CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Dissabte, 19 de decembre de 2015, 03h00 Libres

Gasconha > Lanas e Labrit > Maremna

Capberton, vielh pòrt de pesca


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargar


Lo nòste patrimòni a mantun aspècte. A Capberton, dempuish annadas, dus istorians hèn un tribalh remarcable. Espiada.


Sus la còsta gascona, aperada tanben “Còsta d’Argent” dempuish 1905 preus mitans toristics (quan ne l’apèran pas adara “Còsta Aquitana” o, péger, “Côte Sud”), Capberton es ua ciutat particulara. Qu’es coneishuda per estar un pòrt de pesca (quasiment lo sol a costat d’Arcaishon) e ua estacion balneària tòca-tocant a Òssegòr, “l’estacion deus espòrts elegants” que pugèt en puishença a partir de las annadas 1920.
 
Enclavada dens la Vescomtat de Maremna, entre Senhans e Maransin, Capberton a ua istòria originau. Valentament, dus passionats, Marie-Claire e Alain Duviella, que l’escriven au hiu deus ans. Shens alassà’s que persegueishen ua òbra de hons. Dens bèras e interessantas publicacions de la Sadipac (Sauvaguarda e difusion deu patrimòni culturau deu sud-oèst de las Lanas) o capvath autas revistas (lo Bulletin de la Societat de Bordà o lo de Memòria en Maransin) que hèn conéisher lo passat de la ciutat deu Golf. Dens aquera pregonda hòssa —curiosa zòna de bonacia quan bohan las tempèstas suu Golf de Gasconha—, lo flumi Ador se gitava dinc a 1578. Lavetz l’engenhaire Loís de Foix “panèt” lo fluvi gascon au profièit deus baionés. Lo Bocau “nau” qu’estó creat.
 
Solide, paluns e sables on se mesclan lo Bodigau e las aigas deu “lac marin” d’Òssagòr an ben cambiat dempuish lo temps deus balenèirs e autes marins gascon; totun, los òmis de la “Plana deu Boret” an conservat la tradicion maritima, entre practicas artesanaus e pintorescas e vocacion industriau. Que descobreishen aqueth patrimòni dens l’espés obratge deus dus istorians; qu’es beròiament e ricament illustrat, fresc com lo peish deu jorn desbarcat suu cai deu Bocaròt. Qu’es sostitolat “Au temps de la pesca a la sardina” mes aquera epòca estó sonque un temps hòrt dens l’istòria deu pòrt. Per har brac, lo de las annadas 1920-1950 on arribèren quitament obrèiras de Vendèa o bretonas deu País Bigouden, dab la lor  celèbra coha haut quilhada de linon blanc; qu’èran emplegadas dens ua conserveria tà hicar en boitas milierats de “peishòts blaus”. Que descobreishen atau los ligams dab las còstas deu Bascoat o de Bretanha, evidentament, o dab quauquas maisons de negòci de Bordèu o deu País de Bug.
 
 
Traïna, halha e galup
 
Mes lo bèth tribalh deus Duviella evòca d’autes aspèctes d’aqueth estranh refugi deu “Plec” de Capberton on los vaishèths ensajan de’s méter a l’acès quan se descabestran las ventòrras.
 
D’un costat, qu’i a de qué estar gahat per l’inquietèr. Las tempèstas miaçan tostemps los amainatjaments, en començar per la vielha estacada bastida deu temps de Napoleon III o las construccions balneàrias de las annadas 1900-1920. E n’an pas tot vist!
 
De l’aute, qu’i a pro d’espiadas originaus e simpaticas, sovent cargadas d’umanitat. Per exemple sus la pesca a la traïna (la “senne” en franchimand), enqüèra practicada per un o dus esquipatges mei a bisa (Cap de l’Òmi a Lit e Mixe, Contis) o sus las pesca a la halha (lo “flambèu”), a nueit negra, totas duas descriutas per Lemasson du Parc, un inspector de las pescas au sègle XVIII, o per l’escrivan J.-H. Rosny Jeune qui contribuiguèt a har la promocion d’Òssagòr dens las annadas 1910-1920. Lo libe balha tanben pro de precisions sus la pesca a la pibala, que s’embarquin sus un fragil galup o que pesquin a pè au bas de l’Estacada, dens lo dangèir de la sobèrna. Malaja! Aquera vertadèira frèbe de la “bibòla” dont los espanhòus e’s lecan los pòts, qu’estó victima deu son succès…
 
Los autors saben tanben sortir deu desbromb figuras rugosas e totun simpaticas deus patrons o marinèirs, a còps grans barrutlaires, demorats fidèus a la glèisa far dedicada au Sent Micolau, patron deus marins. Haut o baish, qu’avèn un chafre: Togo, Toupinet, Papoula, Patioure, la Galiborne… Bèths pertrèits ne son balhats, tirats deus archius familiaus o deu hons deu fotograf capbertonés Hubert Fitte.
 
Marie-Claire e Alain Duviella publican ua soma sus un tròç d’istòria chic coneishut. La varietat e la qualitat de las lors recèrcas (etnografia, iconografia) renden hòrt plasent lo libe. Tot estinglant qu’es, dab citacions, poèmas gascons de Joan deu Golf (Jean Duboscq, 1853-1937), vielhas mapas, documents estonants e esmavents. Ua pesca miraclosa mes sustot la hruita d’un gran tribalh.
 
 
 
 
Joan Jacme Fénié
 
 
 



DUVIELLA, Marie Claire, & DUVIELLA, Alain. Histoire maritime de Capbreton: au temps de la pêche à la sardine, Campiche, 420 paginas, 39,90 èuros.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 9
  • sol Aush 9
  • sol Bordèu 9
  • sol Briançon 13
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 10
  • sol La Canau 9
  • sol La Gàrdia 19
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 16
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 18
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 9
  • sol Niça 19
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 10
  • sol Peireguers 8
  • sol Rodés 9
  • sol Tolon 8
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    La botiga de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • © Montse Torres -  Arxiu dels Castellers de la Vila de Gràcia

    "Castellers" catalans en Bearn

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • ©  LR

    Mostier e òrts de Cimiés, antica ciutat de Cemenelum, actualament quartier de Niça

  • © Miquèu Barís

    Los calandrons d'Auloron qu'an visitat Baiona

  • Hug de la Rosa

    Manifestacion "Er aranés, era nòsta identitat". Vielha 24 de març 2018

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • Serada occitana a Malhòrca

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • Arremassada de signatures pera independéncia. ANC Val d'Aran, Vielha 11-12 de gèr 2014

  • © Laurenç Revèst

    Auribeu de Sianha

  • Irissa: prumèra edicion dera corsa populara de BTT

  • © Maria Millan

    22u corsa Aran per sa Lengua (26-7-2015)

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • Dus bearnés au som deu

    Concors d'estiu 2012: La fotografia de las vacanças

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



4%



91%



0%




Vots 102 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)