CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 18 d'octòbre

Actualitats

Dissabte, 24 de setembre de 2016, 03h00 Istòria

“Princesa de Barcelona, protegiu nostra ciutat!”


Comentaris 2 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (5 vòtes)
carregant En cargar


Quand los arabis ocupèron la peninsula Iberica en 711, s'entamenèt tanben un conflicte de religion entre crestians e musulmans que se perlonguèt durant mai de sèt sègles  amb de constants afrontaments entre las doas partidas.
 
Una de las practicas abitualas dins las batalhas, e tanben dins las razzias, èra que las doas partidas recrutavan de presonièrs, qu’après los fasián captius e los emplegavan, dins la majoritat dels cases coma esclaus. Aquela situacion aumentèt talament que venguèt un comèrci. Lo prètz de la libertat dels captius aumentava e ja dins lo sègle XIII, lo prètz s’èra triplat e contunhèt d’aumentar al sègle XIV, mai que mai tocant los captius qu’èran dins las melhoras condicions fisicas.
 
E mai se l’administracion dels reialmes ensajava d’arrestar aquel tipe de practicas,  foguèt incapabla de trobar una solucion. Ça que la, segon çò que conta la tradicion, la nuèch del 1r al 2d d’agost de l’an 1218, la verge apareguèt a un comerçant d’origina occitana que viviá a Barcelona per li comandar una mission misericordiosa: fondar un òrdre per rescatar de la captivitat los crestians qu’èran dins las mans dels sarrasins.
 
Pèire Nolasc èra nascut a Mas Santas Puèlas (Lauragués), mas tre son enfança s’installèt amb sa familha a Barcelona. Après venir orfanèl de paire a sos 15 ans, Pèire esperèt longtemps per s’engatjar coma secular dins lo prètzfach del rescat dels captius. Al començament o financèt amb son patrimòni e pus tard, davant la granda quantitat de captius, decidiguèt de fondar una tièra de grops que lor tòca èra de requerir d’almòina per la liberacion dels captius.
 
Entestat a menar a bon tèrme la mission que la verge li aviá comandada, conselhat per Raimon de Penyafort e sostengut pel rei Jacme I lo Conquistaire, Pèire Nolasc vegèt fin finala, en 1235, son prètzfach realizat quand lo Papa Gregòri IX aprovèt l’Òrdre Reial e Militar de Nòstra Dòna de la Mercé e la Redempcion dels Captius, jos la règla de Sant Agustin, en obtenent aital la reconeissença oficiala de la Glèisa.
 
Al sègle XIII,  lo mot “mercé” èra sinonim de “misericòrdia”, e s’aplicava al rescat dels captius. Los fraires que vivián dins l’Ostal-Espital de Santa Eulàlia de Barcelona, obtenguèron en 1249 la licéncia de l’evesque de la ciutat comtala, Pèire de Centelles, en podent aital bastir la primièra glèisa consagrada a Santa Maria e que los barceloneses nomenavan "l’ostal de l’Òrdre de la Mercé", e per extension apelavan sa verge “la Mercé”.
 
L’òrdre compausat per de religioses e de cavalièrs (de fraires laïcs o coadjutors)  recebèt l’institucion canonica de l’evesque de Barcelona e l’investidura militara del rei Jacme I lo Conquistaire. Lors vòts èran de pauretat, castetat, obesissença e de s'escambiar eles, se caliá, contra los ostatges captius qu’èran a mand de pèrdre la fe catolica. Amb aquela tòca, totes los bens de l’Òrdre èran destinats excusivament a la liberacion dels captius. Las primièras negociacions se faguèron a Valéncia e a las illas Balearas e amb l’avançada de la Reconquista, se desplacèron en Andalosia e al nòrd d’Africa, e a comptar del sègle XV se realizavan principalament en Tunisia, Marròc, Argièrs, Tetoan e Fès.  A causa de la distància, ven de mai en mai car pagar lo rescat dels captius e en qualques escasenças, mai que mai a Granada ont l’escambi se pagava en natura (granas, telas, coralh, fils d'aur e animals) que lo mond donavan per collaborar. Cada rescat èra normalament un gatge per la Mercé, pr’amor que los recrompaires donavan de procuracions escrichas per aver de garentias amb la caucion dels bens de l’òrdre.
 
Quand se recuperava un captiu, la majoritat dels còps, arribava dins de condicions deplorablas. Lo caliá alimentar, li garir las feridas e las malautiás e l’abilhar. Quand lo captiu s’èra restablit, èra obligat d’acompanhar durant un temps los fraires de l’òrdre per raportar son testimoniatge a la comunautat en ajudant atal a requerir d’almòinas pels rescats seguents. Puèi, lo captiu reimut recebiá de vestits, las provisions necessàrias, una arma e dos sòus per jornada de camin fins a son luòc d’origina.
 
La devocion mariana a la Verge de la Mercé se difondèt rapidament en Catalonha e en Occitània. En 1320 se fonda un convent a Bordèu per aculhir los captius marselheses, puèi a Caors (1429), Avinhon (1434) e Riscle (1456). Un pauc de temps après, l’òrdre s’estendiá dins lo reialme d’Aragon amb 50 ostals, 22 en Castelha e tanben en França e Itàlia. Pendent los ans 1302 e 1489 se rescatèt 18 623 captius e mai se fòrça religioses i trobèron lo martiri e la mòrt dins la temptativa. De còps, quand i aviá pas pro d’argent, o se passava qualque contratemps en la negociacion, martirizavan fins a la mòrt lo fraire responsable de la negociacion.
 
Après Jacme I lo Conquistaire, los reis d’Aragon contunhèron de sosténer fermament l’òrdre de la Mercé, e tanben o faguèron los de Castelha en favorissent l’expansion de l’ordre sul territòri american ont s'enrasiguèt prigondament. En 1637, pendent una plaga de saltarèls, la ciutat de Barcelona sollicitèt l’intercession de Nòstra Dòna de la Mercé. Après considerar qu’ela venguèt decisiva, e en gratitud, lo conselh de la vila (nomenat Conselh dels Cent) nomenèt la verge patrona de la vila en botant Santa Eulàlia al segond plan. Tre alavetz, segon çò que ditz la legenda, plòu totjorn durant las fèstas de la Mercé. Dison que son las lagremas de Santa Eulàlia que plora de tristesa.
 
Es possible qu’a l’ora d’ara los concèptes de misericòrdia e de captivitat sián sensiblament diferents de los d’aquel temps. Ça que la, e malgrat las nòvas interpretacions, de milièrs de personas, religiosas o non, riscan lors vidas per ajudar las autras. Son de milièrs los volontaris escampilhats long del Mond que fan possible que la misericòrdia faga totjorn partida de la nòstra umanitat. Sens desmembrar que, —e mai son amagadas a l’entorn e de còps gaireben imperceptiblas al bòrd dels sequestrators camaleonesques— i a de nòvas formas de captivitat.
 
Uèi, remembram-nos los bèls "goigs"  que Jacint Verdaguer consagrèt a la verge:
 

"Dels captius Mare i Patrona,
puix del Cel ens heu baixat:
Princesa de Barcelona,
protegiu nostra ciutat"
Dels captius, Maire e Patrona,
car del Cèl nos sètz davalada,
Princessa de Barcelona,
protegissètz la nòstra vila
 
 
 

 Griselda Lozano

 
En ocasion de la Fèsta de la Mercé, que se celèbra uèi a Barcelona, aqueste article se publica a l’encòp en occitan sus Jornalet e en espanhòl sul sit del roman Òc, que fa la promocion d’Occitània e de l’occitan pel public ispanofòn.



publicitat



Comentaris

24 de setembre 11.53h

Magnífic.
D'aquesta informació en podem dir memòria real.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

24 de setembre 11.51h

Magnífic. D'aixó en podríem dir memòria real.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: IEO Label ÒC

Editorial

La mongetada d’Aran

Aran es un país occitan que s’es anat destacant de la rèsta del país dins la mesura que la lenga e la cultura occitanas èran a recular, mai que mai de l’autre costat ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 26 12
  • nuvols Aush 26 11
  • sol Bordèu 23 13
  • sol Briançon 16 4
  • sol Caors 25 12
  • nuvols Carcassona 25 12
  • sol Clarmont-Ferrand 22 13
  • sol Confolent 22 12
  • sol Gap 22 11
  • sol La Canau 23 13
  • sol La Gàrdia 22 11
  • sol La Torre de Pèlitz 21 12
  • sol Limòtges 22 12
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 22 12
  • sol Lo Puèi de Velai 16 10
  • sol Marselha 24 17
  • nuvols Montpelhièr 21 18
  • nuvols Naut Aran 20 8
  • sol Niça 14 6
  • nuvols Nimes 23 17
  • nuvols Pau 22 11
  • sol Peireguers 22 13
  • sol Rodés 23 14
  • sol Tolon 21 12
  • nuvols Tolosa 26 13
  • sol Valença 17 11

giny

giny

Entrevista

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • Petugon de La Boal

    Conferéncia e dedicaça de l'artista Richard Cairaschi au Musèu municipau deis Arts e Tradicions populàrias de Grimaud (Mauras)

  • Asuèlhs de Menerbés. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Menerbés

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • © Miquèu Barís

    Los calandrons d'Auloron qu'an visitat Baiona

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • Beneset Thauvin

    Concors de preseps, betlèms o grépias

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © AR

    Vila d'Usès e lo pont de Gardon

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • Asuèlhs de Garnagués. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Garnagués

  • Sud Tolosan. © Franc Bardòu

    Concors d'estiu 2012: La fotografia de las vacanças

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • ©  LR

    Mostier e òrts de Cimiés, antica ciutat de Cemenelum, actualament quartier de Niça

  • © Anhès Rossinhòla

    Vista d'A Torbia, de Mónego e dal mont Agel despí Lai Barrai (comuna de Pelha, Gavotina marítima)

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Participaràs a Era Mongetada d’Aran?


6%



4%



64%



26%




Vots 53 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)