CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 22 de febrièr

Actualitats

Dissabte, 15 de novembre de 2014, 03h00 Societat,Sciéncia

Nos a quitat lo pus grand matematician del país

Alexandre Grothendieck, matematician ecologista e filosòf, a menat a tèrme un extraordinari procès d’unificacion de l’aritmetica, la geometria algebrica e la topologia


Comentaris 2 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (6 vòtes)
carregant En cargar


Dijòus passat Alexandre Grothendieck moriguèt dins sos 86 ans a l’espital de Sant Guironç (Coserans). Aquel matematician occitan a revolucionat la geometria. Durant la segonda mitat del sègle XX, a menat a tèrme un extraordinari procès d’unificacion de l’aritmetica, la geometria algebrica e la topologia.
 
Grothendieck èra apatrida, volguèt pas jamai prene la nacionalitat francesa e s’estimava mai de gardar son passapòrt de refugiat sens pàtria liurat per l’ÒNU. Nasquèt a Berlin, en Prússia, 1928. Son paire èra un josieu anarquista rus que fugissiá la repression comunista après aver patit la repression tzarista. Sa maire èra una jornalista anarquista nascuda en Amborg. Lo parents, que decidiguèron de donar a Alexandre lo nom de la maire, èran refugiats en Occitània per paur de la persecucion dels josieus, e collaboravan amb los anarquistas de l’estat espanhòl.
 
Grothendieck, que viviá en Amborg amb la familha d’un pastor luterian, venguèt al nòstre país a 11 ans per rescontrar sa maire. Un an puèi foguèron confinats al camp de Riucròs en Cevenas, mas lo jove Alexandre poguèt sortir per anar al licèu de Mende (Marjarida). Son paire foguèt internat al camp del Vernet e en 1942 lo deportèron a Auschwitz ont lo tuèron. En 1942 aculhiguèron Alexandre Grothendieck dins un ostal pels enfants de refugiats al Chambon de Linhon (Velai) e i acabèt los estudis segondaris al Collègi Cevenòl.
 
Aquí, e mai s’èra pas un estudiant brilhant, un professor s’intriguèt perque lo jove Grothendieck assegurava qu’aviá un metòde per calcular de volums complèxes. Un metòde ja descobèrt en 1902 per Henri Lebègues, mas que desvelhèt l’admiracion d’aquel professor que faguèt una letra de recomandacion per que Grothendieck estudièsse a París amb lo matematician Henri Cartan. Faguèt sa tèsi sus l’analisi foncionala a Nancí, dirigida pel matematician Laurent Schwartz, e après faguèt partida del grop Nicolas Bourbaki. Dins aquel grop de matematicians s’interessèt als concèptes naturals que servisson de basa a la geometria. Entre 1957 e 1958 i expausèt un renovelament total dels fondaments de la geometria algebrica e en 1958 introduguèt la K-teoria. Es aquí qu’enoncièt e demostrèt lo teorèma de Riemann-Roch-Grothendieck que li portèt la reputacion mondiala coma matematician.
  
En 1966 recebèt la Medalha Fields, qu’es lo pus grand guierdon internacional en matematicas.
 
S’engatgèt dins l’ecologisme politic, que l’imaginèt de la faiçon mai radicala. Trenquèt amb lo mitan matematic, quitèt lo Collègi de França (de París) e tornèt en Occitània, a Montpelhièr, en 1972. Aquí contunhèt sas recèrcas fòra los “circuits oficials”. En aquela epòca demandèt l’intrada al CNRS e escriguèt de milièrs de paginas amb sas meditacions matematicas e non matematicas, ont quitament explica sa descobèrta de Dieu. Mas sos obratges son pas publicats pr’amor qu’el o demandèt aital en una letra de 2010.
 
En 1988 se retirèt. Alavetz refusèt lo Prèmi Crafoord de la Reiala Acadèma Suedesa de las Sciéncias en o explicant aital: “ma pension es mai que sufisenta pels mieus besonhs materials”.
 
En 1990 se n’anèt viure en Coseran, dins un luòc desconegut, en acceptant solament lo contacte uman dirècte amb las personas mai prèpas e los vesins. Ailà contunhèt sas reflexions.



publicitat



Comentaris

15 de novembre 14.26h

Un esperit liure... L'umanitat tròba crusèlament de manca de gents coma el...


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

15 de novembre 12.11h

« Ma pension es mai que sufisenta pels mieus besonhs materials » ! Aquí l'arma absoluda e indespassabla contra lo neoliberalisme, lo pseudo-socialistme de dreita, lo cosumerisme obligat e mondializat, e contra la fin promesa e assegurada de tota vida surbre tèrra se contunham de córrer cap bas contra la paret dels limits de las reallitats fisica e biologica.. Asseguradament, aqueste òme, occitan o pas, èra un òme genial.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

La manifestacion de Tolosa: una esperança per l’occitanisme

La darrièra agression que ven de la patir la lenga nòstra es fòrça grèva. Lo Ministèri de l’Educacion de París a mostrat una volontat evidenta de ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 2
  • nuvols_parcials Aush 3
  • sol Bordèu 22 4
  • sol Briançon 2
  • sol Caors 23 3
  • sol Carcassona 19 4
  • nuvols_parcials Clarmont-Ferrand 16 2
  • sol Confolent 18 5
  • sol Gap 19 2
  • sol La Canau 22 4
  • nuvols La Gàrdia 11 -2
  • sol La Torre de Pèlitz 21 3
  • sol Limòtges 18 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 21 3
  • sol Lo Puèi de Velai 21 3
  • sol Marselha 20 4
  • sol Montpelhièr 8
  • sol Naut Aran 19 3
  • sol Niça 15 -3
  • sol Nimes 6
  • sol Pau 4
  • sol Peireguers 6
  • sol Rodés 21 3
  • sol Tolon 20 4
  • nuvols_parcials Tolosa 21 3
  • sol Valença 1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta. © Laurenç Revèst

    Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta

  • Cristòl Daurore

    Ceremonia pel 83n anniversari de Francés Fontan a Fraisse (Val Varacha)

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Conselh Generau d'Aran

    Hèsta d'Aran 2014

  • Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012. © Cecília Hautefeuille

    Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Laurenç Revèst

    A Gavotina marítima: O Castelar vielh, e faishe sota A Pena e vista de Sant Bernat de Castelar

  • Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012. © Cecília Hautefeuille

    Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Jacky Grau

    Manifestacion per l'occitan dins l'ensenhament public. Montpelhièr 16 de febrièr 2013

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Creses que la manifestacion de Tolosa a portat un vam nòu al combat occitanista?


61%



18%



9%



8%



4%




Vots 160 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)