrs


Comentaris 3 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (1 vòte)
carregant En cargar


Fins a uèi lo jorn lo principal problèma per comprene scientificament l’origina de l’Univèrs, tanben conegut coma Bing Bang, èra que jamai èra pas estat trapat astronomicament cap fossil d’aquela epòca. Òr, l’astronomia poguèt viure un moment istoric quand una còla trobèt una nívol fossila mai de 15 miliards d’ans après sa formacion. La descobèrta dobrirà, de segur, una nòva pòrta a l’estudi de la naissença de l’Univèrs.
 
Lo fossil de nívol de gas foguèt descobèrt dins una region tras que luenchenca de l’Univèrs amb la pus nauta tecnologia creada per l’òme per estudiar l’espaci. D’efièch, se trobèt per mejan de dos espectromètres plan especials que son situats dins lo telescòpi optic pus potent de la planeta, W. M. Keck, dins l’illa de Maukanea, en Hawaii.
 
La trobalha es considerada coma tras que rara e una de las mai importantas dins l’estudi de l’istòria de l’Univèrs. E es estada una bèla reüssida d’una còla qu’a per membres Fred Robert e Michael Murphy, ambedós de l’Universitat de Tecnologia de Swinburn e amb d’argent del Conselh per lo Projècte de Descobèrta e Recèrca Australian e lo Conselh Europèu de Recèrca.
 
Los astronòms qu’an fach venir publica la descobèrta d’aquel fossil espacial trantalhèron pas per soslinhar qu’èra una trobalha excepcionala dins l’estudi de l’istòria de l’Univèrs qu’a ja donat fòrça informacion sus cossí se formèron las primièras galaxias . “Lo gas dins l’Univèrs es polluit per d’elements pesants pertot. Proven d’estelas qu’esclatèron fa de temps, çò diguèt Robert. Mas avèm pogut trobar una nívol clara, sens la pollucion estellara que se formèt après lo Bing Bang, e qu’es demorada aital pendent pus de 1500 milions d’annadas”.
 

Una nívol amb pauca pollucion
 
Lo fossil rescontrat a fòrça pauques elements pesants, çò es pauca pollucion estellara. Mens d’1/10 000 de la proporcion de nòstre Solelh. Aquò non es pas considerat scientificament coma de pollucion e per ansin s’es pensat qu’es un fossil d’aquela nívol de gas. Un dels primièrs còps que l’astronomia ne tròba un d’aquel tipe en tota son istòria.
 
La descobèrta, totun, foguèt pas aisida. La còla d’astronòms que trobèt aquel fossil empleguèt los espectromètres ES e HIRES de l’observatòri hawaiian de Kecks. Sens aqueles espleches scientifics de la pus nauta tecnologia, jamai fins a uèi aquela nívol de gas seriá pas estada trapada.
 
Per la trobar, los astronòms cerquèron dins de quasars pr’amor que produson una cèrta lutz dins l’espectromètre, e ansin l’idrogèn present dins la nívol de gas poguèt èsser descobèrt. La preséncia de divèrsas ombras d’idrogèn dins l’espectromètre poguèt d’efièch donar l’alèrta als scientifics.
 
Fins ara, s’èra sonque trobat dos fossils de nívol de gas. Foguèron Michele Fumagali e John O’Meara que foguèron al centre de la trobalha en 2011. E an trabalhat ongan amb la còla qu’a descobèrt aquela nívol de gas fossila.
 
“Malgrat que pensèssem qu’aquela descobèrta èra la cima de l’icebèrg tanben consideràvem qu’èra pas estada mai qu’una trobalha casuala, çò diguèt O’Meara. Pr’aquò cal soslinhar scientificament aquesta nòva trobalha astronomica. Pr’amor que trobar de nívols de gas fossilas es un fach de fòrça mal far”. (Legissètz la seguida)







 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.











abonar los amics de Jornalet
 



publicitat



Comentaris

14 de genièr 12.23h

"una nívol de gas FOSSIL" es lo gas qu'es fossil, non pas la nívol...


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

11 de genièr 11.30h

Dos espectomètres, o dos espectrofotomètres ?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat

Editorial

En 2019, festegem lo seten anniversari de Jornalet

Lo numèro sèt nos agrada. D'un caire, trobam las originas de la lenga occitana dins un territòri qu'a la fin de l'Empèri Roman èra administrat per la Diocèsi ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 10 6
  • sol Aush 12 4
  • nuvols Bordèu 8 5
  • sol Briançon 7 -7
  • nuvols Caors 11 5
  • sol Carcassona 15 1
  • sol Clarmont-Ferrand 14 3
  • sol Confolent 8 3
  • sol Gap 9 4
  • nuvols La Canau 8 5
  • sol La Gàrdia 8 -1
  • sol La Torre de Pèlitz 12 2
  • sol Limòtges 8 3
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 11 2
  • sol Lo Puèi de Velai 8 1
  • nuvols_parcials Marselha 15 7
  • nuvols Montpelhièr 14 7
  • nuvols_parcials Naut Aran 12 0
  • sol Niça 6 -3
  • nuvols Nimes 14 6
  • nuvols_parcials Pau 12 4
  • sol Peireguers 8 4
  • sol Rodés 2
  • nuvols Tolon 17 6
  • sol Tolosa 12 4
  • sol Valença 9 2

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • Carnaval de Limós. © Franc Bardòu

    Carnaval de Limós 2013

  • Castelar

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • Galhac

    Octòbre de 2012 en Tèrrafòrt de Galhac Tolzan

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • Carnaval e fèsta per l'anniversari de la naissença de Jausep Garibaldi a Niça

  • Cristòl Daurore

    Ceremonia pel 83n anniversari de Francés Fontan a Fraisse (Val Varacha)

  • © AR

    Vila d'Usès e lo pont de Gardon

  • La Primada de Montsegur, 17 de març 2012

    Primada de Montsegur, 17 de de març 2012

  • L'Oriol e l'Iris a la 44a Escòla Occitana d'Estiu

    L'estiu dels legeires de Jornalet 2018

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • Barcelona. © CAOC

    18a Dictada Occitana

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

T'agradariá que Jornalet se publiquèsse tanben en papièr?


67%



13%



20%




Vots 100 vòtes

comentaris 4

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)