CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 16 d'agost

Actualitats

Dissabte, 24 de setembre de 2016, 03h00 Istòria

“Princesa de Barcelona, protegiu nostra ciutat!”


Comentaris 2 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (5 vòtes)
carregant En cargar


Quand los arabis ocupèron la peninsula Iberica en 711, s'entamenèt tanben un conflicte de religion entre crestians e musulmans que se perlonguèt durant mai de sèt sègles  amb de constants afrontaments entre las doas partidas.
 
Una de las practicas abitualas dins las batalhas, e tanben dins las razzias, èra que las doas partidas recrutavan de presonièrs, qu’après los fasián captius e los emplegavan, dins la majoritat dels cases coma esclaus. Aquela situacion aumentèt talament que venguèt un comèrci. Lo prètz de la libertat dels captius aumentava e ja dins lo sègle XIII, lo prètz s’èra triplat e contunhèt d’aumentar al sègle XIV, mai que mai tocant los captius qu’èran dins las melhoras condicions fisicas.
 
E mai se l’administracion dels reialmes ensajava d’arrestar aquel tipe de practicas,  foguèt incapabla de trobar una solucion. Ça que la, segon çò que conta la tradicion, la nuèch del 1r al 2d d’agost de l’an 1218, la verge apareguèt a un comerçant d’origina occitana que viviá a Barcelona per li comandar una mission misericordiosa: fondar un òrdre per rescatar de la captivitat los crestians qu’èran dins las mans dels sarrasins.
 
Pèire Nolasc èra nascut a Mas Santas Puèlas (Lauragués), mas tre son enfança s’installèt amb sa familha a Barcelona. Après venir orfanèl de paire a sos 15 ans, Pèire esperèt longtemps per s’engatjar coma secular dins lo prètzfach del rescat dels captius. Al començament o financèt amb son patrimòni e pus tard, davant la granda quantitat de captius, decidiguèt de fondar una tièra de grops que lor tòca èra de requerir d’almòina per la liberacion dels captius.
 
Entestat a menar a bon tèrme la mission que la verge li aviá comandada, conselhat per Raimon de Penyafort e sostengut pel rei Jacme I lo Conquistaire, Pèire Nolasc vegèt fin finala, en 1235, son prètzfach realizat quand lo Papa Gregòri IX aprovèt l’Òrdre Reial e Militar de Nòstra Dòna de la Mercé e la Redempcion dels Captius, jos la règla de Sant Agustin, en obtenent aital la reconeissença oficiala de la Glèisa.
 
Al sègle XIII,  lo mot “mercé” èra sinonim de “misericòrdia”, e s’aplicava al rescat dels captius. Los fraires que vivián dins l’Ostal-Espital de Santa Eulàlia de Barcelona, obtenguèron en 1249 la licéncia de l’evesque de la ciutat comtala, Pèire de Centelles, en podent aital bastir la primièra glèisa consagrada a Santa Maria e que los barceloneses nomenavan "l’ostal de l’Òrdre de la Mercé", e per extension apelavan sa verge “la Mercé”.
 
L’òrdre compausat per de religioses e de cavalièrs (de fraires laïcs o coadjutors)  recebèt l’institucion canonica de l’evesque de Barcelona e l’investidura militara del rei Jacme I lo Conquistaire. Lors vòts èran de pauretat, castetat, obesissença e de s'escambiar eles, se caliá, contra los ostatges captius qu’èran a mand de pèrdre la fe catolica. Amb aquela tòca, totes los bens de l’Òrdre èran destinats excusivament a la liberacion dels captius. Las primièras negociacions se faguèron a Valéncia e a las illas Balearas e amb l’avançada de la Reconquista, se desplacèron en Andalosia e al nòrd d’Africa, e a comptar del sègle XV se realizavan principalament en Tunisia, Marròc, Argièrs, Tetoan e Fès.  A causa de la distància, ven de mai en mai car pagar lo rescat dels captius e en qualques escasenças, mai que mai a Granada ont l’escambi se pagava en natura (granas, telas, coralh, fils d'aur e animals) que lo mond donavan per collaborar. Cada rescat èra normalament un gatge per la Mercé, pr’amor que los recrompaires donavan de procuracions escrichas per aver de garentias amb la caucion dels bens de l’òrdre.
 
Quand se recuperava un captiu, la majoritat dels còps, arribava dins de condicions deplorablas. Lo caliá alimentar, li garir las feridas e las malautiás e l’abilhar. Quand lo captiu s’èra restablit, èra obligat d’acompanhar durant un temps los fraires de l’òrdre per raportar son testimoniatge a la comunautat en ajudant atal a requerir d’almòinas pels rescats seguents. Puèi, lo captiu reimut recebiá de vestits, las provisions necessàrias, una arma e dos sòus per jornada de camin fins a son luòc d’origina.
 
La devocion mariana a la Verge de la Mercé se difondèt rapidament en Catalonha e en Occitània. En 1320 se fonda un convent a Bordèu per aculhir los captius marselheses, puèi a Caors (1429), Avinhon (1434) e Riscle (1456). Un pauc de temps après, l’òrdre s’estendiá dins lo reialme d’Aragon amb 50 ostals, 22 en Castelha e tanben en França e Itàlia. Pendent los ans 1302 e 1489 se rescatèt 18 623 captius e mai se fòrça religioses i trobèron lo martiri e la mòrt dins la temptativa. De còps, quand i aviá pas pro d’argent, o se passava qualque contratemps en la negociacion, martirizavan fins a la mòrt lo fraire responsable de la negociacion.
 
Après Jacme I lo Conquistaire, los reis d’Aragon contunhèron de sosténer fermament l’òrdre de la Mercé, e tanben o faguèron los de Castelha en favorissent l’expansion de l’ordre sul territòri american ont s'enrasiguèt prigondament. En 1637, pendent una plaga de saltarèls, la ciutat de Barcelona sollicitèt l’intercession de Nòstra Dòna de la Mercé. Après considerar qu’ela venguèt decisiva, e en gratitud, lo conselh de la vila (nomenat Conselh dels Cent) nomenèt la verge patrona de la vila en botant Santa Eulàlia al segond plan. Tre alavetz, segon çò que ditz la legenda, plòu totjorn durant las fèstas de la Mercé. Dison que son las lagremas de Santa Eulàlia que plora de tristesa.
 
Es possible qu’a l’ora d’ara los concèptes de misericòrdia e de captivitat sián sensiblament diferents de los d’aquel temps. Ça que la, e malgrat las nòvas interpretacions, de milièrs de personas, religiosas o non, riscan lors vidas per ajudar las autras. Son de milièrs los volontaris escampilhats long del Mond que fan possible que la misericòrdia faga totjorn partida de la nòstra umanitat. Sens desmembrar que, —e mai son amagadas a l’entorn e de còps gaireben imperceptiblas al bòrd dels sequestrators camaleonesques— i a de nòvas formas de captivitat.
 
Uèi, remembram-nos los bèls "goigs"  que Jacint Verdaguer consagrèt a la verge:
 

"Dels captius Mare i Patrona,
puix del Cel ens heu baixat:
Princesa de Barcelona,
protegiu nostra ciutat"
Dels captius, Maire e Patrona,
car del Cèl nos sètz davalada,
Princessa de Barcelona,
protegissètz la nòstra vila
 
 
 

 Griselda Lozano

 
En ocasion de la Fèsta de la Mercé, que se celèbra uèi a Barcelona, aqueste article se publica a l’encòp en occitan sus Jornalet e en espanhòl sul sit del roman Òc, que fa la promocion d’Occitània e de l’occitan pel public ispanofòn.



publicitat



Comentaris

24 de setembre 11.53h

Magnífic.
D'aquesta informació en podem dir memòria real.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

24 de setembre 11.51h

Magnífic. D'aixó en podríem dir memòria real.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Nos daissarem pas tòrcer

O aviam dich e o tornarem dire se cal: la societat occitana es anestesiada per la cultura de la subvencion. Dependre en excès de las ajudas publicas a un efièch pervèrs, perque un ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 26 11
  • sol Aush 26 13
  • sol Bordèu 26 13
  • sol Briançon 21 9
  • sol Caors 24 11
  • sol Carcassona 22 13
  • sol Clarmont-Ferrand 21 12
  • sol Confolent 22 12
  • sol Gap 28 15
  • sol La Canau 26 13
  • pluja La Gàrdia 24 17
  • nuvols_parcials La Torre de Pèlitz 27 18
  • sol Limòtges 22 12
  • nuvols_parcials Lo Borg Sant Dalmatz 29 19
  • sol Lo Puèi de Velai 21 12
  • sol Marselha 31 19
  • sol Montpelhièr 29 21
  • nuvols_parcials Naut Aran 18 9
  • sol Niça 18 11
  • sol Nimes 31 21
  • nuvols Pau 22 12
  • sol Peireguers 23 12
  • sol Rodés 24 12
  • sol Tolon 30 17
  • sol Tolosa 26 14
  • sol Valença 23 14

giny

giny

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • Cloquièr dins lo cèl blau. © Andrea Celauro

    País d'Aison (Val d'Estura)

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • La Primada de Montsegur, 17 de març 2012

    Primada de Montsegur, 17 de de març 2012

  • © Laurenç Revèst

    Magasin novèl de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • Via centrala. © Andrea Celauro

    País d'Aison (Val d'Estura)

  • Josette Moll (Lengadòc)

    Concors de preseps de Jornalet 2016

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Líusola (Comtat de Niça). © Laurenç Revèst

    Líusola (Comtat de Niça)

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • Narbona. © Cercle Occitan de Narbona

    18a Dictada Occitana

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • Goulamàs'K a Bordelha (Rebeiragués) lo 9 de julhet 2012

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

I a dins ta vila un local ont se pòsca far de vida sociala en occitan?


37%



34%



23%



5%




Vots 73 vòtes

comentaris 1

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)