CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 25 d'agost

Actualitats

Dissabte, 18 de genièr de 2014, 03h00 Societat,Lenga,Cultura

Guiana > Agenés > Sèrras d'Agenés

150 ans après la mòrt de Jansemin

Agenés Tèrra Occitana fa una crida per la commemoracion d’aquel eveniment


Comentaris 9 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (6 vòtes)
carregant En cargar


Se commemòra lo 150n anniversari de la mòrt de Jansemin amb lo 100n de la mòrt de Mistral e de Joan Jaurés. Una annada per se remembrar d’occitans illustres.
 
Jansemin èra l’escais de Jaume Boèr, un perruquièr agenés que se faguèt popular en cantant sos poèmas a la clientèla. Sa popularitat venguèt tan granda que percorreguèt Occitània en recitant sos poèmas, e se consagrèt definitivament coma poèta nacional occitan en recitant L’Avugla de Castèlculièr a Bordèu en 1836. Tre aquel moment sos recitals èran multitudinaris e ne faguèt aperaquí 12 000. Jansemin donava l’argent que ganhava de sos espectacles a d’òbras de caritat.
 
Foguèt lausat per d’escrivans coma Honoré de Balzac, Charles Nodier e Alphonse de Lamartine, que lo nomenèt “l’Omèr dels Proletaris”; e tanben pel compositor Franz Liszt, ja que se coneguèron a Agen en 1844. Napoleon III li donèt la Legion d’Onor, l’Acadèmia Francesa li concediguèt una pension e lo papa Piu IX lo consagrèt coma cavalièr de Sant Jòrdi. Mas çò mai remarcable es que Mistral li rendèt omenatge, e mai se Jansemin s’èra pas jamai interessat al Felibritge.
 
Jansemin èra un grand orator que reviscolèt la poesia populara occitana e sas creacions influiguèron gaireben sus totes los poètas seguents.
 
A l’ocasion del 150n anniversari de sa mòrt, l’associacion Agenés Tèrra Occitana organiza del 13 al 15 de junh que venon una seguida d’eveniments de commemoracion. Çai jos ne publicam la letra d’apèl e lo programa.
 
  


fffff   fffff
  Apèl als ageneses e als occitans
             
L’annada 2014 marcarà per Agenés, Occitània e lo Mond lo 150n anniversari d’un dels mai illustres demest los illustres ageneses, Jaume Boèr dich Jansemin, lo perruquièr-poèta de lenga occitana, lo cantoral del pichon pòble de las vilas e de la campanha e lo trobador de la caritat que consagrava la recèpta de sos recitals de poesia extraordinàriament populars a d’òbras bonas. Gràcias a l’escrivan e jornalista Charles Nodier, Jansemin ganhèt l’atencion de las grandas figuras de la literatura francesa de l’epòca coma Sainte-Beuve e Lamartine e quitament de la literatura americana coma Longfellow que transpausèt d’un biais plan capitat un de sos poèmas, L’Avugla de Castèlculièr. Foguèt calorosament aculhit par las autoritats mai nautas e lo mond literari a París del temps del romantisme trionfant. Se podiá tanben prevaler de l’amistat del grand Franz Liszt que persuadiguèt de donar un recital al teatre d’Agen pendent lo qual aquel engèni de la musica improvisèt una pèça de piano partent d’un dels poèmas de Jansemin, Faribòla pastora.
 
Precursor del Felibritge, lo grand movement de renaissença de l’occitan aviat per Frederic Mistral, lo poèta provençal e futur Prèmi Nobel de literatura (1904), Jansemin refusèt, per orguèlh, de rejónher los felibres. Mistral n’aguèt pas rancura estant que, sièis ans après sa mòrt, en 1870, pendent l’inauguracion oficiala de l’estatua de Jansemin, Plaça Jansemin a Agen, venguèt especialament de Malhana dins sa Provença per li rendre publicament omenatge dins una òda compausada a aquela ocasion.
 
Cent cinquanta ans après sa mòrt, que demòra de Jansemin, l’òme, sa vida, son òbra e sa lenga? Silvan Dumon, autre agenés, que deviá montar los escalons de la politica per venir ministre de l’instruccion publica, cresiá de constatar amb una cèrta condescendéncia que son conteiral Jansemin cantava l’avenir dins la lenga del passat, l’avenir apertenent evidentament a la lenga francesa. A aquò, Jansemin respondèt dins la lenga del país dins una letra demorada famosa: “lo puple fidèl a sa mair sarà gascon totjorn e francimand jamai.”
 
Malaürosament per nòstra lenga occitana, aquela prediccion es pas venguda completament realitat. La lenga de Jansemin es pas gaire la lenga de comunicacion dins las carrièras de nòstra ciutat. Subreviu coma pòt per la campanha. E mai l’instruccion laïca e obligatòria en francés, iniciada per las leis de Jules Ferry, aguèsse representat lo progrès de l’escolarizacion de tota la populacion, foguèt al meteis temps un ensag d’eradicacion de las autras lengas parladas sul territòri de la Republica Francesa que podèm pas apelar d’un autre nom que  lingüicidi. Lo monolingüisme definit coma doctrina dins l’article 2 de la Constitucion de la 5a Republica francesa va contra lo respècte de la diversitat lingüistica afortida per l’ÒNU e la Carta Europèa de las Lengas Regionalas e Minoritàrias, que  França signèt mas qu’a pas encara ratificada. A Agen, vila ont nasquèt nòstre poèta, una partida de la populacion compren encara e parla de còps la lenga de Jansemin coma o avèm pogut constatar en animant la Janseminada, un percors tematic bilingüe, occitan-francés, dins los luòcs de la vila marcats per la vida e l’òbra de Jansemin.
 
Lo musèu d’Agen, un dels mai bèls de nòstre país, possedís una rica colleccion d’objèctes qu’apertenián a Jansemin mas, ailàs, son dins la resèrva e inaccessibles al public. La Botigòla, ancian salon de cofadura de Jansemin pròche Lo Gravièr, es vengut Jasmin Sushi Bar! Visibla als uèlhs de totes, demòra sonque l’estatua de Jansemin sus la Plaça Jansemin. A costat, se tròba lo Collègi Jansemin ont la lenga del barde, nòstra lenga, l’occitan, es quitament pas ensenhada. Nos resignam pas a aqueste oblit programat. Menam una lucha acarnassida per far viure la memòria de Jansemin e tornar donar a sa lenga, l’occitan, la plaça que s’amerita en çò nòstre, que sèm dins un periòde ont las gents an besonh de rasics e d’amiras, çò qu’es pas incompatible, al contrari, amb la dobertura als autres que supausa la mondializacion. Son las generacions venentas que tornaràn prene lo flambèl. Ne volèm per pròva l’existéncia d’una classa bilingüa francés-occitan dins una escòla primària de la vila e la dobertura lèu-lèu a Agen d’una Calandreta, escòla immersiva en lenga occitana.
 
En 1998, lo 200n anniversari de la naissença de Jansemin èra estat marcat per una serada festiva al teatre d’Agen, un collòqui universitari pendent lo qual foguèt facha una comunicacion sus Jansemin e Longfellow, e d’eveniments divèrses dins lo departament. En nom de l’associacion culturala Agenés Tèrra Occitana,  avèm persuadit lo cònsol d’Agen que la vila deviá celebrar dignament lo 150n anniversari de la despartida d’un dels mai illustres de sos enfants. Avèm mes al ponch un projècte que i volèm associar d’entitats multiplas, non solament la vila d’Agen, lo Conselh del Quartièr Jansemin, la Societat Academica, lo Jansemin d’Argent, l’Inspeccion Academica, lo Collègi Jansemin, l’Ostal d’Euròpa, lo Conselh General d’Òlt e Garona, la region d’Aquitània, tant coma d’esponsors privats. Coma nòstra associacion pòt pas tota sola finançar aquesta operacion, fasèm de demandas de subvencion o de finançament parcial dins un contèxt economic particularament malaisit per trobar d’ajudas per de projèctes atal. Mas sèm afogats e determinats, convencuts qu’es un projècte grand e bèl que las fòrças vivas d’Agenés e del país occitan i devon aderir. Totes los ageneses e los occitans se devon tanben mobilizar per nos ajudar a claure lo budget. Quina que siá l’importància de vòstra contribucion financièra, serà benvenguda. En nos ajudant a realizar aqueste projècte, nos ajudaretz tanben a contunhar nòstra accion per la reconquista de nòstra lenga, sa resocializacion mas tanben per la reconquista del poder de decidir en çò nòstre. Entendèm sovent en çò nòstre, dins un contèxt rugbistic, l’eslogan “fièrs d’èstre ageneses”. La lenga occitana, coma lo rugbi, fan partida cap e tot de nòstre biais de viure e de nòstra identitat e ne devèm totes èstre fièrs coma sèm fièrs de Jansemin.
 
 
 
 
 
Per Agenés Tèrra Occitana
Lo secretari
Joan-Pèire Alari
 
 
     


 

fffff   fffff
  Programa de las festivitats a Agen pel 150n anniversari de la despartida de Jaume Boèr dich Jansemin
 
Divendres 13 de junh de 2014
 
 
20h30: granda serada occitana al teatre Ducourneau amb en primièra partida:
Jansemin contat per Marcèu Esquieu e Thérèse Duverger e en segonda partida lo grop Òc e son espectacle sus Jansemin creat a aquela escasença.
 
Dissabte 14 de junh de 2014
 
14h – 16h: Janseminada (percors tematic a l’entorn de la vida e de l’òbra de Jansemin), animada per Joan-Pèire Alari amb acompanhament musical per Gric de Prat.
 
16h30: Intermèdi musical per Joan-Francés Gardeil e Cants de Garona, amb cants et recitacions tirats de l’òbra de Jansemin, Sala dels Illustres de la comuna d’Agen
 
Dimenge 15 de junh de 2014
 
10h: messa en occitan amb de cants occitans dicha per l’Abat Passerat
 
11h: Jansemin d’Argent
 
 
 
Annèxes
 
Participacion eventuala dels escolans, especialament de la classa bilingüa, de la Calandreta e del Collègi Jansemin
 
Renovacion de las placas commemorativas al dessús de l’èx-salon de cofadura de Jansemin e de son ostal de naissença, Carrièra dels Carretièrs
 
Difusion de vèrses de Jansemin suls panèls municipals e autres supòrts
 
Contribucions sus Jansemin dins la Revue de l’Agenais de la Societat Academica d’Agen
 
Amb lo sosten de Jacques Clouché, autor del libre de referéncia Jasmin vrai, e de Ben Vautier, artista de Niça
 
 
 
Entresenhas
 
Secretariat d’Agenés Tèrra Occitana
Sénher Joan-Pèire Alari
10 Carrièra de Romàs
47000 Agen
 
Telefòn +33 (0)5 53 47 64 02
Telefòn mobil : +33 (0)6 76 47 32 12
Corric: joan.peire.alari@gmail.com
 
 
Presidéncia: Dòna Joanina Cazes-Grande
34 Avenguda dels Pirenèus
47390 Lairac
Telefòn : +33 (0)5 53 87 09 47
Telefòn mobil : +33 (0)6 30 79 27 01
Corric : berangeroc@live.fr
 
Chècs de mandar a l’adreiça çai sus a l’òrdre d’Agenés Tèrra Occitana
 
Virament: Banque Populaire Occitane
En nom d’Agenés Tèrra Occitana
N° de compte: 03219550194
IBAN FR76 1780 7008 1203 2195 5019 469
BIC: CCBPFRPPTLS
 
     



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

26 de genièr 13.49h

#8
Solide que Lo PNO, es un partit fondat sus una critica de l'eiretatge de K. Marx e sus una part de la pensada de W. Reich.
Mas la pensada del PNO s'es pas arrestada quand Fontan defuntèt.
(www.lo.lugarn-pno.over-blog.com sens oblidar las paginas Facebook Partit de la nacion occitana e Parti de la Nation Occitana)
E lo PNO qu'es mai que jamai partidari de l'independéncia occitana ditz que cal assumir l'istòria de la nòstra literatura e ne tirar lo melhor costat.
Tot es pas òrre en ç... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de genièr 14.54h

Trobavi juste curios, que lo PNO, un partit fondat sus l'eritatge de K. Marx, de W. Reich e que pròna l'independença occitana ane far dire una mèssa pel repause de l'ama de Jasmin, un bon autor aquò d'aqui rai, puslèu que de commemorar la disparicion de Mistral.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 23.02h

Jansemin es un grand de las letras occitanas e es un dever pel país d'onorar la memòria d'aqueste cantoral nacional nòstre. Celebrar un poèta nacional es tant un acte cultural com politic. Los dos aspèctes se pòdon pas desseparar

Que los organizaires d'aquestas commemoracions ne sián regraciats. Braves!

Per los que coneisson pas l'Òbra de Jansemin, senhali que "Las papillotos" se pòdon legir a gràtis aquí:

http://sites.univ-provence.fr/tresoc/libre/libr0635.htm


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 19.05h

#1
Quicòm es a se far. la critica arriba a galaup.Uèi se parla del poèta Jansemin.
En 2014 s'aquò vos agrada i a tanben la guèrra de 1914-1918 la flor al fusilh.
Quand se fa pas res aquò vai pas tanpauc ... alavètz que far ?
La cultura es malmenada e gausar una comemorason de Jansemin es una escomessa riscada.

Remarcatz l'apartenéncia al PNO d'unes sòcis : bon analisi
Lo nòstre projècte pròva al mens que culturals e politics pòdon obrar amassas e s'endevenir e alavètz ?
"- es gr... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 19.05h

Io tanben dessepari pas çò cultural de çò politic. Es la rason per laquala ensaji de me far portar a las
municipalas amb l'etiqueta "Bastir"


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 18.55h

#1
Es interdit d'èsser a l'encòp militant politic e militant cultural ?
Per ièu es complementari !
En Catalonha, los militants catalanistas desseparan pas jamai l'accion culturala de l'accion politica
Es en partida per aquò que ne son ont ne son .......

Per que cresètz que parlar occitan, far de radiò en occitan, apitar una calandreta, organizar l'Estivada o crear Òc Telé etc .... es pas quicòm de politic ?



Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 18.28h

#1 Conselham al senhèr Joan Puech abans d'escriure de legir Jansemin e especialament sa letra a Silvan Dumon que disiá d'el en francés "cantatz l'avenir dins la lenga del passat" e que Jansemin li respondèt entre autre: "lo puple fidèl a sa mai, sarà gascon totjorn e franciman jamai!" Per quant a Agenés Tèrra Occitana, se demanda pas a sos membres lor aparténencia politica en cas que n'aguesson una. Io amagui pas que soi al P.N.O e al nom de sabi pas quina puretat culturala,
auriái pa... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 16   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 15.40h

#1 jo non sabia que Jansemin auesse aquera opinion, ne tanpòc qu'aquera associacion ère deth PNO. Mès de tota manèra, cau commemorar era data. Independentment de tot Jansemin ei un des grani dera nòsta literatura, lengua e país


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de genièr 14.09h

Per ma fe es pro curios de veire aquesta associcion culturala, veirina culturala del grop local del PNO - Hilaire, Grande, Cazes, Rapin...-, causir de comemorar un Jasmin, que cresia gaire al futur de nòstra lenga (cf. la responça que Jasmin faguet quand los felibres li prepausèron de los rejunher) contra un Mistral, qu'organisèt la nòstra respelida .


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 17
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

La banalizacion del faissisme

Avètz entendut de paraulas coma “islamoesquerrista” o “totalitarisme verd”? O encara que se ditz “assistits” als paures e “assistanat” al sistèma ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

Entrevista

“Dins l'espaci occitan, l'escaufament es ben en camin”

Thierry Offre actor culturau de l’occitan e escriveire, mai pereu climatològ

“Dins l'espaci occitan, l'escaufament es ben en camin”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012. © Cecília Hautefeuille

    Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012

  • Minecraft en version occitana

  • © Laurenç Revèst

    Economia occitana: fromais, lenga occitana e país d'Òc

  • © Laurenç Revèst

    Auribeu de Sianha

  • © Laurenç Revèst

    Mónegue

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • © Laurenç Revèst

    Magasin novèl de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • © Laurenç Revèst

    Nimes e preséncia d'occitan

  • Los Arcs (Draguinhanenc): lei carrièras e la torre dau quartier dau Paratge d'ivèrn. © Catarin Seguran

    Los Arcs (Draguinhanenc)

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • De baishada. © Xavi Gutiérrez Riu

    Prumèra nheuada dera sason ena Val d'Aran

  • © Conselh Generau d'Aran

    Hèsta d'Aran 2014

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

T’inquieta la situacion politica en Itàlia?


44%



44%



11%



0%



0%




Vots 9 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)