CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 19 d'octòbre

Actualitats

Dissabte, 2 de julhet de 2016, 03h00 Libres

Marselha sus guèrra e shens vergonha

A perpaus d’un libe de Barsotti (article pareishut lo 27 de genèr de 2003 dens Sud-Ouest [Lanas])


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (3 vòtes)
carregant En cargar


F. Laffont-Feraud





Etiquetas
barsotti, fénié

Arribat a l’atge de la retirada e un chic mei, de còps, los ainats se meten a escríver lo sons sovenirs. N’i a qui an avut ua vita hòrt plenhada de hèits, d’engatjaments, de rescontres barrejats. Sustot per la generacion qui a coneishut la guèrra e l’ocupacion dens la soa joenessa, puei los cambiaments tan nombrós deu monde modèrne on tot que va viste. Òmi de premsa (qu’escriu regularament ua cronica en òc dens La Marseillaise), autor de romans policièrs (cf. Parlam Gascon deu 3/06/2002), Claudi Barsotti, vadut en 1934, a volut balhar un testimoniatge de la soas annadas de guèrra dens lo quartièr de la Bèla de Mai dens la Marselha de las annadas 1939-45. Es interessant, a maugrat que siin sonque sovenirs d’un drollòt, vadut d’un pair d’origina italiana (Marselha es, com se ditz sovent, ua “vila cosmopolita”) dens ua familha on, a costat deu francitan (mesclanha de francés e de lenga d’òc), parlan tanben l’occitan provençau. Mès los “babis” (los immigrats italians) parlavan tanben lo lor dialècte de la peninsula.
 
Dens los quartèirs obrèirs a costat deu Pòrt Vielh com de la Gara Sant Carles o deu bacin de la Jolieta, lo petit Claudi qu’a grandit dens ua familha qu’avè simpatias per lo Partit Comunista, hòrt implantat lavetz ja que los “sabianistas” e los “quècos” d’Spirito e Carbone avossin hèit semblar Marselha un petit Chicago deu temps d’Al Capone.
 
L’autor qu’a donc horrucat au mei pregond de la soa memòria e nos liura petits hèits jorn per jorn, restacats a l’ambient politic que la distància li permet de descríver. Pausa per exemple la question de saber se, en octobre de 1938, lo gran incendi de las Nouvelles Galeries (73 cremats!) n’èra pas una mena de complòt au temps deu president Daladier (pagina 17). Que hè remontar en aquera epòca las istòrias marselhesas un chicòt racistas. “Adara que son bèlgas…”, hè remarcar Barsotti…
 
Lo libe que’ns parla deus petits e grans eveniments que tòcan Marselha. Primèr en “zòna liura”, la Ciutat Focèa es favorabla au Marescau Pétain que lo petit Claudi, com tots los mainatges de la soa generacion, devè mandar per Nadau ua letra au “Sauvador de França”. Après, qu’estó ua auta cançon!
 
Arron, l’escrivan que parla de las soas impressions de drollet (de niston, ce disen a Marselha) quan se parlèt deu naufragi deu Lamoricière (292 morts) o quan los alemands destrusiren en genèr de 1943 (60 ans exactament) lo quartèir popular deu Pòrt Vielh entre l’Evescat e l’ostau de la vila (35 000 personas caçadas e hòrabandidas cap a Frejús). Nos parla tanben deus cinèmas on lo drollòt badava los filmes de Fernandel (un enfant deu país, solide), deus debuts d’Ivo Livi vadut Yves Montand cantant Dans les plaines du Far West, deus bombardaments, de la Resisténcia, de las tropas d’Africa (gomèirs e tiralhaires) e de l’arribada deus americans. Tot aquò dens la lenga saborosa deu parlar occitan de Marselha on aprenen que Pau Ricard, lo fabricant de pastagàs de Santa Marta, avè sauvat en 1941-42 dab l’escrivan Jòrgi Reboul (1901-1993) l’estatua de bronze de Frederic Mistral.
 
Hòrt de monde, a Marselha com a nòste, se senten vergonhós de la lor occitanitat, ce ditz Barsotti per concludir lo son libròt. “Es precisament la bèla pròva, en negatiu, de son existéncia”, ajusta l’autor qui rapèra per acabar un provèrbi provençau que pòden tostemps meditar: “Lo mortier sent totjorn l’alhet”…
 
 
 
 
Joan Jacme Fénié
 
 
 
 


BARSOTTI, Glaudi, 2002, Testimòni d’un niston de la guèrra, IEO Edicions, 159 paginas, 15 èuros
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Que pas res nos arrèste

“Òu, Union Europèa, calma-te. Torni dire: s’ensajas de qualificar nòstra operacion d’invasion, nòstre prètzfach es simple. Dobrirem las pòrtas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13
  • sol Aush 13
  • sol Bordèu 14
  • sol Briançon 11
  • sol Caors 12
  • sol Carcassona 13
  • sol Clarmont-Ferrand 12
  • sol Confolent 14
  • sol Gap 8
  • sol La Canau 14
  • sol La Gàrdia 12
  • sol Limòtges 12
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 13
  • sol Marselha 19
  • sol Montpelhièr 18
  • sol Naut Aran 11
  • sol Niça 16
  • sol Nimes 19
  • sol Pau 14
  • sol Peireguers 13
  • sol Rodés 13
  • sol Tolon 14
  • sol Tolosa 13
  • sol Valença 15

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • Carnaval e fèsta per l'anniversari de la naissença de Jausep Garibaldi a Niça

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • Tota la còla. © Laurenç Revèst

    Remembres de Vaquí, emission en la Vau Clusa, novembre de 2005

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • @ Lisa Gròs

    De ruscas

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • Agaits occitans sus Barcelona. © Franc Bardòu

    Agaits occitans sus Barcelona

  • Narbona. © Cercle Occitan de Narbona

    18a Dictada Occitana

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Mónego, Bersorèlh e 'A Torbia sota 'a nèu. © Artusa Garavan

    Mónego, Bersorèlh e 'A Torbia sota 'a nèu

  • Nhèu d'abriu en Aran. © Xavi Gutiérrez Riu

    Nhèu d'abriu en Aran

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)