CAPÇALERA2: IEA-AALO

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 15 de novembre

Actualitats

Diluns, 23 d'abril de 2018, 03h00 Cultura,Istòria

Çò ditz la legenda.... Sant Jòrdi


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (5 vòtes)
carregant En cargar


La lenga ditz qu’après la mòrt d’un soldat roman, sa femna e lor enfant se n’anèron demorar dins la vila de Lydda —actualament Lod— en Judèa. Aquí, lo pichon Jòrdi, qu’es aital que se nomenava l’enfanton, cresquèt e foguèt educat dins la fe crestiana fins a l’edat de la majoritat, al tèrme de la quala jonguèt l’armada de Roma, ont foguèt de mai en mai promogut fins a far partida de la gàrdia de l’emperaire roman Dioclecian de Nicomèdia (Anatolia). Mas un eveniment qu’aguèt luòc en l’an 303 cambiariá per totjorn lo destin de Jòrdi.
 
Pendent aquela annada, l’emperaire Dioclecian promulgava un edicte qu’autorizava la persecucion dels crestians. Coneguda tanben coma “la Granda Persecucion“, foguèt la darrièra e la pus violenta e sagnosa de totas las persecucions que los crestians patiguèron durant l’Empèri roman.
 
E mai las persecucions aguèsson començat qualques ans abans, los primièrs emperaires volguèron pas dictar de leis contra los crestians. De fach, l’execucion dels crestians que la faguèt Neron en l’an 64 pr’amor de la sospechada implicacion d’eles dins l’incendi s’estendèt pas delà la vila de Roma. Pasmens, en aquel temps lo cristianisme èra pas plan acceptat socialament, pr’amor qu’èra considerat coma una vertadièra menaça per las tradicions de l’empèri roman, car sa creissença afeblissiá la cultura e las tradicions romanas, e per extension, tanben lo quite empèri. Los romans vesián los crestians coma una sècta secreta que se voliá pas integrar a la societat romana, çò qu’aumentèt mai encara la malfisança e las sospièchas sus eles.
 
Mas l’expansion del crestianisme èra en plena aviada e arribèt de devesir la societat romana. D’un costat, i aviá los partisans de la religion pagana que defendián los cultes tradicionals amb la tòca de metre pas en escac l’identitat romana, e de l’autre i aviá los defensors del cristianisme, que cada jorn ganhava de mai en mai d’adèptes, en aumentant a l’encòp la distància entre las doas parts. L’esquiçadura constanta que la patissiá la societat romana d’aquela epòca arribèt a l’extrèm que de membres d’una meteissa familha se denonciavan entre eles a las autoritats. Una mòstra d’aquela tension e d’aquel òdi se pòt veire dins los escriches de Tacit, qu’afirma que los crestians mostravan “odium generis humani” es a dire “d’òdi envèrs lo genre uman”, car lor tòca, çò cresiá el, èra d’avalir la cultura e la societat romanas.
 
Aquel refús absolut dels crestians envèrs las celebracions paganas prigondament enrasigadas dins la societat romana desvelhèt en l’emperaire Dioclecian una enòrma malfisança envèrs eles, que culminèt fin finala en una persecucion sens precedent que cessariá pas fins a l’arribada de l’emperaire Constantin que, qualques ans pus tard (en 306), metèt fin a aquelas persecucions amb l’Edicte de Milan (313), ont declarèt sa conversion al cristianisme en lo fasent venir la religion oficiala de l’Empèri. Roma èra mòrta e lo cristianisme aviá vencut, e amb aquò s’acabèron los martiris e las persecucions dels crestians en Occident, franc d’aquelas que la quita Glèisa catolica menèt contra los catars pendent l’Edat mejana en semenant la terror e la barbariá en Occitània.
 
Mas alavetz èra ja tròp tard per Jòrdi. Li avián copat lo cap davant las muralhas de Nicomèdia lo 23 d’abril de l’an 303 per ordre de l’emperaire Dioclecian, e venguèt un dels martirs del cristianisme. E serà justament aquel culte, que lo cristianisme practica envèrs los martirs, qu’inspirarà l’archevesque de Gènoa, Jaume de Voragina, pr escriure una larga agiografia durant la mitat del sègle XIII e atal convertir la  Legenda Sanctorum en un dels libres mai copiats de l’Edat mejana.
 
Coneguds tanben amb lo nom de “Legenda daurada“ (o “Legenda aurea“ en latin), los recits dels martiris dels crestians èran de grand realisme e possedissián una granda fòrça de conviccion.  De fach, tota l’iconografia crestiana occidentala es basada sus las scènas d’aqueles racontes amb una intencion doctrinala e la tòca de mostrar d’exemples que foguèt una ajuda de las bèlas a la difusion del culte e a l’espandiment de la Glèisa catolica, en tot venir una de las practicas primordialas de la transmission del cristianisme durant l’epòca medievala.Pasmens, segon qualques istorians —coma es lo cas d’Edward Gibboen o de Geoffrey de Sainte—, las persecucions de Dioclecian foguèron emplegadas sens fondament per tal d’aténher una difusion màger del cristianisme e de far de mai en mai d’adèptes.
 
Ça que la, e mai se las fidelitats istorica e filologica d’aqueles recits son contestablas, avèm pas cap de dobte que son la basa simbolica del cristianisme per excelléncia qu’es arribat a nòstres jorns. Un d’aqueles recits es inspirat, probable, del soldat roman Jòrdi, conegut tanben coma Jòrdi de Capadòcia, e son istòria es una de las mai celèbras de l’Edat Mejana, en arribant a venir la d’un sant venerat del cristianisme, e quitament son istòria es tanben assimilada per de cresenças afroamericanas e quitament musulmanas coma Mar Jirias o Al Khader.
 
Tre lo sègle IX apareis la legenda populara del cavalièr Sant Jòrdi sus un caval a véncer lo dragon, que s’estendèt lèu per Euròpa tota. Lo recit d’aquela legenda comença amb un dragon que cada jorn exigís un sacrifici en escambi d’aiga, mas après l’intervencion del sant martir que tua lo dragon totes sos abitants quitan lo paganisme e se convertisson al cristianisme. Lo simbolisme d’aquela legenda, segon una anciana interpretacion crestiana, explica que Sant Jòrdi simboliza los cresents, lo caval blanc la Glèisa e lo dragon lo paganisme, l’idolatria e quitament, pels pus extremistas, lo quite Satanàs.
 
De tot biais, seriá fòrça probable qu’un pagan diguèsse que la legenda de Sant Jòrdi es, en realitat, l’adaptacion crestiana del mite grèc de Persèu, que tuèt la gorgona Medusa, salvaire d’Andromèda, amb qui se maridèt. Totun, aquel venerable sant e patron de cavalièrs e d’òrdres militars venguèt lo patron de fòrça endreches e apareguèt en fòrça escasenças dins los reialmes crestians per lor ajudar dins lor lucha contra los musulmans, coma es lo cas del rei aragonés Sanç Remires d’Aragon durant la batalha d’Alcoraç e de son filh Pèire Ir d’Aragon pendent la conquista d’Òsca. Es per aquela rason, en gratitud, qu’aquel rei nomenèt Sant Jòrdi patron del reialme d’Aragon en 1096. Lo ligam de Sant Jòrdi amb lo reialme d’Aragon serà talament grand que fin finala, pendent las Corts d’Aragon tengudas en 1461, se declarèt oficialament lo 23 d’abril “fèsta perpetuala, gardada, observada e celebrada solemnament”.
 
E, a causa de la coïncidéncia d’aquel jorn amb lo jorn internacional del libre, en Catalonha los amoroses se donan de ròsas e de libres, e las carrièras de l’ancian reialme d’Aragon s’emplisson d’autors que signan los remirables quasèrns ont la fantasia e la lectura permeton de conéisser de personatges meravilhoses e de viatjar fins als endreches extraordinaris ont òm i pòt solament anar amb l’imaginacion. A pena sens nos avisar, pauc a cha pauc, tombam d’un biais irresistible dins la lectura fins a demorar captivats per la magia de lors protagonistas, del temps que sus nòstra pèl e dins nòstra arma se desencadena un veritable revolum d’emocions. Quitament après aver legit lo mot “fin”, eles faràn totes partida de nosautres meteisses.
 
Amb mos melhors vòts. Aürós jorn de Sant Jòrdi!
 
 
 
 
Griselda Lozano
 
 
 




abonar los amics de Jornalet
 



publicitat



Comentaris

24 d'abril 05.51h

Ven del latinizacion d'un mot grèc Geòrgius < Geòrgios, que significa trebalhant la tèrra, lauraire (ge + org*), derivat en Jòrdi, o formas plus etimologicas Jòri e Juèri.
Le resta es de mitologia crestiana, de farlabica de heròis...


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: IEO Label ÒC

Editorial

“Nòstre enemic èra pas l’alemand”

Aqueste dimenge 11 de novembre, de capolièrs del Mond entièr se passejan per París, en seguissent Emmanuel Macron. Dins una cordelada de ceremònias, festejan l’armistici ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 19 9
  • nuvols_parcials Aush 21 8
  • sol Bordèu 19 9
  • sol Briançon 13 0
  • sol Caors 22 8
  • nuvols Carcassona 18 8
  • sol Clarmont-Ferrand 18 5
  • sol Confolent 19 8
  • sol Gap 16 5
  • sol La Canau 20 9
  • nuvols_parcials La Gàrdia 15 7
  • nuvols_parcials La Torre de Pèlitz 13 8
  • sol Limòtges 18 8
  • nuvols Lo Borg Sant Dalmatz 13 8
  • sol Lo Puèi de Velai 12 4
  • nuvols Marselha 20 9
  • nuvols Montpelhièr 19 12
  • sol Naut Aran 15 3
  • sol Niça 12 1
  • nuvols Nimes 19 9
  • sol Pau 24 8
  • nuvols Peireguers 18 9
  • nuvols_parcials Rodés 18 8
  • sol Tolon 16 8
  • nuvols_parcials Tolosa 19 11
  • sol Valença 15 4

giny

giny

Vidèos

giny

giny

Blòcs

14/nov/2018

Hadiu


14/nov/2018

Hadiu


14/nov/2018

Hadiu


publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

Es una militància que fa viure Aquò d’aquí

Michèu Neumuller Cap-redactor d'Aquò d'Aquí

Es una militància que fa viure <em>Aquò d’aquí</em>
publicitat

LATERAL 1-2: IEA-AALO



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Era còlha dera ADÒC ath trabalh

  • Fèsta occitana a Barcelona, a l'ocasion del cinquen anniversari de Jornalet

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Laurenç Revèst

    La botiga de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Hug de la Rosa

    Manifestacion "Er aranés, era nòsta identitat". Vielha 24 de març 2018

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • Uvernada Lou Dalfin 2012. ©  Cristòl Daurore

    Uvernada Lou Dalfin 2012

  • Occitan e economia: "occitanitat mai o mens visibla"

  • © Catarin Seguran

    Quauqua part sus un chamin de l'Aut Buechaine entre lo riu de Chaurana e lo Grand Buech (Gavotina)

  • 20u corsa Aran per sa Lengua. © Guillem Sevilla

    20u corsa Aran per sa Lengua

  • © Montse Torres -  Arxiu dels Castellers de la Vila de Gràcia

    "Castellers" catalans en Bearn

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL 1-2: IEA-AALO

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)