CAPÇALERA: CAOC cursos occità
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 21 de junh

Actualitats

Dissabte, 6 de genièr de 2018, 03h00 Cultura

Occitània tota festeja uèi l'Epifania

La fèsta consistís normalament en un bon repais en familha e una còca al dessèrt que i cap una fava


Comentaris 13 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Lo jorn dels Reis Magues o Epifania es una fèsta tradicionala en Occitània tota que se celèbra lo 6 de genièr. L'azard qu'ongan siá un dissabte permet que tot lo país la pòsca festejar a l'encòp. En d'autras ocasions, lo 6 de genièr es solament jorn de fèsta en Aran e dins las Valadas, mas en Mónegue e dins l’estat francés, lo 6 de genièr es un jorn obrant e la celebracion de l’Epifania de còps se diferís devèrs d'autras datas.
 
La fèsta consistís normalament en un bon repais en familha e una còca al dessèrt que conten una fava. Segon la tradicion, lo mai jove se deu metre jos la taula per designar la part de la còca que tòca a cadun. Lo que trobarà la fava dins sa part vendrà lo rei de la fèsta.
 
 
En Aran
 
En Aran, los mainatges an escrich de letras als Reis Magues en lor demandant de presents, e las an liuradas als postièrs reials que se tròban al país per Calendas. La velha, los tres Reis Magues desfilan per Aran amb tota lor seguéncia dins la tradicionala “cavaucada”. Aqueste matin, los mai petits an trobat a l’ostal los presents que los Reis Magues e lors ajudaires lor an daissats.
 


 
Origina crestiana
 
E mai se tracte d’una fèsta amb un aspècte mai que mai tradicional, l’origina es religiosa coma dins la majoritat de las tradicions del país. De l’origina crestiana de l’Epifania, ne parlèt fa qualques ans Joan-Jacme Fénié dins Jornalet:
 

L’Evangèli de Matieu parla deus magues d’Orient arribats a Jerusalèm. Lo rei Eròdes que’us prèga d’anar véder lo Ninòt vadut a Betleèm. Que segueishen la famosa estela tà trobar lo camin. Normau: qu’an per mestièr de léger dens lo cèu! Hòrt polits e arrespectuós, n’oblidan pas de portar presents au drollòt: aur, mirra e encens. Qu’es tot çò qu’an trobat en magazin. Apareishuts probablament au sègle IVu, los evangèlis apocrifs (comprenetz: los qui son en principi tienguts secrets) que parlan deu bueu e de l’ase. E, plan mei tard, los Reis Magues, dens la “Legenda Daurada”, que son aperats Gaspar, Marchion e Bautesar.
 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat



Comentaris

12 de genièr 14.09h

#12 A ! Quauqu'us que rasona e que se laissa pas cantar messa. Completament d'acòrd emb de vos !
Mès atencion, qu'anem passar per de... reaccionaris sus Jornalet. I a bien de comentaires parciaus que voldriáun que nos autocensuressiam ! Me vesètz venir ?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

9 de genièr 13.27h

#1 Cadun es liure de tirar los reis o pas mas avèm pas besonh d'aquelas consideracions politicament corrèctas. A fòrça de volèr èstre inclusius arribam al punt que anam suprimir tot çò que rapèla mai o mens la religion crestiana. Aquò s'apèla integrisme laïc. Es curiós que s'aplique sonca a la religion crestiana o benlèu qu'es pas tant estonant qu'aquò.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de genièr 22.19h

#1 Mon amic, soi atèu e totun festegi Epifania, vaquî pr'amor :
- Es pas religiós de minjar una còca en familha,
- I a una basa pagana, la de las Saturnalas,
- Soi solaciat pr'amor que lo periòde de Nadau es passat.
- La còca m'agrada fòrça, ne mangi tota la setmana e convidi los vesins.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

7 de genièr 13.11h

"Fogaça" o "Fogaça dals Reis" que disèm en Cevenas. "Pompa reiala" que dison en Velai. De la mèma familha, mèma recèpta que ce que fan per Pascas los vivareses/daufinencs emb de la "Ponha".
Aquela "Fogaça" cevenòla, la fasèm per una autra escasença : la "Virada de las Fogaças" que menam lo jorn que precedís lo començament de la "Vòta".
De tot biais, aquò's una pasta emb de levam, una pasta levada. Una mena de gatèu. Non pas la "Galeta", qu'aquò's quicòm mai en Occitania, una "... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

6 de genièr 22.49h

En França l'Epifania se festeja lo primièr dimenge aprèp lo 1èr de genièr. Car en França, e donc dins sa partida occitana tanben, lo 6 de genièr es pas un jorn feriat. Se trabalhèsse pas lo 06/01, se festejariá l'Epifania a-n-aquela data coma se fa dins d'autres païses. Aquí la rason del diferiment dont parla l'article.
En occitan aquela fèsta s'apèla tanben "los Reis", mas aquela denominacion es un pauc reductritz, per çò que, per l'Epifania, se commemòra tres eveniments : ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

6 de genièr 19.50h

Origina pagana grèca!
Aprèp le solstici d'ivern, celebracion de la renaisséncia de la lutz e un cicle de jorns de mai en mai long.
Paganisme al trabalh quora se tira le rei amb les collègas...


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

6 de genièr 18.23h

#4 Moltes gràcies Gerard per l'aclariment. En tot cas resulta curiós de remarcar que hi ha una semblança entre l'occità i el castellà a l'hora d'anomenar els reis i, també, em sembla "estrany" que el català i l'occità no els anomenin de forma similar!?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

6 de genièr 18.21h

Aqui tanben cal destriar las causas demest lo fialargament de simbèls.
Se epifania es segurament una festa crestiana que fuguèc un jorn « ferié » (cossi se dits en occitan) entrò las annadas 1960 e festa fixada al 6 de genier, apèi fuguèc decidit qu’epifania se festejaria lo dimenche que seguís lo jorn de cap de l’an.
la còca e los simbèls que i son restacats semblan segurament venir de las saturanlas dels temps dels romans. Eran lo contunh de las festas del solstici d’invèr... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

6 de genièr 17.29h

#1 Refusar de la cultura tradicionala en nom del laïcisme, aquò es la causida del jacobinisme.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

6 de genièr 16.35h

#3 Popularament, se ditz sovent "Reis Mages", ont "mages" es un francisme, e donc "magues" es la forma etimologica reconstituida. Se ditz tanben simplament "los Reis". Per contra, coneissi pas cap d'atestacion de "Reis d'Orient" en occitan.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat

Editorial

Lo freg e lo caud

Aquesta setmana l'actualitat bofa lo freg e lo caud sus la lenga occitana. D'un caire, una joventa aranesa a passat lo primièr examen preüniversitari de l'istòria en occitan, ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 26 12
  • sol Aush 26 12
  • sol Bordèu 26 13
  • sol Briançon 23 9
  • sol Caors 27 14
  • sol Carcassona 24 13
  • nuvols Clarmont-Ferrand 20 8
  • sol Confolent 22 11
  • sol Gap 27 14
  • sol La Canau 26 13
  • nuvols La Gàrdia 26 17
  • sol La Torre de Pèlitz 26 14
  • sol Limòtges 21 11
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 29 15
  • sol Lo Puèi de Velai 18 7
  • sol Marselha 29 17
  • sol Montpelhièr 28 17
  • nuvols Naut Aran 22 12
  • sol Niça 18 10
  • sol Nimes 28 16
  • nuvols Pau 24 12
  • sol Peireguers 23 12
  • sol Rodés 27 11
  • sol Tolon 31 17
  • sol Tolosa 27 12
  • sol Valença 20 9

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

publicitat

LATERAL2 300X250: CAOC



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • Espinhas de sang, nos empacharetz pas de montar totjorn!

    Meissonencas en Camarga pichòta

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Jacky Grau

    Manifestacion per l'occitan dins l'ensenhament public. Montpelhièr 16 de febrièr 2013

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Asuèlhs de Menerbés. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Menerbés

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • © Laurenç Revèst

    A Gavotina marítima: O Castelar vielh, e faishe sota A Pena e vista de Sant Bernat de Castelar

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Laurenç Revèst

    Dau castèu de Grimaud

  • © Josep Carpintero

    Presentacion dera ANC Val d'Aran en Vielha, 28/12/2013

  • Carnaval de Limós. © Franc Bardòu

    Carnaval de Limós 2013

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300X250: CAOC

giny

Sondatge

Cal revendicar lo drech de passar los examens escolars en occitan?


79%



8%



10%



2%




Vots 96 vòtes

comentaris 1

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)