CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 20 d'octòbre

Actualitats

Dimècres, 26 de decembre de 2018, 03h00 Cultura,Lenga

La rica situacion lingüistica a l’epòca de la naissença de Jèsus

L'aramèu, la lenga que parlava la familha de Jèsus, es uèi parlat per aperaquí 500 000 personas


Comentaris 15 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargar


Las fèstas de Calendas an lor origina concreta dins lo raconte de la naissença de Jèsus. Curiosament, ne parlan solament dos dels evangèlis, que contenon de donadas contradictòrias. Lo recit a fòrça mançancas, entre d'autras rasons, a causa de la rica situacion lingüistica del país ont nasquèt lo fondador del cristianisme.


Jèsus nasquèt dins un presep, segon la tradicion. Mas o èra, vertadièrament? La referéncia de l’Evangèli de Luc sembla qu’o afirma. Mas, a la fin, tot es una interpretacion passada pel filtre de divèrsas lengas. En grèc ancian, la lenga dins la quala s’escriguèt aquel evangèli, s’empleguèt lo mot φάτνη (phatnē) que se poiriá traduire, mai o mens e dins aquel contèxt, per "manjadoira", mas los recits en ebrieu nomenan lo presep אֵבוּס, (ebus) que, vagament e dins lo meteis contèxt, se poiriá interpretar coma "sortissent". Poiriá èsser, doncas, una manjadoira d’animals adossada a una paret o un lièch adossat a una paret. O sabèm pas, perque, per exemple, tanpauc sabèm pas çò que devián dire Josèp e Maria en parlant dins lor aramèu original, aurián pogut tanben far referéncia a un ܐܽܘܪܺܝܳܐ (awriyah).
 
La meteissa causa se passa amb la referéncia al local ont nasquèt Jèsus. D’un latz, en grèc li dison κατάλυμα (katàluma), que significa "ostalariá". Mas, d’un autre, la tradicion parla d’una cauna e, quitament, d’un ostal particular. Quina foguèt la realitat? Evidentament, la distància temporala e la fixacion dels faches dins los evangèlis complica fòrça l'afar. Mas lo complican tanben las lengas parladas dins tot aquel airal e la dificultat que pòdon aver creat las traduccions.
 
 
Un país quadrilingüe
 
Al moment de la naissença de Jèsus, en Palestina se parlava l'aramèu, del temps que l’ebrieu èra la lenga de la pregària e l’oficiala, e lo grèc èra la lenga dels administrators, d'una bona partida del poder e la lenga de comunicacion internacionala. Fin finala, los ocupants romans emplegavan lo latin. La majoritat dels abitants d’aquelas tèrras parlavan amb una cèrta fluiditat las primièras tres lengas.
 
Los evangèlis foguèron pas redigits immediatament après la mòrt de Jèsus. De'n primièr ne circulèron de versions oralas, puèi n’apareguèron divèrsas versions escrichas e, fòrça pus tard, los evangèlis tals coma los coneissèm a l'ora d'ara. En primièr luòc, s’escriguèt lo de Marc, après los de Luc e Matieu —qu’empleguèron de partidas del de Marc— e fin finala lo de Joan. Que ne sián d’autors los apostòls que donan nom a cada evangèli es fòrça discutit e la majoritat dels sabents creson que foguèron escriches per de redactors anonims que seguissián las fonts oralas atribuidas a cada apostòl o de tèxtes precedents. L’evangèli de Marc foguèt escrich entre los ans 66 e 70 e los autres devèrs lo segond sègle de l’èra crestiana, fòrça luènh, doncas, dels eveniments que contan.
 
Sembla indubitable que los evangèlis de Luc e Joan foguèsson escriches dirèctament en grèc. Mas la discussion sus la lenga dins la quala s’escriguèron los autres dos es encara dobèrta. La majoritat dels autors creson que foguèron redigits o en grèc o en aramèu. Per o complicar mai, s’es demostrat que fòrça jusieus de l’epòca nomenavan "ebrieu" l’aramèu, çò que pòt causar una confusion colossala.
 
Per aquela rason, los sabents son pas d’acòrdi sus la vertat istorica dels racontes de la vida de Jèsus e accèptan simplament la tradicion e ne respèctan las divèrsas formas, justificablas segon que la lenga d’origina es una o una autra.
 
 
E los Reis èran de pèrsas?
 
L'afar dels diches Reis d’Orient es lo que lèva mai de discussions e intriga per saber quina lenga parlavan eles vertadièrament. Se supausa que venián de plan luènh e, doncas, devián pas parlar ni aramèu ni ebrieu. Dins los evangèlis escriches en grèc, d'en primièr son nomenats amb lo mot grèc d'origina pèrsa μαγεύω (magus), que ne poiriá indicar lo luòc de provenença. Las autras donadas son totas d’una confusion excepcionala. Se sap pas s’èran tres. Sembla pas qu’arribèsson dins la zòna abans dos ans après la naissença de Jèsus. Se sap pas tanpauc quines presents portavan ni mai s’èran de reis o pas. E, per rapòrt al nom, i a de versions fòrça desparièras.
 
Dins los evangèlis an pas cap de nom. La tradicion aramèa parlar de Gushnasaph, Hormisdas e Larvandad. Mas tanben se referís a eles amb los noms de Basanater, Karsudan e Hor e, encara, Hormizdah, Perozdh e Yazdegerd. La sola causa que totes ne son d’acòrdi es que venián de l’èst.
 
 
L’aramèu, uèi
 
Mas que s'es passat amb la lenga que parlava la familha de Jèsus? L’aramèu es uèi parlat per aperaquí 500 000 personas, sustot demest los assirians e los caldèus, e es una lenga en grèu perilh d’extincion. Las dificultats dels darrièrs decennis a l’Orient Mejan an fach fugir fòrça parlants de l’aramèu de la zòna qu’an finit dins de païses de pertot, çò que condiciona mai encara la subrevivença de la lenga.
 
Als Païses Catalans es conegut l'escrivan Pius Alibek, que sa lenga mairala es l'aramèu e que ne parlèt dins una entrevista a VilaWeb.





abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

29 de decembre 15.56h

#13 Mercés d'aquesta informacion. Ai mal causit mon exemple!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

29 de decembre 11.51h

#12 Bonjorn.
Tròbi vòstra argumentacion senada, onèsta e (causa rara dins un jornal gauchista) sincèra.
Avètz rason de rapelar que la precaritat es una de las causas de la delinquéncia.
Mas quicòm me derenga quand comparatz los ancians italians catolics amb las actualas populacions arabizadas musulmanas.
Los emigrats europèus del sègle passat èran pas acorsats, secutats o condicionats per de fanatics religioses enemics de las valors occidentalas.
Quand nos arriban de refugiats crestia... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

29 de decembre 00.24h

#12
"Mas i a totjorn pas de ligam amb las migracions ? Dintran pas en França terrorista ! Son de fils o de pichon-filhs o pas res (coma nòstre « imam blanc » d’Arièja) d’immigrats."

=>
"Olivier Corel (de son vrai nom Abdel Ilat Al-Dandachi)[1], surnommé « l'Émir blanc » ou Abdulilah Qorel[2], né le 29 novembre 1946 à Homs[3], est un islamiste radical syrien naturalisé français."
https://fr.m.wikipedia.org/wiki/Olivier_Corel


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 de decembre 21.53h

#11 Bon, per respondre al nivèl cultural ; i a doas lengas (totas doas estrangièra a França).
L’una es d’un ensenhament obligatòri dins l’Educacion Nacionala, lo President aima mostrar que la mestreja en public, las entrepresas, las collectivitats localas aiman l’utilizar per comunicar, es presenta dins una part creissenta de la publicitat, d’escòlas de naut nivèl, publicas e privadas ensenhan dins aquesta lenga, los jornalistas e presentators mediatic passan pas dètz menutas ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 de decembre 18.50h

#10 Sembla que vivèm pas sus la mèma planeta. Dins nòstra carrièra ai pas jamai entendut parlar anglo-american mas las femnas en bobó o vel islamique que pàssan, los jorns d'escòla, ambe do, tres, quatre mainatges, cada an pus nombrosas, pàrlan pas occitan nimai francés. Quand vau a Tolosa al torn de la gara entendi pas gaire parlar anglés tanpauc, e sabi pas cossí pàrlan al Miralh o dins d'autre quartièrs. Degun m'oblijarà pas a beure de coca-cola nimai de manjar a Mac Donald, ma... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 de decembre 13.54h

#9 Çò qu’es plan dins Jornalet, es qu’i podèm legir de totes (o gaireben) los punts de vista.
Donc lo papa Francés es un immigracionista (o emigracionista, aquò depend a quin costat de la frontièra s’adreiça ! I a solament los europèus que son pas d’im/e-migrants, son d’ »expats »… tota una vision del monde). Es l’evidéncia ! Un Bergoglio nascut tant luènh de Latium… o puslèu de Piemonte, pòt pas èsser que dins la justificacion e l’encoratjament de la migrac... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 de decembre 11.06h

Los crimes d'unes excusa pas los crimes dels autres. Cal pas confondre la religion e l'institucion religiosa. Dins lo catolicisme es la Glèisa qu'excerçava la repression, dins los evangèlis i a pas que de paraulas de patz. L'islam coneis pas aquela separacion entre poder espiritual e temporal e es Maomet el mème que partiguèt a la conquista del monde, lo sabre a la man per convertir los mescresents, sos descendents contùnhan son òbra.
Pensi praquò que la Glèisa catolica, jos la direcci... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 9
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 de decembre 10.28h

#6 cal denonciar totas las violéncias sens distinccion aquí ont n’i a quand n’i a.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 de decembre 08.10h

#6 Auetz rason. Ath delà cau ahíger qu'eth pòble mès secutat dera planeta son es rohingyes, justament peth hèt d'èster musulmans


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 de decembre 00.49h

#3 & #5 Lo quite Jèsus o auriá dit el meteis : “ Se m'an secutat, vos secutaràn aitant plan". Vos demandi pas tròp d'i crèire, mas, secutar ? Es plan çò que non manquèron pas de far los catolics contra los gnostics, los maniqueans, los arianistas, los catars, los valdeses, los franciscans minors e autres begins, e, plan segur, contra los protestants. E tanplan secutèron unas pauras femnas que prenguèron a plaser per de bruèissas, en las fasent rostir coma d'aucas l'ast… Se los i... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 14
  • sol Aush 13
  • sol Bordèu 14
  • sol Briançon 13
  • sol Caors 14
  • sol Carcassona 20
  • sol Clarmont-Ferrand 11
  • sol Confolent 17
  • sol Gap 12
  • sol La Canau 14
  • sol La Gàrdia 13
  • sol Limòtges 12
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 14
  • sol Lo Puèi de Velai 18
  • sol Marselha 20
  • sol Montpelhièr 20
  • sol Naut Aran 13
  • sol Niça 17
  • sol Nimes 20
  • sol Pau 15
  • sol Peireguers 13
  • sol Rodés 14
  • sol Tolon 13
  • sol Tolosa 14
  • sol Valença 18

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Catarin Seguran

    Las ribas del riu Tiniá d'estiu

  • © Magalí Barceló

    Santa Gabèla: quatrena fèsta del fogal rural La Gabèla

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Laurenç Revèst

    Nimes e preséncia d'occitan

  • Los Pokémons de la 3a generacion revirats en occitan

  • © Laurenç Revèst

    En Cevènas sus lo camin entre La Mialosa e Sant Esteve Valfrancesca

  • La fèsta de Sant Joan a La Túrbia

  • © Laurenç Revèst

    Ua comua de la valaia dai Palhons: L'Escarea, gents de cadea

  • © Laurenç Revèst

    La botiga de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Arremassada de signatures pera independéncia. ANC Val d'Aran, Vielha 11-12 de gèr 2014

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • Minecraft en version occitana

  • © Laurenç Revèst

    Per las carrièiras de Someire, lo pont cobèrt per la ciutat vidorlenca

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


0%



14%



86%



0%




Vots 7 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)