CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 5 de genièr de 2018, 03h00 Sciéncia

Un anniversari tragic

Comencèt en octòbre de 1939, de la man de l’italian Enrico Fermi, lo projècte Manhattan, que menariá a la bomba atomica en 1945


Comentaris 4 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Lo 2 de decembre de 1942 una còla de cercaires immigrants dels Estats Units fasiá espetar la primièra reaccion en cadena de fision nucleara contrarotlada jos l’Universitat de Chicago. D’aquò ne fa ara 75 annadas. E puèi res es pas estat jamai parièr
© The University of Chigaco





Etiquetas
andreu, fision, nuclear, sapiéncia

I a d’anniversaris qu’avèm enveja de remembrar. N’i a d’autres que n’avèm pas brica d’enveja de o far. Aqueste ne seriá, benlèu, un d’aqueles. Pr’amor qu’après aquò la vida umana cambièt totalament e a pas res a veire amb los 100 000 ans anteriors. Lo 2 de decembre de 1942 una còla de cercaires immigrants dels Estats Units fasiá espetar la primièra reaccion en cadena de fision nucleara contrarotlada jos l’Universitat de Chicago. D’aquò ne fa ara 75 annadas. E puèi res es pas estat jamai parièr.
 
Aquò venguèt solament quatre ans après qu’una còla de recercaires alemanda aguèt descobèrt sens o saber— la fission nucleara (1938). Mas los scientifics estatsunidencs o volguèron provar e per ansin ja avián demandat al president Roosevelt d’iniciar un projècte que podia far ganhar la guèrra als aliats e sauvar la planeta de l’orror nazi.
 
Aital comencèt en octòbre de 1939, de la man de l’italian Enrico Fermi, lo projècte Manhattan, que menariá a la bomba atomica en 1945. L’italian èra arribat als Estats Units aquel meteis an après recebre lo prèmi Nobel de Fisica per son trabalh sus la creacion d’elements mai pesants que l’urani.
 
Lo fach es que èran estats los alemands, Otto Hahn e Frotz Strassman los vertadièrs descobreires de la fission nucleara un an abans, après produire de bari coma resulta del bombardament d’urani amb de neutrons. Mas sabián pas çò qu’avián fach de vertat. Foguèt Lise Meitner, una partenària d’Hahn qu’aviá fugit tanben l’Alemanha nazi, qu’arribèt en America per avisar de çò qu’avián descobèrt los nazis.
 
 
Lo camin devèrs la primièra bomba atomica
 
L’assag contrarotlat que i aguèt jos l’Universitat de Chicago finiguèt que devenguèt lo primièr assag d’una bomba atomica a Alamogordo, Nòu Mexic, en julhet de 1945. Puèi començariá l’edat nucleara qu’avèm uèi lo jorn. Mas per i arribar primièr calguèt que Fermi comencèsse son trabalh experimental a l’Universitat de Columbia amb un autre scientific, Slizard.
 
Après que Fermi e Slizard aguèron confirmat qu’una reaccion en cadena èra possible, identifiquèron quals isotòps d’urani avián de subir primièr la fission abans la fin de 1939. Èra de mai en mai clar que las rumors sus la descobèrta alemanda èran plan fondadas.
 
Puèi, Fermi foguèt nomenat cap d’un còla de scientifics qu’avián de bastir una pila atomica (uèi un reactor nuclear) per demostrar la teoria. A aquela epòca los cercaires de la còla ja apelavan Fermi lo Papa, pr’amor que s’enganava pas jamai.
 
Fermi pensèt que lo melhor material per arrestar los neutrons èra lo grafit. Mas n’i aviá pas cap de blos. Puèi, cerquèron una entrepresa que produguèt de grafit blos pel doble del prètz abitual. Lo 2 de decembre de 1942 ja avián pogut realizar la primièra fission nucleara contrarotlada de l’istòria umana. Après far aquò bastiguèron lo laboratòri secret a Los Alamos. La fin de la guèrra èra pròcha. (Legissètz la seguida).


 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.






abonar los amics de Jornalet
 
 
 
 

 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

6 de genièr 23.57h

Los crims de Truman de tirar la bomba non damunt una ilha abandonada non, senon sus las ciutats mager del Japon, e pas a las afores, senon al mateis centre de las ciutats ont hi havia mai poblacion. Los majors criminals de mond han fai jamai un assassinat coma aqueste.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

6 de genièr 18.51h

L'istòria pròva que totas las armas inventadas son o seràn utilisadas. La bomba nucleari escapa pas a la règla. Serviguèt non pas contra Hitler mas contre lo Japon. E se los bombardaments de Dresde foguèron terribles que tuèron maites civils, cal notar que lo de Nagasaki o d'Hiroshima afustèron volontàriament los civils per espaventar principalament las populacions civilas. Èra la mema idèa qu'a Guernica e meme a Besièrs :esglasiar las populacions. Après vendrà costumièr d'est... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

6 de genièr 11.38h

#1 Alquemia a pas jamai pretendut que seriam los egals de Dieu, mas que sèm "dins las meteissas proporcions sacradas qu'EL" çò qu'es pas exactament lo meteis mite. Ne convendràs, benlèu…

Aquò dit, l'article pretend que "Lo 2 de decembre de 1942 una còla de cercaires immigrants dels Estats Units fasiá espetar la primièra reaccion en cadena de fision nucleara contrarotlada jos l’Universitat de Chicago (…) e puèi res es pas estat jamai parièr".

Mas ieu que fau la diferéncia ent... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 de genièr 19.52h

"L'òme es devengut un diu"?

L'alquimia nos dich que l'eser uman es a egalitat emben Diu. L'òme es un diu per son microcòsme e Diu es responsable de son macrocòsme. A chacun sa responsabilitat.
En oblidan aquò, l'esser uman a volgut esser pus fòrt que Diu. Per tornar a l'armonia sem convidat a assumar nostras responsabilitats d'esser uman. Oc-es fau una consciença superiora e l'echec dau materialisme nos butit a tot tornar rebastir en elevar nèostra consciença individuala.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 9
  • sol Aush 9
  • sol Bordèu 9
  • sol Briançon 13
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 10
  • sol La Canau 9
  • sol La Gàrdia 19
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 16
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 18
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 9
  • sol Niça 19
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 10
  • sol Peireguers 8
  • sol Rodés 9
  • sol Tolon 8
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Julien Cazenave

    17.02.2019: manifestacion a Brussèlas en sosten als independentistas catalans

  • © Adriana Díaz

    Canas 2019

  • Arremassada de signatures pera independéncia. ANC Val d'Aran, Vielha 11-12 de gèr 2014

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Laurenç Revèst

    La botiga de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Laurenç Revèst

    Per las carrièiras de Someire, lo pont cobèrt per la ciutat vidorlenca

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

  • ©  LR

    Mostier e òrts de Cimiés, antica ciutat de Cemenelum, actualament quartier de Niça

  • Uvernada Lou Dalfin 2012. ©  Cristòl Daurore

    Uvernada Lou Dalfin 2012

  • Costiera de Gavotina marítima : Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh. © RL

    Costiera de Gavotina marítima: Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • Era còlha dera ADÒC ath trabalh

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



4%



91%



0%




Vots 102 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)