CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 16 d'octòbre

Actualitats

Dissabte, 3 de març de 2018, 03h00 Television

Lemosin

Vist a la television: petita espiada sus Lemosin


Comentaris 10 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (13 vòtes)
carregant En cargar


Lhevat ua error totjamei possibla, las emissions en òc a la television se poderén comptar suus dits de la man d’un esbraçat. Ne sabem pas dinc a quan la situacion e durarà atau... Donc, quan i a un numèro sancèr de l’emission “D’Òc Show”, sus Òc Tele, es consacrat a ua “region”, n’èm pas obligats de’u mancar! Impressions suu 28u numèro d’aquera emission animada preu bigordan Silvan Carrère.
 


Arroganhat preu vielhèr e la malautia, Bernat Lesfargas (mort lo 23 de heurèr) n’i participèt pas, segur, mes qu’averè podut: la darrèra emission “D’Òc Show”, animada per Sivan Carrère sus la cadena Òc Tele, s’es debanada a Lemòtges. E sabem que tot lo nòrd de Perigòrd, car au gran traductor d’òbras en catalan o en castelhan, parla l’occitan lemosin, dab la soa prononciacion un chic particulara mes aisida de compréner. Lo defunt Lesfargas avè editat los trobadors dont quauques uns èran gessits deus parçans au torn de Lemòtges. 
 
Mes adara, se gausam díser, Lemosin n’existeish pas mei pr’amor d’aquera curiosa e desconcertanta reforma territoriau de 2015... Suprimida qu’estó la region qui amassava Corresa, Cruesa e Hauta Vinhana. Adara, com lo Bascoat, Bearn, Peitau o Santonge, los sons estatjants que son vaduts “neoaquitans”. Egau, las contradas lemosinas son tostemps acaradas a la marginalizacion de l’agricultura (segon las nòrmas oficiaus...) e a l’esvaniment deus servicis publics dens las petitas comunas ruraus. L’exemple de la barradura de la petita linha ferroviària Ussèl-la Cuelha (linha Lemòtges-Clarmont d’Auvèrnha) n’es la trista illustracion, pegant bien a l’actualitat escosenta de l’SNCF. Quan pensan que los camins de hèr estóren longtemps com lo quite simbòu deu progrès per hòrt d’òmis politics, a còps sortits nombrós d’aqueras regions ruraus[1]!
 
Aquò n’empacha pas los abitants de practicar —“un chic clandestinament”, disè ua participanta de l’emission—  la lenga ancestrau. La quau, n’es pas inutil d’ic rapelar, estó aperada curiosament lemosin”, particularament en Catalonha e País valencian, tan famosa èra la literatura deu temps  deus trobadors. Enqüèra au sègle XVIII e quitament au XIXu los catalans avèn consciéncia d’ua cèrta continuitat linguistica d’Elx a la montanha lemosina...
 
Resisténcia. Egau, l’arròda de l’Istòria qu’a virat. Uei, de la Marcha o d’alhors (de Genciòus e Pijairòu o Maismac suu planèr de Miuvachas, d’Usercha, de Sent Iriès o d’Orador de Glana...), e semblarén los lemosins oblidós de la lor lenga? Non! pr’amor, dens aqueth país de resisténcia, quauques valents òbran per har enténer la soa votz. E dens la beròia e modèrna  “Bibliotèca francofòna multimèdia” de Lemòtges (ironia deus noms de lòcs e de cèrtas denominacions municipaus!), qu’an entenut personalitats explicar la situacion  e las accions miadas, dificilament mes dab la fe, per har víver la lenga nòsta:  Jean-François Vignaud (contaire e director de l’IEO Lemosin), Sébastien Péjou (païsan e jornalista), las professoras Samira Pagnoux o Aline Samouillan (anciana Reina deu Felibritge), Patricia Garnier (comediana e cantaira) o Magali Urroz qui hè musica e gavida la sola libraria occitana de la Nava Aquitània. Qu’an entenut tanben cantar lo grop La Chabra bruna qui utiliza la “chabreta” (o “cabreta”), bodega o boha-au-sac tradicionau d’Auvèrnha o Lemosin, un chic diferenta, totun, de la nòsta famosa “boha” landesa. Enfin, Silvan Carrère e la soa esquipa —dont Dàvid Grosclaude que sembla tornar au mestièr  de jornalista— avèn convidat Jan dau Melhau, poèta, cantaire e fondador de las Edicions dau Chamin de Sent Jaume[2] qui editan en particular Marcela Delpastre (1925-1998).
 
Jan dau Melhau, vadut en 1948, establit sus las soas tèrras familiaus de Meusac en Lemosin, a las termièras de Hauta Vinhana e de Corresa, se vòu resistent de totjorn, militant libertari e pacifista, çò que lo miè a arrevirar e cantar Georges Brassens o lo poèta Gaston Couté (1880-1911). Aqueste, vadut a Beaugency, a costat d’Orléans, n’escrivè evidentament pas en occitan de Lemosin mes, montat a París, interpretava las soas cançons plenhas de fòrça dens los cabarets de la Bèra Epòca. Jan dau Melhau que las a hòrt bien arreviradas, lhevat ua, hòrt esmaventa, “Le patois de chez nous”. Que l’a deishada en franchiman: un biaish d’escarnir la lenga oficiau...
 
 
 
 
Joan Jacmes Fénié
 
 
 
 

 
[1]                D’auguns se sovienen d’Henri Queuille (1884-1970) chafrat lo «Petit Père Queuille», e, evidentament de Jacques Chirac e de François Hollande.
[2]                Edicions dau Chamin de Sent Jaume, Roier / Royer, 87380 Meusac / Meuzac (tel. +33(0)5 55 09 96 61).




abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

5 de març 17.54h

N'ai agut legit d'estròfas de Lesfargues. Tant pauc mès... qualitosas-qualitosas, comolas de poesia.
A costat d'aquò, ai totjorn atrapat que los limosins an una poesia e un eime singulars dinc la literatura d'Òc. An lo paraula siava e doça mès lo perpaus, amai semble simple de fes que i a, ne'n demòra emparaulat e fons, esperituau amai. Lurs entrevese una anma cèlta banhada de latinitat. Los sente coma una mena de... fòrça tranquila. E justament, la fòrça tranquila ten quicòm d'ap... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

4 de març 01.34h

En gràcia deu partenariat enter jornalet e la setmana que légem mei de gascon sus jornalet e aquò be hè gai, tanben e'm plaré de léger mei de lemosin e d'auvernhat qu'i demòran clars ci'm par e au men degrèu.

Un petit condòt de qüate sòus, a la sorbonne qu'èi trebucat ua estudianta gessida de Corrèza, non sembla enteressà's a la lenca mes lo mot occitan que la pertòca. Tanben que'm disó lo sons mics qu'an ua tropeta de musica les " singlars".

E aqueths actors qu'èi lo plaser... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

3 de març 16.42h

#1 Quauquaren mai Mossur Lachaud : "de que a, lo Limosin , a, mostrar au monde ?
Filh de lop, qu'es auselier damandar tau una besunha. Lemosin, breç daus trobadors, país de Jasep Ros qu'aviet lo novelum de la grafia classica, Lemosin, terra de tan bons autors de passat-ier, d'aier e d'auei : Roger Tenèze, Joan Mouzat, Pau-Loís Granier, Jan Rebier, Marcela Delpastre, Jan dau Melhau, Jan-Glaudi Rolet, Monica Sarrasin, Benedicta Bonet... per ne'n citar mas quauqu'uns, e daus artistas mai que ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

3 de març 14.19h

#6 Per çò que regarda Auvernha, doblidatz, entre autres, escrivans dels bons coma Joan Ros - Jean Roux- ( Ciutats, Champeiradas, eca...) la Calandreta Velava, eca....

Es vertadièr que mancan sus Jornalet, articles en auvernhat.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

3 de març 12.36h

#1 E voldriái ajustar, ieu, que lo trabalh e las idèas de Jan Dau Melhau, e mai sián sieus e non pas vòstres, an bastit un imatge fòrça qualitadós de Lemosin. Ai enveja, per illustrar mon dire, de comparar aquí meteis Lemosin amb son IEO e son Chamin de Sant Jaume, amb Auvèrnha. Tot çò que sabi e vesi d'Auvèrnha, d'al pè dels Pirenèus estant, ven del Puèi de Velai e del sieu entorn. E encara d'unes me me dison qu'es una zòna "lengadociana"… A despart d'aquò, per ieu, Auvèrnh... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 15   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

3 de març 12.08h

#4 Plan mercé per queste comentari que nos fai omenatge dempuei "nòstre sud", dempuei quela tèrra prigondament occitana coma nos en avisam dins queste comentari essenciau, en particular emb un onorable Alem Bèfit e tot un fum d'autras intervencions plan interessantas.
Viva Lengadòc! N'avèm besonh, nos fai mestier.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

3 de març 12.03h

Plan mercé per aqueste article que fa omenatge al "nòstre nòrd", a aquela tèrra prigondament occitana coma nos n'avisam dins aquesta emission essenciala amb, en particular, un immens Jan dau Melhau e tot un fum d'autras intervencions plan interessantas.
Visca le Lemosin! N'avèm besonh, nos fa mestièr.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

3 de març 11.21h

#1 Mossur Lachaud, sei tot bambulat per vòstres dires que fan mina de "tirar sus l'ambulància" (me faretz excusa per queu calque dau francés). Vòle ben creire que çò que fan los occitanistas lemosins per nòstra linga siá pas perfach e mai qu'àian pas pro saugut ad una epòca tocar lo pitit monde rurau dau Lemosin tot enjagat qu'era dins sos problemas dau jorn lo jorn (e que donc la gent se'n fasián gaire per lor linga), mas me diretz pas qu'an ren fach a l'IEO e que fan ren, son dempu... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

3 de març 11.21h

#1 Mossur Lachaud, sei tot bambulat per vòstres dires que fan mina de "tirar sus l'ambulància" (me faretz excusa per queu calque dau francés). Vòle ben creire que çò que fan los occitanistas lemosins per nòstra linga siá pas perfach e mai qu'àian pas pro saugut ad una epòca tocar lo pitit monde rurau dau Lemosin tot enjagat qu'era dins sos problemas dau jorn lo jorn (e que donc la gent se'n fasián gaire per lor linga), mas me diretz pas qu'an ren fach a l'IEO e que fan ren, son dempu... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

3 de març 10.37h

Lo contengut d'aqueste comentari es amagat perque los legeires l'an considerat inapropriat
Mòstra-lo


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 24
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Que pas res nos arrèste

“Òu, Union Europèa, calma-te. Torni dire: s’ensajas de qualificar nòstra operacion d’invasion, nòstre prètzfach es simple. Dobrirem las pòrtas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 16
  • sol Aush 16
  • sol Bordèu 16
  • sol Briançon 10
  • sol Caors 14
  • sol Carcassona 15
  • sol Clarmont-Ferrand 14
  • sol Confolent 14
  • sol Gap 7
  • sol La Canau 16
  • sol La Gàrdia 19
  • sol Limòtges 13
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 14
  • sol Marselha 16
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 13
  • sol Niça 16
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 18
  • sol Peireguers 14
  • sol Rodés 16
  • sol Tolon 15
  • sol Tolosa 16
  • sol Valença 13

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • Occitan e economia: "occitanitat mai o mens visibla"

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Montse Torres -  Arxiu dels Castellers de la Vila de Gràcia

    "Castellers" catalans en Bearn

  • Gavotina maritima - Pelha. © Laurenç Revest

    Gavotina Maritima: Pelha (Comtat de Niça) © Laurenç Revèst

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • 20u corsa Aran per sa Lengua. © Guillem Sevilla

    20u corsa Aran per sa Lengua

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Coserans: Sent Líser, Casavèth, Sent Guironç, Saurat...

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Tarba

  • © Laurenç Revèst

    Cavairac (Costièra de Nimes)

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)