CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 25 d'abril

Actualitats

Dissabte, 13 de junh de 2015, 03h00 Reportatge,Lenga,Internacional,Cultura

Joan-Daniel Bezsonoff: “Es un dever nacional de se perfeccionar en occitan”

L’escrivan nòrd-catalan presentèt lo 9 de junh a Barcelona son Diccionari occitan provençal-catalan


Comentaris 2 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (11 vòtes)
carregant En cargar


Se presentèt lo 9 de junh passat, al sèti del CAÒC a Barcelona, lo diccionari occitan-catalan de Joan-Daniel Bezsonoff. En seguida, lo jornal catalan Vilaweb publiquèt un rapòrt del jornalista Martí Crespo que cresèm fòrça interessant pels legeires de Jornalet, e aicí lo reprodusèm traduch en occitan.


La presentacion del Diccionari occitan provençal-catalan aviá luòc lo 9 de junh a las 7 del ser a la sedença del CAÒC, l’activa ambaissada d’Occitània a Barcelona. I arribèri cinc minutas abans, just per pescar al vòl la darrièra frasa en provençal de l’autor, Joan-Daniel Bezsonoff, al microfòn de Barcelona TV: “L’occitan es l’imatge de çò que se pòt passar en Catalonha Nòrd d’aicí a dètz o vint ans.” De frasas semblablas, ne daissèt sortir qualques unas pendent un acte que fin finala comencèt cinc minutas mai tard perque apareissiá pas l’editor, Josep Maria Orteu, de Llibres de l’Índex: “Se fa quinze ans qu’esperavi de publicar aqueste diccionari, ara pòdi esperar quinze ans de mai l’editor”, çò se resignava Bezsonoff, escarniós.
 
Joan-Daniel Bezsonoff es romancièr, professor, èx-francés e poliglòt. Ansin lo presentèron e ansin se reconeguèt. Sus la passion per l’occitan provençal, ne porgissiá de pistas dins un de sos quinze romans e libres autobiografics, Una educació francesa (2009): a dotze ans, quand viviá a Canas, ausiguèt amb suspresa e curiositat pel primièr còp una convèrsa en provençal entre dos òmes. Aquò li faguèt venir l’enveja de legir l’abondosa e excellenta literatura dels felibres e mai tard finiguèt que l’aprenguèt a l’Universitat de Niça. Mas per anar de l’ausir, de lo legir e de lo saber a n’escriure un diccionari, deguèt intervenir una circonstància tras que personala: “Fa aperaquí quinze ans, aguèri un morbin amorós tras que fòrt, d’aqueles que solament me daissavan doas opcions: o me tuar o m’acarar a un prètzfach que m’absorbiguèsse fòrça. Per de questions practicas, me decidiguèri per la segonda opcion e aguèri idèa de far un diccionari provençal-catalan.”
 
Amb catòrze mila intradas extrachas mai que mai de vint ans de lecturas poeticas en provençal, assegurèt qu’èra pas un lexic ni un diccionari pesant ni pesuc, mas una promenada en Provença o una antologia literària, puèi que totes los tèrmes incorpòran la correspondéncia amb las autras varietats de l’occitan (“Es una bona descripcion del provençal e una iniciacion a las autras variantas”) e, fòrça sovent, s’inclutz de citacions d’autors locals: “Me pòdon acusar de plagi, de fach, perque l’ai pas fach ieu, l’an fach los autres.”
 
Sus l’objectiu d’aquel “diccionari uman”, expliquèt qu’èra de facultar la lectura de l’occitan als catalans e de lor far “lo granièr de mots” que lo representa aquela lenga sòrre, “amb los meteisses paires” que la nòstra: “Vòli far entendre als catalans fins a quin ponch nòstra lenga es contaminada pel castelhan.” E exprimiguèt non pas un sòmi, coma Martin Luther King, mas dos: que totes los professors de catalan ajan coneissença de l’occitan e que “dins una Catalonha liura, rica e plena, i aja una estatua de Frederic Mistral dins cada baloard.” “Es un dever nacional [pels catalans] de se perfeccionar en occitan”, çò concluguèt, “e de legir Mistral!”
 
Al moment de las intervencions del public, m’interessava d’escotar la responsa que Bezsonoff donariá amb sa clarvesenta irreveréncia a la question mai indefugibla del ser, sus la situacion actuala de l’occitan: “Lo catalan, aicí, malauteja, mas vivassa; en Catalonha Nòrd diriam qu’a lo sida, tras qu’avançat, mas se manten amb de coctèls de medicaments e de terapias, e aquò li permet de sortir de la cambra e, de tant en tant, d’anar crompar lo jornal. L’occitan es diferent, e aquò depend de las regions. En Provença maritima, es un vièlh de nonanta cinc ans qu’a pas enveja de viure. Es una lenga secreta, esconduda, a l’estat salvatge, natural.”
 
“Fariá besonh un miracle per la salvar...”, çò reconeissiá amb pauca fe. Mas en seguida se reprenguèt: “Pasmens, la Bona Maire parlèt en occitan al santuari de Lorda!” E insistiguèt, ja mai positiu: “Tant que viu la bestiòla, i a d’espèr.” Un espèr que passa mai pels sòus que non pas per la cultura (“Mai que de grands poètas, coma lo quite Mistral, çò important per salvar las lengas son los sòus, solament l’economia las pòt salvar”) e, tanben, passa just per nòstre ostal: “S’avèm l’astre de veire una republica catalana, cresi qu’aquò pòt aver de consequéncias fòrça importantas en Catalonha Nòrd e, de manièra indirècta, en Occitània.”
 
 
 
 
Martí Crespo
Article publicat originàriament en catalan dins Vilaweb



publicitat



Comentaris

14 de junh 00.22h

1#
lo catalan general e l'occitan generau que son la medisha causa, pas besonh de dicionari


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

13 de junh 22.39h

Un diccionari provençal-catalan ? Perqué pas un lexic maianenc-barcelonin, tant que i son. Es d'un dicconari occitan general-catalan general, valable de Gueret a Guardamar, qu'avèm besonh, e non pas mai de folclorejadas localistas… Sèm UNA nacion !


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 10
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Perqué l’Estat Islamic vòl que ganhe l’ultradrecha?

L’autoproclamat Estat Islamic (EI) es una organizacion criminala qu’apareis sobdament dins l’encastre de guèrras en Orient Mejan. Sabèm pas amb certitud qual es darrièr ...
giny

Lo temps

Mapa
  • pluja Agen
  • pluja Aush
  • nuvols Bordèu
  • sol Briançon
  • pluja Caors
  • pluja Carcassona
  • pluja Clarmont-Ferrand
  • pluja Confolent 10 0
  • sol Gap
  • nuvols La Canau
  • sol La Gàrdia
  • nuvols_parcials La Torre de Pèlitz
  • pluja Limòtges
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz
  • nuvols Lo Puèi de Velai
  • sol Marselha
  • pluja Montpelhièr
  • pluja Naut Aran
  • sol Niça
  • nuvols Nimes
  • nuvols Pau
  • pluja Peireguers
  • pluja Rodés
  • sol Tolon
  • pluja Tolosa
  • nuvols Valença

giny

giny

Entrevista

publicitat

LATERAL 1 I 2 EMPLEC OPLO



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • Cafeteria Tuca. © Xavi Gutiérrez Riu

    Ivèrn en Aran

  • Arribada de la prima en Naut Rasés. © Terric Lausa

    Arribada de la prima en Naut Rasés

  • Goulamàs'K a Bordelha (Rebeiragués) lo 9 de julhet 2012

  • Carnaval e fèsta per l'anniversari de la naissença de Jausep Garibaldi a Niça

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Carnaval Gascon a l'Isla de Baish 2013. © Yves Sénécal

    Carnaval Gascon 2013 a L'Isla de Baish (Savés)

  • Nèu sus sei Plans de Caussòus e dau Calern e a Canaus d'Andon. © Laurenç Revèst

    Nèu sus sei Plans de Caussòus e dau Calern e a Canaus d'Andon

  • © Montse Torres -  Arxiu dels Castellers de la Vila de Gràcia

    "Castellers" catalans en Bearn

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • La Primada de Montsegur 2013. © Bruno Sapena

    La Primada de Montsegur 2013

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

  • Espaci occitan a Draoníer (Val Maira). © Cristòu Daurore

    Espaci occitan a Draoníer (Val Maira)

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)