CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 21 de julhet

Actualitats

Divendres, 21 de junh de 2019, 03h00 Sciéncia

Un nòu candidat per la matèria escura

Dos scientifics de l’Universitat de Califòrnia an fach una nòva e interessanta proposicion sus aquela matèria encara misteriosa


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargar


Aumens un 25% de tot l’Univèrs es fach de matèria escura. Mas encara es una matèria misteriosa, uèi lo jorn. Ara dos scientifics de l’Universitat de Califòrnia, John Terning e Christopher Verhaaren, an fach una nòva e interessanta proposicion: de particulas amb un solet pòl escur serián las particulas basicas d’aquela matèria. S’aquò poguèsse èsser demostrat, i auriá una manièra scientifica de las poder cercar e trapar.
 
La soleta causa que la sciéncia pòsca confirmar uèi sus la matèria escura es qu’es facha d’un cèrt tipe de particulas que reflectisson pas ni absorbisson la lutz. Mas pòdon plan agir amb la gravetat. Plusors experimentacions son estadas realizadas sus tota la planeta per las poder trapar. E fins ara los melhors candidats èran los diches WIMP (de particulas massissas) e los axions. Mas encara contunhan dins lo mond de las ipotèsis après d’annadas de trabalh scientific.
 
 
Una matèria desconeguda
 
“Se sap pas brica encara çò qu’es la matèria escura, çò diguèt Christopher Verhaaren. Malgrat que lo principal candidat sián de particulas WIMP sembla qu’a l’ora d’ara son de candidatas passadas. Una alternativa ne seriá l’electromagnetisme escur qu’inclutz de fotons escurs e d’autras particulas”.
 
Segon aquel modèl de Verhaaren e Terning  existiriá un solet pòl magnetic qu’interagiriá amb los protons escurs. Dins l’Univèrs un pòl unic seriá una particula qu’agís coma un aimant. “Los pòls unics interagirián amb de fotons escurs e d’electrons escurs coma ditz la teoria, çò confirmèt Terning. E aquò vòl dire que i a una manièra de trapar aquelas particulas”.
 
Ja en l’an 1931 lo fisician anglés Paul Dirac aviá predich qu’un electron mobil a l’entorn d’un solet pòl cambiariá las fasas d’aquel pòl. Segon la teoria quantica, i a d’electrons en de particulas e d’ondas, çò es qu’un electron pòt èsser en ambedós camps a l’encòp d’un unic pòl. (Legissètz la seguida)




 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.






abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

25 de junh 00.00h

Mercès per recolhir aquesta informacion tan cientifica.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Editorial

Cal una volontat politica

En Paraguai, lo guaraní es lenga oficiala dempuèi l'an 1992, mas èra una oficialitat que se podiá pas remarcar. Puèi en 2010 se faguèt una lei que demandava ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

giny

Vidèos

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Paisatge denant. © Andrea Celauro

    País d'Aison (Val d'Estura)

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • Hug de la Rosa

    Manifestacion "Er aranés, era nòsta identitat". Vielha 24 de març 2018

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Briga (val de Ròia)

  • Gavotina maritima - Sant Anhe, vilatge sus una pena. © Laurenç Revest

    Gavotina maritima - Sant Anhe

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • © Laurenç Revèst

    Cavairac, Vau Naja (Costièra de Nimes)

  • ©  LR

    Mostier e òrts de Cimiés, antica ciutat de Cemenelum, actualament quartier de Niça

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • © Laurenç Revèst

    Mónegue

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Nimes, lengadociana per l'istòria, provençala per lo dialècte

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Sud Tolosan. © Franc Bardòu

    Concors d'estiu 2012: La fotografia de las vacanças

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Tarba

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)