CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 24 de julhet

Actualitats

Dimars, 18 de junh de 2019, 03h00 Cultura,Lenga,Politica,Societat

Gasconha > Comenge > Coserans

Nos a quitats Rosina de Pèira

Èra una icòna de la nòva cançon occitana e la maire del folk occitan


Comentaris 14 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (18 vòtes)
carregant En cargar


Nos a quitats Rosina de Pèira, icòna de la nòva cançon occitana e maire del folk occitan, qu’ela l’introduguèt a partir del ric patrimòni tradicional qu'aviá eiretat de sos grands e qu'ela meteissa aviá completat en cercant en tota Occitània. Nascuda lo 3 de març de 1933, foguèt escaissada l’Umm-Kulthum occitana e recebèt dos còps lo grand prèmi internacional del disc de la prestigiosa Académie Charles Cros pels disques Cançons de femnas (1979) e Nadal Encara (1985).
 
Comencèt sa carrièra dins los ans 1970 en percorrent las revendicacions occitanistas de tot lo país. D’aquel temps, es lo poèma Folklore publicat sus la pocheta de son disc Se io sabiái volar, que son amic Maurici Andrieu aviá compausat per ela al moment qu’ela, sens qu’el o saupèsse, èra escandalosament detenguda per la polícia francesa. L’acusavan d’èsser simpatizanta del Comitat d’Accion Viticòla, l’organizacion de vinhairons lengadocians que revendiquèron de nombrosas accions violentas pendent las crisis que toquèron la viticultura dins los ans 1970.
 
Nascuda Rosina Saurina, prenguèt lo nom del luòc dich de son ostal de familha, Pèira, a Havars (Coserans), ont i a tengut fins al darrièr moment una jaça per aculhir d’òstes. Es aquí l’ostal que la vegèt créisser e ont passèt las darrièras annadas de sa vida, e ont a tanben organizat de recampaments de cantadors e musicians occitans coma Las Estivadas de Pèira o los rescontres de cornamussaires de tot lo país. Nòstre confraire Cedric Rosseu, grand amic de Rosina, nos explica qu’ela li respondiá, a cada còp qu’el l’encoratjava a far carrièra coma cantadora: “Mes Cedric, jo teni de jaças, cantaira... aquerò non ei cap un mestièr”.
 
“Lo cant es quauquarren que ven de dins”, çò nos contava ela en març passat quand l’anèrem vesitar. Alavetz nos precisèt qu’en 2010 quitèt de cantar e remembrava amb emocion lo temps que cantava, coma se tot aquò se foguèsse passat dins una autra vida. Comencèt de cantar sens formacion, e se faguèt acompanhar dins son viatge per sas filhas Martina e Clara, que vendrián de grandas musicianas.
 
Totun, en 2013 encara cantèt un darrièr còp per donar la relèva a la jove cantadora aranesa Alidé Sans. Las doas cantadoras faguèron un concèrt a l’Ostal d’Occitània de Tolosa e interpretèron ensems divèrsas cançons emblematicas dont “ “Es Caulets”, “Arièja, o mon país” e l’imne occitan.
 
Rosina comprenguèt pas jamai perqué li avián enebit de parlar occitan a l’escòla, e sa reaccion personala foguèt de cantar dins la lenga que totes parlavan a l’ostal.  Aürosament, “solament nos tustavan per nos hèr parlar francés, aué que nos aurén amiat au psicològ”, çò precisava.
 
Degun foguèt pas pus pagat per Revolum, l’ostal d’edicion de disques que fondèt. Lo primièr disc de Rosina foguèt produch amb l’argent de sos amics. Segon ela, en aqueles tempses caliá aver “un gran coratge” per metre en òbra quicòm atal.
 
En març passat; parlèrem en occitan, e mai nos confessèsse que fasiá longtemps que parlava pas pus la lenga. Una lenga, qu’ela aviá, totun defenduda amb tot son amor per una cultura qu’èra totjorn viva en cò sieu, un austèr ostal montanhòl ont de drapèls occitans cobrissián de mòbles tot plen de libres sul país e de pochetas de son primièr disc. Dins las cambras, i daissava als òstes de fuelhetons qu’explicavan cossí legir l’occitan. Son calinhaire Miguel l’ajudava a la gestion del sit e sonhava los legums e los polits tulipans de l’òrt.
 
Se remembrava de la repression qu’aviá patida per cantar. Nos contèt que quitament l’avián detenguda: èra acusada d’aver pausada una bomba quand son delicte pus grèu èra estat de cantar “Arièja, ò mon país”.
 
Tanben nos contèt qu’aviá pas jamai agut paur de la mòrt. Se sentiá vièlha e lassa, mas o teniá amb coratge e testarditge. Retirada dins son paradís particular, èra plena de patz e sentiá pas pus lo besonh de cantar. Partiguèt tot doçament dins la nuèch de dissabte a dimenge dins son som.
 
 
 
 
Zep Armentano
Ferriòl Macip
 
 
 






 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

22 de junh 00.30h

Triste segur, mes fièr d'aver coneishut Rosina, ua Votz coma no'n i a, un encantament. Que l'encontrè en tornatge de "L'Orsalhèr" de Jean Fléchet, a Ercé on l'entenèrem tanben a cantar un ser de Nadau, a capella, glèisa plea de monde esmavut. En film, qu'ei era mair deth orsalhèr !


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

19 de junh 12.15h

Fa vertadièrament pas remirablament sériís tot aquò ! Entrò s'enganar de cantaira....


Ven, ven... de qual que siaguessas ven !
Siaguessas desfizel, idolatra o pagan ven !
Nòstre mostièr es pas un luòc de desesper !
Amai se cent còps te nofeguessas* , ven !

Gel, gel, gel... Ne olursan ol yine gel !
Kafir, putperest, mecusi olsan da, yine gel !
Bizim dergahimiz ümitsizlik dergahi degildir,
Yüz kere tevbeni bozmus olsan da, yine gel !

Mevlânâ. (1207 – 1273)

* se nofegar =... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

19 de junh 09.31h

Quand descobrissiái lo mond occitan, en 1989, los enregistraments de Rosina e Martina de Pèira me foguèron precioses e importants. Encontrèri plan mai tard Rosina en Volvèstre, en companhia d'una autra persona que regrèti fòrça, Pèire Bèc, fa ja gaireben 20 ans. Rosina èra dòmna simpla e amistosa, sense cap pretencion. Sempre las gents umilas me pertocaràn mai que las autras.

Pichòt problèma, per aqueste omenatge : la cançon de Marcabrun "Escotatz", es cantada per Martina, sa ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 17   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 23.29h

Per Rosina una cançoneta dels trobadors:

Pos vezem de novel florir
prats e vergiers reverdezir,
rius e fontanas esclarzir,
auras e vents,
ben deu chascús lo joi gaudir
d'on es gaudents.

Guilhem de Peitieu 1071-1126


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 23.04h

Rosinas de Pèira venguet a Malhorca amb son marit En Miquel, passaren uns dies a ca meva, fogueren una agradable companhia. Una vegada anarem a Valldemosa e se poset a cantar d'improvís davant una estatua de la verja cresi dins una gleisa, amb sa polida votz. En Miquel tenia un tracte molt agradable parlant amb el. Segur quan s'en vagi al cel es trobarà amb En Miquel e seguira cantant ela e fassent conferèncias el. Al cel mos vejem. Amen.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 20.14h

E òc, una votz istorica que nos laissa. Mercés Na Rosina, per aquélei cançons.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 13   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 16.00h

Dirai doas causas : primièr òsca a Jornalet per l'omenatge a d'aquela granda dònha. Puei dirai VERGONHA als occitanistas que pusleu que d'aver una pensada per Rosina e l'enveja de continuar son òbra, cabussan un còp mai dins lo carpinhatge linguistic a la m'as colhonat quant t'ai vist... Una pròva de mai que l'occitanisme e totes los dacòsses en -Isme es mai interessat per son embonilh que non pas per ajudar de quichar ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 33   votar negatiu 14
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 13.18h

"Lengadòc Naut > Volvèstre"

Lo Vouvèstre qu'ei gascon, de lenga gascona, e non pas lengadocian e la Rosina b'èra gascona de lenga com de naishença.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 21
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 12.51h

#1 B'ei totun quauqu'arren de chicanejar sus un article atau! Sustot que contas ua peguessa perm'or en Biarn que disem 'cantador-a', n'ei pas briga un catalanisme.
E totun, pertocant l'article, Rosina qu'èra ua cantadora de compte har per tota l'occitania, ne n'i a pas mei com era, malurosament. Trista novèla.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 33   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 11.31h

#4 Que òc, mostratz respècte tà Rosina de Pèira. pensem a era e escotem las soas cançons magnificas.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 31   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Cal una volontat politica

En Paraguai, lo guaraní es lenga oficiala dempuèi l'an 1992, mas èra una oficialitat que se podiá pas remarcar. Puèi en 2010 se faguèt una lei que demandava ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

giny

Vidèos

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Marion Quenut

    Jornada de protèsta contra lo barratge del Testet, a Sivens

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Baish Ador

  • © Laurenç Revèst

    La botiga de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Laurenç Revèst

    Magasin novèl de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © Laurenç Revèst

    Montpelhièr: inauguracion de la granda exposicion patrimoniala "Max Roquèta, la libertat de l'imaginari"

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Laurenç Revèst

    Dau castèu de Grimaud

  • Mentan

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Laurenç Revèst

    Val de la Tiniá

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • Espinhas de sang, nos empacharetz pas de montar totjorn!

    Meissonencas en Camarga pichòta

  • ©  LR

    Mostier e òrts de Cimiés, antica ciutat de Cemenelum, actualament quartier de Niça

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Per recuperar l'occitan, creses que cal un combat politic?


90%



9%



1%




Vots 106 vòtes

comentaris 1

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)