CAPÇALERA2: Entèsta drecha, convergéncia occitana-fixa

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 17 d'octòbre

Actualitats

Dimècres, 30 de novembre de 2016, 03h00 Societat,Politica,Internacional

Fidel Castro: immortal o coard?

Publicam dos articles sus la figura del cap cuban publicats après sa mòrt dins dos jornals de vejaires opausats: lo Granma, del Partit Comunista de Cuba, e El Nuevo Herald de Miami


Comentaris 17 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargar


Revolucionari o dictator, coratjós o coard, immortal o mespresable... los mèdias an raportat, après son decès, la figura de Fidel Castro amb divèrses vejaires, sovent opausats. Publicam çai jos la traduccion en occitan de dos articles que pòdon mostrar dos vejaires fòrça desparièrs. D’un costat, ofrissèm l’article de Darelia Díaz Borrero, publicat dins lo jornal Granma, del Partit Comunista de Cuba, qu’immortaliza la figura revolucionària de Castro. De l’autre costat, prepausam l’article del cronicaire Andrés Oppenheimer del Miami Herald/El Nuevo Herald, jornal de la comunautat cubana de Miami, sul cap cuban.


GRANMA
Quand lo còr de la Pàtria daissèt de batre
 
Lo cap de la revolucion cubana Fidel Castro Ruz es partit del reialme d’aqueste mond vèrs l’immortalitat
 
Pauc a cha pauc la notícia s’escampèt coma la polvèra, d’un cap a l’autre en aqueste verd caïman, al mitan de la, fins a aquel moment, tranquil matin. Fòrça gents, palficats, alucavan lo televisor per confirmar que çò ausit per la votz d’un amic, mai qu’una cachavièlha, èra una dura realitat. Lo cap de la revolucion cubana, Fidel Castro Ruz, èra partit del reialme d’aqueste mond vèrs l’immortalitat. A aquel moment, d’unes se poguèron pas reténer las lagremas.
 
Volguèt la coïncidéncia istorica que, just lo jorn dels 60 ans de la sortida del iòt Granma del pòrt de Túxpan, en Mexic, amb los 82 expedicionaris a bòrd de l’iconica embarcacion, lo Comandant en Cap sarpèt vèrs l’eternitat.
 
Aquel azard es pas res mai que la confirmacion que Fidel esclairarà totjorn lo camin dels cubans. E es que la mòrt es pas vertat quand es precedida d’una òbra tan fertila, que sa semença germena dins cada causa justa.
 
I a pas de mòrt capabla d’amortar l’eiretatge d’aquel qu’escometèt los fusilhs dins las primièras trencadas de combat, e venquèt d’armas sornarudas qu’ensagèron de n’acabar amb el en de centenats d’escasenças.
 
Fidel serà totjorn lo jove inquiet e lo revolucionari infatigable, qu’assautèt lo Moncada, arribèt a bòrd del iòt Granma per traçar lo camin de la libertat, se batèt coma un leon dins la Sierra Maestra, e traversèt lo país amb la Caravana de la Victòria.
 
Tanben torna nàisser coma l’etèrne cavalièr qu’aimèt, fondèt, e se ganhèt, a còp de coratge, lo respècte quitament de sos adversaris.
 
Transcendís coma lo barbut, digne dels màgers epitèts, que conduguèt de milierats de batalhas d’aquesta Cuba revolucionària, faguèt estrementir de tribunas per exigir lo retorn dins l’illa del pichon Elián, e afortiguèt que los Cinc Eròis tornarián a la Pàtria.
 
Vibrarem d’emocion en lo vesent en aqueles repetits imatges que nos revèlan l’òme sensible, del vilatge, que refusèt pas jamai la man amiga, l’embraçada a un ancian o lo poton als enfants.
 
Es verai que nos ofrirá pas pus sas judiciosas reflexions, ni escotarem de nòvas mòstras de son proverbial engenh d’orator; mas, de segur, demorarà entre nosautres.
 
Dempuèi lo firmament, aquel patriòta excepcional contunharà de nos conduire cap a de nòvas victòrias. Sas leiçons de lucha permanenta, de tenacitat, de sacrifici, d’umanisme, de solidaritat e de patriotisme, nos indicaràn la dralha de seguir per conquistar la societat mai prospèra a la quala aspiram los cubans, sens renonciar a la sobeiranetat tescuda amb la sang dels melhors filhs de la Pàtria.
 
Fidel serà present dins lo sorire de cada enfant qu’apren a legir e a escriure de manièra gratuïta; dins la susor del païsan que, dempuèi 1959, es proprietari de sa tèrra; dins lo mercejament dels milierats de cubans que, cada jorn, recupèran de divèrsas sofrenças dins los centres de santat del país, sens pagar res en escambi; e dins cada expression d’unitat del pòble que s’emparèt de sos laguis màgers.
 
Se multiplicarà dins cada nòva òbra sociala, dins cada gèst solidari, e dins los esfòrces d’integracion dins lo continent, pr’amor que son emprenta despassa las frontièras.
 
Grelharà, de manièra especiala, dins las escomesas de la societat cubana, sas conquistas e sos desirs.
 
Borronarà coma l’òme que consagrèt sos jorns a conquistar un Mond melhor, dels umils e pels umils. Coma l’aucèl Fènix torna nàisser de sos cendres per nos remembrar d’ont venèm e quina es la rota que cal seguir.
 
Fidel es e serà totjorn Cuba, Pàtria, Revolucion, e tot çò que nos refortís coma filhs d’aquesta illa irredenta.
 
Naisserà totes los jorns dins cada cuban engatjat amb son temps, e amb l’istòria que lo precedís, pr’amor qu’es mai viu que jamai, e mai se, dins la nuèch del 25 de novembre, son còr, qu’es lo còr de tota una Pàtria, a daissat de batre.
 
 
 
 
Darelia Díaz Borrero
Granma 26/11/2016
 
 
 
 
EL NUEVO HERALD
Fidel Castro foguèt tot exceptat un valent
 
 
Es pas elegant de criticar qualqu’un que ven de morir, mas en vesent los messatges de caps d’estat de tot lo Mond exaltant lo presumit coratge del recentament defuntat governant cuban Fidel Castro, cal dire la vertat: Castro foguèt tot exceptat un valent. Al contrari, foguèt un coard.
 
D’en primièr, foguèt un coard pr’amor que permetèt pas una eleccion liura en 57 ans, dempuèi que prenguèt lo poder en 1959. Solament qualqu’un qu’a paur de pèrdre a pas lo coratge d’afrontar los autres dins d’eleccions liuras.
 
D’en segond, Castro foguèt un coard pr’amor qu’autorizèt pas jamai un sol jornal independent, ni estacion de ràdio o de television non governamentalas. Sos critics avián quitament pas accès als canals oficials. Èra coma s’existiguèsson pas.
 
Castro ofrissiá l’enòrma majoritat de sas entrevistas a de jornalistas, de manequins de mòda o de figuras esportivas que li rendián omenatge. E las paucas entrevistas qu’ofriguèt als jornalistas serioses foguèron de monològs, qu’èra el qu’i parlava tot lo temps.
 
Me remembri qu’a la fin del decenni 1980, quora sollicitèri del Prèmi Nobel colombian Gabriel García Márquez qu’intercediguèsse per ieu per li demandar una entrevista amb Castro, se riguèt e me diguèt: “Perqué vòles una entrevista amb Fidel? El jamai non ditz dins una entrevista res qu’aja pas dich abans dins un de sos discorses de cinc oras”.
 
 
 
 
 
La temor de Castro de pèrdre son imatge omnipresent de Lidèr Màger foguèt tala qu’aviá proïbit als mejans de parlar de sa vida privada. Deviá èsser presentat coma un semidieu qu’aviá sacrificat sa vida al ben public. Pendent de decennis, lo nom de son esposa e sos filhs foguèron un secret d’estat.
 
Pendent un viatge en Cuba al començament del decenni 1990, un jornalista del jornal Juventud Rebelde de la joinesa comunista me diguèt qu’èra estat semonsat per son patron per aver volgut publicar una fòto de Castro manjant dins un sopar. Lo comandant podiá pas jamai èsser mostrat manjant, me diguèt lo jornalista.
 
Quitament las circonstàncias de la mòrt de Castro pòdon èsser estadas un montatge governamental: los mèdias oficials cubans dison que moriguèt lo 25 de novembre, qu’es lo meteis jorn que Castro e sos guerrilhièrs sortiguèron del pòrt mexican de Veracruz dins lo iòt Granma en 1955 per entamenar lor insurreccion armada en Cuba.
 
Aurián falsificat la data de sa mòrt per la mostrar coma un viatge eroïc vèrs l’al-delai, que coincidís amb la data de la debuta de sa gèsta revolucionària fa sièis decennis?
 
D’en tresen, Castro foguèt un coard pr’amor qu’autorizèt pas cap de partit politic independent. Segon la Constitucion cubana, redigida per Castro, sonque lo Partit Comunista –qu’el presidiguèt pendent de decennis– es permés dins l’illa.
 
Castro empleguèt l’embargo comercial estatsunidenc coma una excusa per proïbir de partits politics independents o la libertat de reünion. Quitament après aver bailat la presidéncia a son fraire Raúl, e mai se contunhèt d’èsser una poderosa figura darrièr las colissas, lo regim cuban intensifiquèt la repression de l’oposicion pacifica malgrat la normalizacion de las relacions entre Estats Units e Cuba que la comencèt lo president Obama en 2014.
 
Segon la Comission dels Dreches Umans e de la Reconciliacion Nacionala de Cuba, un grop non oficial, las arrestacions politicas documentadas an aumentat de 6424 en 2013 a 9125 uèi.
 
D’en quatren, Castro foguèt un coard pr’amor que permetèt pas jamai a las institucions financièras internacionalas d’examinar o verificar las alègras estatisticas economicas de son govèrn.
 
Castro se gloriejava que Cuba aguèsse reduch la pauretat e melhorat la santat e l’educacion, e una granda partida de la premsa internacionala o creguèt sens questionaments. Mas a la diferéncia de la màger part dels païses, Castro permetèt pas jamai que la Banca Mondiala o d’autras institucions internacionalas cresablas realizèsson d’estudis independents dins l’illa.
 
S’ufanava de las avançadas educativas de Cuba, mas permetèt pas jamai que Cuba participèsse a las espròvas del Programa d’Avaloracion Internacionala dels Estudiants (PISA). En fach, fòrça estudis demòstran que d’autres païses coma Còsta Rica faguèron mai de progrès social que Cuba, sens pagar lo prètz d’execucions massissas, d’empresonaments ni d’exilis.
 
D’en cinquen, Castro permetèt pas jamai a d’organizacions internacionalas de dreches umans de menar a bon tèrme d’investigacions in situ sus las violacions dels dreches umans. Segon lo grop d’investigacion Cuba Archive (cubaarchive.org), Castro foguèt responsable de 3117 cases documentats d’execucions e 1162 cases d’execucions extrajudiciàrias. En quin autre país que siá, seriá estat declarat criminal de guèrra.
 
M’ès de grèu, mas m’impressiona pas per brica lo raconte convencional que ditz que Castro foguèt un valent revolucionari que desfisèt 10 presidents d’Estats Units e subrevisquèt a d’innombrables ensages d’assassinat.
 
Los lidèrs valents son los qu’an lo coratge de concórrer amb d’autres dins d’eleccions liuras. Castro èra un coard que gausèt pas jamai permetre que sas gents exerciguèsson sos dreches basics, e que condemnèt son illa a la misèria.
 
Sa mòrt nos deuriá servir de remembrança qu’existís pas res de semblable a “un dictator bon”. Se tractèsse d’un autocrata de drecha coma Augusto Pinochet o d’un d’esquèrra coma Castro, totes los dictators son marrits e, dins lo fons, coards.
 
 
 
Andrés Oppenheimer
Herald/El Nuevo Herald 26/11/2016



Jornalet es possible gràcias al sosten economic e jornalistic dels legeires e benevòls. Se podètz sosténer en venent sòci dels Amics de Jornalet o de l’associacion ADÒC, contribuiretz a far un mèdia mai independent e de melhora qualitat.



publicitat



Comentaris

1 de decembre 18.59h

Lo govèrn de Fidel Castro es un produch de la revolucion armada, pas de eleccions. Abans de aqueste mandat, Cuba èra jos la dictatura de Fulgencio Batista, una dictatura amiga dels Estats Units, sos aliats de negòcis e politics, de fach èra un govèrn “popòta” dels Estats Units, plen de mafióses e macarèls. Mas coma èra un govèrn drechan èra doncas plan benesit. La revolucion socialista sortiguèt ganhanta e après çò lo govèrn cuban es vist coma marrit e bestial. Mas, aqueste ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

1 de decembre 10.52h

#4 e ben justament soi a recassar los noms de las comunas d'Alèir ont se parla occitan, los noms de las comunas d'Isèra ont se parla occitan, lo nom de las comunas de Pireneus atlantics ont se parla occitan, lo nom de las comunas de Dròma e d'ardecha ont se parla pas Occitan, lo nom de las comunas de Gironda ont se parla pas occitan,, lo nom de las comunas de dordonha ont se parla pas occitan... eca


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

1 de decembre 02.12h

#11 no hi ha llibertat de premsa ni proprietat privada(llevat per Fidel i la seua familia)no hi llibertat d´anar i venir la gent passa gana hi ha persecucions politiques i religioses la gent fuig en massa i cada cop mes com pot ser bon aço?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 12
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

1 de decembre 02.08h

#13 ací hi ha llibertat de premsa la ´premsa de dreta´ es cosa del ton cap nomes. ara si es un heroi dels pobres perque els pobres fugen de l´illa? abans de Fidel Castro la gent es marxava cap a cuba ara fuig per que ? que es millor tenir de pagar la llum o viure sense llum i sense menjar com passa a Cuba?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 10
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

30 de novembre 21.54h

Un heroi defensant a los humils e paures, un socialista de verai, e pas coma los partits socialistas europeus que voten ni tant sols a l'esquerra. Senon a los partits de dreta coma lo PP. Aquí hi ha la diferència. Aquí la premsa tota es de dretas e nos fan creire que atal es una democràcia, e que la libertat es talhar la lum als que no poden pagar. Atal es sa democràcia de merda.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

30 de novembre 20.17h

Tots sabem que lo govèrn cuban es una dictatura. Mas aiceste afar es pas la quita rason d'o criticar.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

30 de novembre 19.44h

A pas de problèma real en que lo govèrn cuban siá non democratic. Cal compréner se aqueste govèrn es bon per la majoritat del pòble cuban o es pas bon.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

30 de novembre 19.20h

#9 qualsevol govern es criticable pero el govern cubá es una dictadura qui defensa dictadures es extremista o fanatic el regim es indefensable i no pas nomes criticable.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 10
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

30 de novembre 18.12h

1 Un reaccionari e fascista en parlant del fascisme de la "extrema esquerra". Vòstres comentaris en Jornalet totjorn son drechans e reaccionaris. Doncas, "el burro hablando de orejas".

Fidel Castro e lo govèrn cuban son criticables, mas los esquerrans an pas besonh de se desencusar per los defensar.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

30 de novembre 15.12h

E per completar çò que disiai en comentari 7
http://lo.lugarn-pno.over-blog.org/2016/11/9-jours-de-deuil-national-pour-la-mort-de-fidel-castro.html


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

La mongetada d’Aran

Aran es un país occitan que s’es anat destacant de la rèsta del país dins la mesura que la lenga e la cultura occitanas èran a recular, mai que mai de l’autre costat ...
giny

Lo temps

Mapa
  • nuvols Agen 27 14
  • nuvols Aush 27 13
  • sol Bordèu 26 15
  • sol Briançon 19 2
  • sol Caors 25 13
  • nuvols Carcassona 24 11
  • sol Clarmont-Ferrand 24 11
  • sol Confolent 22 13
  • sol Gap 23 6
  • sol La Canau 26 15
  • sol La Gàrdia 22 12
  • sol La Torre de Pèlitz 23 11
  • sol Limòtges 22 13
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 24 10
  • sol Lo Puèi de Velai 19 9
  • sol Marselha 23 13
  • nuvols Montpelhièr 20 17
  • sol Naut Aran 24 11
  • sol Niça 16 4
  • sol Nimes 23 14
  • sol Pau 27 14
  • sol Peireguers 23 13
  • sol Rodés 23 13
  • sol Tolon 23 11
  • nuvols Tolosa 24 15
  • sol Valença 20 11

giny

giny

Entrevista

publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • Exposicion temporària sus Robèrt Lafont al CIRDOC (D.R.)

  • © AR

    Vila d'Usès e lo pont de Gardon

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • Ciutat de Blaia: al país de l'amor de lonh

  • © Laurenç Revèst

    Magasin novèl de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • Occitan e economia: "occitanitat mai o mens visibla"

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • © Manel Armengol

    Presentacion deth roman Òc a Barcelona en ocasion dera Hèsta d'Aran

  • © Laurenç Revèst

    Val de la Tiniá

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © AR

    Vila d'Usès e lo pont de Gardon

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Participaràs a Era Mongetada d’Aran?


6%



2%



66%



26%




Vots 47 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)