CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 21 de setembre

Actualitats

Dimars, 18 de junh de 2019, 03h00 Cultura,Lenga,Politica,Societat

Gasconha > Comenge > Coserans

Nos a quitats Rosina de Pèira

Èra una icòna de la nòva cançon occitana e la maire del folk occitan


Comentaris 14 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (18 vòtes)
carregant En cargar


Nos a quitats Rosina de Pèira, icòna de la nòva cançon occitana e maire del folk occitan, qu’ela l’introduguèt a partir del ric patrimòni tradicional qu'aviá eiretat de sos grands e qu'ela meteissa aviá completat en cercant en tota Occitània. Nascuda lo 3 de març de 1933, foguèt escaissada l’Umm-Kulthum occitana e recebèt dos còps lo grand prèmi internacional del disc de la prestigiosa Académie Charles Cros pels disques Cançons de femnas (1979) e Nadal Encara (1985).
 
Comencèt sa carrièra dins los ans 1970 en percorrent las revendicacions occitanistas de tot lo país. D’aquel temps, es lo poèma Folklore publicat sus la pocheta de son disc Se io sabiái volar, que son amic Maurici Andrieu aviá compausat per ela al moment qu’ela, sens qu’el o saupèsse, èra escandalosament detenguda per la polícia francesa. L’acusavan d’èsser simpatizanta del Comitat d’Accion Viticòla, l’organizacion de vinhairons lengadocians que revendiquèron de nombrosas accions violentas pendent las crisis que toquèron la viticultura dins los ans 1970.
 
Nascuda Rosina Saurina, prenguèt lo nom del luòc dich de son ostal de familha, Pèira, a Havars (Coserans), ont i a tengut fins al darrièr moment una jaça per aculhir d’òstes. Es aquí l’ostal que la vegèt créisser e ont passèt las darrièras annadas de sa vida, e ont a tanben organizat de recampaments de cantadors e musicians occitans coma Las Estivadas de Pèira o los rescontres de cornamussaires de tot lo país. Nòstre confraire Cedric Rosseu, grand amic de Rosina, nos explica qu’ela li respondiá, a cada còp qu’el l’encoratjava a far carrièra coma cantadora: “Mes Cedric, jo teni de jaças, cantaira... aquerò non ei cap un mestièr”.
 
“Lo cant es quauquarren que ven de dins”, çò nos contava ela en març passat quand l’anèrem vesitar. Alavetz nos precisèt qu’en 2010 quitèt de cantar e remembrava amb emocion lo temps que cantava, coma se tot aquò se foguèsse passat dins una autra vida. Comencèt de cantar sens formacion, e se faguèt acompanhar dins son viatge per sas filhas Martina e Clara, que vendrián de grandas musicianas.
 
Totun, en 2013 encara cantèt un darrièr còp per donar la relèva a la jove cantadora aranesa Alidé Sans. Las doas cantadoras faguèron un concèrt a l’Ostal d’Occitània de Tolosa e interpretèron ensems divèrsas cançons emblematicas dont “ “Es Caulets”, “Arièja, o mon país” e l’imne occitan.
 
Rosina comprenguèt pas jamai perqué li avián enebit de parlar occitan a l’escòla, e sa reaccion personala foguèt de cantar dins la lenga que totes parlavan a l’ostal.  Aürosament, “solament nos tustavan per nos hèr parlar francés, aué que nos aurén amiat au psicològ”, çò precisava.
 
Degun foguèt pas pus pagat per Revolum, l’ostal d’edicion de disques que fondèt. Lo primièr disc de Rosina foguèt produch amb l’argent de sos amics. Segon ela, en aqueles tempses caliá aver “un gran coratge” per metre en òbra quicòm atal.
 
En març passat; parlèrem en occitan, e mai nos confessèsse que fasiá longtemps que parlava pas pus la lenga. Una lenga, qu’ela aviá, totun defenduda amb tot son amor per una cultura qu’èra totjorn viva en cò sieu, un austèr ostal montanhòl ont de drapèls occitans cobrissián de mòbles tot plen de libres sul país e de pochetas de son primièr disc. Dins las cambras, i daissava als òstes de fuelhetons qu’explicavan cossí legir l’occitan. Son calinhaire Miguel l’ajudava a la gestion del sit e sonhava los legums e los polits tulipans de l’òrt.
 
Se remembrava de la repression qu’aviá patida per cantar. Nos contèt que quitament l’avián detenguda: èra acusada d’aver pausada una bomba quand son delicte pus grèu èra estat de cantar “Arièja, ò mon país”.
 
Tanben nos contèt qu’aviá pas jamai agut paur de la mòrt. Se sentiá vièlha e lassa, mas o teniá amb coratge e testarditge. Retirada dins son paradís particular, èra plena de patz e sentiá pas pus lo besonh de cantar. Partiguèt tot doçament dins la nuèch de dissabte a dimenge dins son som.
 
 
 
 
Zep Armentano
Ferriòl Macip
 
 
 






 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

22 de junh 00.30h

Triste segur, mes fièr d'aver coneishut Rosina, ua Votz coma no'n i a, un encantament. Que l'encontrè en tornatge de "L'Orsalhèr" de Jean Fléchet, a Ercé on l'entenèrem tanben a cantar un ser de Nadau, a capella, glèisa plea de monde esmavut. En film, qu'ei era mair deth orsalhèr !


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

19 de junh 12.15h

Fa vertadièrament pas remirablament sériís tot aquò ! Entrò s'enganar de cantaira....


Ven, ven... de qual que siaguessas ven !
Siaguessas desfizel, idolatra o pagan ven !
Nòstre mostièr es pas un luòc de desesper !
Amai se cent còps te nofeguessas* , ven !

Gel, gel, gel... Ne olursan ol yine gel !
Kafir, putperest, mecusi olsan da, yine gel !
Bizim dergahimiz ümitsizlik dergahi degildir,
Yüz kere tevbeni bozmus olsan da, yine gel !

Mevlânâ. (1207 – 1273)

* se nofegar =... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

19 de junh 09.31h

Quand descobrissiái lo mond occitan, en 1989, los enregistraments de Rosina e Martina de Pèira me foguèron precioses e importants. Encontrèri plan mai tard Rosina en Volvèstre, en companhia d'una autra persona que regrèti fòrça, Pèire Bèc, fa ja gaireben 20 ans. Rosina èra dòmna simpla e amistosa, sense cap pretencion. Sempre las gents umilas me pertocaràn mai que las autras.

Pichòt problèma, per aqueste omenatge : la cançon de Marcabrun "Escotatz", es cantada per Martina, sa ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 17   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 23.29h

Per Rosina una cançoneta dels trobadors:

Pos vezem de novel florir
prats e vergiers reverdezir,
rius e fontanas esclarzir,
auras e vents,
ben deu chascús lo joi gaudir
d'on es gaudents.

Guilhem de Peitieu 1071-1126


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 23.04h

Rosinas de Pèira venguet a Malhorca amb son marit En Miquel, passaren uns dies a ca meva, fogueren una agradable companhia. Una vegada anarem a Valldemosa e se poset a cantar d'improvís davant una estatua de la verja cresi dins una gleisa, amb sa polida votz. En Miquel tenia un tracte molt agradable parlant amb el. Segur quan s'en vagi al cel es trobarà amb En Miquel e seguira cantant ela e fassent conferèncias el. Al cel mos vejem. Amen.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 20.14h

E òc, una votz istorica que nos laissa. Mercés Na Rosina, per aquélei cançons.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 13   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 16.00h

Dirai doas causas : primièr òsca a Jornalet per l'omenatge a d'aquela granda dònha. Puei dirai VERGONHA als occitanistas que pusleu que d'aver una pensada per Rosina e l'enveja de continuar son òbra, cabussan un còp mai dins lo carpinhatge linguistic a la m'as colhonat quant t'ai vist... Una pròva de mai que l'occitanisme e totes los dacòsses en -Isme es mai interessat per son embonilh que non pas per ajudar de quichar ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 33   votar negatiu 14
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 13.18h

"Lengadòc Naut > Volvèstre"

Lo Vouvèstre qu'ei gascon, de lenga gascona, e non pas lengadocian e la Rosina b'èra gascona de lenga com de naishença.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 21
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 12.51h

#1 B'ei totun quauqu'arren de chicanejar sus un article atau! Sustot que contas ua peguessa perm'or en Biarn que disem 'cantador-a', n'ei pas briga un catalanisme.
E totun, pertocant l'article, Rosina qu'èra ua cantadora de compte har per tota l'occitania, ne n'i a pas mei com era, malurosament. Trista novèla.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 33   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de junh 11.31h

#4 Que òc, mostratz respècte tà Rosina de Pèira. pensem a era e escotem las soas cançons magnificas.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 31   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 24
  • sol Aush 23
  • sol Bordèu 23
  • sol Briançon 15
  • sol Caors 21
  • sol Carcassona 20
  • sol Clarmont-Ferrand 22
  • sol Confolent 21
  • sol Gap 15
  • sol La Canau 22
  • sol La Gàrdia 22
  • sol Limòtges 22
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18
  • sol Lo Puèi de Velai 20
  • sol Marselha 22
  • sol Montpelhièr 21
  • sol Naut Aran 17
  • sol Niça 21
  • sol Nimes 22
  • sol Pau 21
  • sol Peireguers 24
  • sol Rodés 24
  • sol Tolon 22
  • sol Tolosa 23
  • sol Valença 21

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Asuèlhs de Menerbés. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Menerbés

  • Oc tele 3 minutas abans lo direct, 20/12/2013. © Joan-Claudi Lagu

    Mèdias

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Miquèu Barís

    Los calandrons d'Auloron qu'an visitat Baiona

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Tarba

  • Bordèu, bèla occitana de Gasconha. © Franc Bardòu

    Bordèu, bèla occitana de Gasconha

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • Còth deth Tormalet, 18/07/2012

  • Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta. © Laurenç Revèst

    Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)