CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 22 de setembre

Actualitats

Dimenge, 26 d'agost de 2018, 03h00 Cultura,Escòla,Istòria,Lenga,Politica

Metòde comparat

Article de Joan Jaurés, publicat dins Revue de l’Enseignement Primaire, lo 15 d’octòbre de 1911


Comentaris 4 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargar


Tolosa, manifestacion per la lenga occitana, 31 de març de 2012





Etiquetas
educacion, escòla, jaurés, occitan, ortiz

Fa qualques setmanas, aguèri l’escasença d’admirar en Bascoat cossí una lenga anciana, que sabèm pas a quina familha la restacar, demorava viva. Per las carrièras de Sant Joan de Lus s’ausissiá pas parlar que lo basco, pel pòble e mai per la borgesiá; e aquò èra coma la familiaritat d’un passat prigond e misteriós contunhat dins la vida vidanta. Perqué aquesta lenga tan desparièra de totas las autras s’èra mantengut dins aquel canton de tèrra?
 
Totun, quand me volguèri avisar de son mecanisme, trobèri pas res, pas cap d’indicacion. Ni de gramatica basca, ni de lexic basco a Sant Joan de Lus, que pr’aquò i a de subrebèlas librariás. Quand demandavi als drollets que jogavan sus la platja, lor fasiá plaser de me nomenar en lor lenga lo cèl, la mar, lo sable, las parts del còrs uman, los objèctes familiars! Mas avián pas la mendre idèa de son estructura e malgrat qu’una majoritat d’entre eles foguèsson de bons escolans dins nòstras escòlas laïcas, avián pas jamai pensat d’aplicar a la lenga anciana e originala, que parlavan dempuèi lor enfança, las proceduras d’analisi que son ja pro acostumats d’aplicar a la lenga francesa.
 
Es plan evident que los regents los avián pas convidats a o far. Perqué aquò, e d’ont veniá aquel abandonament? S’aqueles dròlles parlan doas lengas, perqué lor ensenhar pas a las comparar e a s’avisar d’una e de l’autra? I a pas de melhor exercici per l’esperit qu’aquelas comparasons; la recèrca de las semblanças e de las diferéncias dins çò que coneissèm plan es un dels melhors biaisses per aprestar nòstra intelligéncia. E l’esperit ven mai sensible a la beutat d’una lenga basca, mercés a la comparason amb una autra lenga compren mièlhs lo caractèr pròpri de caduna de las lengas, l’originalitat de sa sintaxi, la logica interiora que ne govèrna totas las partidas e que l’afortís d’una mena d’unitat organica.
 
Çò qu’es verai del basco es tanben verai del breton. Vaquí una educacion de fòrça e de soplesa pels joves esperits; aquò seriá tanben un camin dobèrt, un espandiment de l’asuèlh istoric.
 
Totun, qu’es encara mai verai e mai marcant per nòstras lengas miègjornalas, pel lemosin, pel lengadocian, pel provençal! Aital coma lo francés, son de lengas d’origina latina e seriá fòrça interessant d’acostumar l’esperit a comprene las semblanças e las diferéncias, a desmesclar, per mejan d’exemples familiars, las leis qu’an menat a la formacion de la lenga francesa del Nòrd e de la lenga francesa del Miègjorn. I auriá pels enfants, jol govèrn de lors regents, la jòia de gentas e perpetualas descobèrtas. Aurián de mai un sentiment mai blos, mai escandit, de cossí s’es desvolopada la civilizacion miègjornala, e poirián prene gost a totplen de gentas òbras de l’engenh del Miègjorn, se se preniá suènh de las rejovenir un pauc , de las raprochar per mejan de leugièras modificacions del provençal modèrne o del lengadocian modèrne.
 
E mai sens estudiar lo latin, los enfants veirián aparéisser, jos la lenga francesa del Nòrd e la del Miègjorn, e dins la quita lutz de la comparason,  lo fons comun de latinitat, e las originas  prigondas de nòstre pòble de França s’enlusirián aital, pel quite pòble, de clartat e clarvesença. De menar las nacions e las raças a la plena consciéncia d’elas meteissas es una de las òbras mai nautas de civilizacion que pòscan èsser temptadas. Coma l’organizacion collectiva de la produccion e de la proprietat supausa una fòrta educacion dels individús, çò es tot un sistèma de garentidas d’esfòrces individuals e de dreits individuals,  del meteis biais la realizacion de l’unitat umana serà pas feconda e granda se los pòbles e las raças —en tot jónher lors esfòrces e en tot agrandir e completar lor cultura pròpria per mejan de la cultura de l’autre— mantenon pas e avivan pas dins la vasta Internacionala de l’umanitat l’autonomia de lor consciéncia istorica e l’originalitat de lor engenh.
 
Foguèri impressionat de veire, durant mon viatge pels païses latins, que se combinavi lo francés e lo lengadocian, per mejan tanben d’una cèrta costuma a far d’analogias, compreniái en fòrça pauc de jorns lo portugués e l’espanhòl. Poguèri legir, comprene e remirar al cap d’una setmana los grands poètas portugueses. Per las carrièras de Lisbona, en tot ausir los anants e venents charrar, en tot legir las ensenhas, me semblava d’èsser a Albi o a Tolosa.
 
Se per mejan de la comparason del francés e del lengadocian, o del provençal, los enfants del pòble,  dins tot lo Miègjorn de França, aprenián a retrobar lo meteis mot jos doas formas un pauc desparièras, aurián lèu-lèu la clau que lor dobririá, sens grands esfòrces, l’italian, lo catalan, l’espanhòl e lo portugués. E se sentirián en armonia naturala, en comunicacion aisida aquel vast Mond de las raças latinas, que, uèi, espandís dins l’Euròpa miègjornala e dins l’America del Sud tant de fòrças e d’ausardas esperanças. Tant per l’expansion economica coma per l’agrandiment  intellectual de la França miègjornala, avèm aquí un problèma de la mai nauta importància, e sul qual me permeti de cridar l’atencion dels regents.
 



Joan Jaurés,
Revue de l’Enseignement Primaire, 15 d’octòbre de 1911
Traduccion de Jordi Ortiz
 
 
 
 




abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

27 d'agost 12.31h

#1 Jornalet es catalan, se pòt pas mainar de tot.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

27 d'agost 06.45h

Bascoat
Es appassionant de vesitar la lengua basco(n)a, qu'es complètament atipica, e suscita la comparason ambe nòstras lenguas latinas e européas.
De senhalar l'excellent libre del methòd assimil.
L'euskarra es una lengua ergatica flexionala ambe dos cases, le cas principal es l'objècte e le cas segondàri es l'agent, çò's nòstre subjècte. Le grope verbal es una combinason d'un radical verbal e de 3 clitics (objèct, agent, objèct indirèct), amb dos aspèctes, perfèct ò finit, r... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

26 d'agost 23.34h

Indignacion selectiva e relativisme moral
Non-assistència a enfança en dangier, non-denóncia de crimes a las auctoritats civilas, approfiètament de la prescripcion legala, perdon e reciclatge intèrne...sostèn a las dictaduras...
Ha le fuòc ardent del uèlhs del curat sus les paures enfants...
L'occitanisme crestianista indulgent e complici?
.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

26 d'agost 20.07h

s'i passa tant talament arren en Occitània que los mediàs pausan reviradas de JJaurès en purmèira pagina. aquò marca plan l'estat de consciéncia, e l'ambicion tanben.
e après de plorar la Setmana ?!!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 8
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Jornalet en papièr: la seguida

Dijòus passat a Carcassona, la còla de Jornalet anoncièrem l'intencion de tornar publicar una revista en papièr per l'an 2020. Nòstra idèa es de publicar ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 14
  • sol Aush 15
  • sol Bordèu 16
  • sol Briançon 13
  • sol Caors 14
  • sol Carcassona 17
  • sol Clarmont-Ferrand 13
  • sol Confolent 16
  • sol Gap 12
  • sol La Canau 16
  • sol La Gàrdia 23
  • sol Limòtges 14
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 14
  • sol Lo Puèi de Velai 14
  • sol Marselha 20
  • sol Montpelhièr 17
  • sol Naut Aran 14
  • sol Niça 19
  • sol Nimes 18
  • sol Pau 15
  • sol Peireguers 13
  • sol Rodés 15
  • sol Tolon 15
  • sol Tolosa 15
  • sol Valença 14

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Laurenç Revèst

    Bessas (Bas Vivarés)

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Laurenç Revèst

    La botiga de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • Sud Tolosan. © Franc Bardòu

    Concors d'estiu 2012: La fotografia de las vacanças

  • Costiera de Gavotina marítima : Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh. © RL

    Costiera de Gavotina marítima: Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Tornariás sosténer una edicion de Jornalet en papièr en 2020?


58%



25%



17%




Vots 36 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)