CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 15 de setembre

Actualitats

Dijòus, 24 de decembre de 2015, 03h00 Cultura

Gasconha > Val d'Aran

Se presenta Era soca de Nadau, un nòu disc de Castèth

Amb aqueste nadalet e d’autres tèmas, Castèth contunha lo projècte de metre en musica los poètas araneses, amb la participacion d’Es Paums


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Se presenta uèi lo disc entitolat Era soca de Nadau que conten las darrièras composicions de Castèth, en tot contunhar lo projècte de metre en musica los poètas araneses, amb la participacion d’Es Paums. La cançon que dona lo títol al disc es un nadalet basat sus un poèma de Jèp de Montoya tocant lo cachafuòc, que lai se nomena soca de Nadal o soca de Nadau, que s’aluca uèi après la messa del pol e que se tendrà alucat fins a l’An Nòu. Lo disc conten d’autras composicions basadas suls poèmas de Montoya coma Net de huec o Hilh!
 
Lo CD es estat publicat amb lo sosten de l’Institut d’Estudis Ilerdencs, la Deputacion de Lhèida e lo Conselh General d’Aran. Inclutz lo videoclip Net de huec que conten d’imatges de la fèsta de la Crèma deth Haro, recentament inclusa per l’UNÈSCO dins lo Patrimòni Cultural Immaterial de l’Umanitat.
 
Castèth es l’escais de Jaime M. Castet, un compositor e musician d’ascendéncia aranesa, filh e nebot de musicians. A participat coma clavièr a divèrses grops de musica coma Disaster, Texas o quitament Es Paums.
 
Jèp de Montoya es un escrivan, un poèta e un erudit aranés. Es un autor en occitan fòrça prolific que, delà d’òbras poeticas coma Ara Val d’Aran, tèxt sus lo qual se basan las doas composicions mençonadas, a publicat d’obratges màgers coma Vademecum Aranense. A l’ora d’ara es cap de la cultura e del patrimòni deth Conselh General d’Aran.
 
Es Paums son ua banda musicala fondada en Vilamòs (Val d’Aran) en 1971, que pendent los ans 1980 e 1990 obrèron coma orquèstra de bal dins tot l’estat espanhòl. Actualament se son amassats per participar al projècte de Castèth e fan de concèrts en occitan, sustot en Aran.
 

 
 
“Era soca de Nadau”, lo cachafuòc aranés
 
Lo vilatge de Les (Val d’Aran) alucarà uèi lo cachafuòc, que lai se nomena soca de Nadal o soca de Nadau. Un còp de mai, ongan, los estatjants de Les remembran aquela tradicion occitana que dins lo passat se fasiá dins totes los ostals. La soca s’aluca a 19h; e après la messa del pol, o missa deth poth, a mièjanuèch, las gents del vilatge manjaràn de chocolat e cantaràn de nadalets a l’entorn del cachafuòc, que se mantendrà alucat fins a l’An Nòu.
 
Lo cònsol de Les, Emilio Medan, expliquèt a Jornalet qu’ancianament, “eth pair-sénher dera casa escuelhie ua soca de casse que se sauvaue tot er an en casa entà èster cremada era net de Nadau. Aquera tradicion se perdec quan es humenèges des cases vengueren mès petites e ja non an lòc entà troncs tan grani”. Medan apondèt qu’a l’entorn d’aquela tradicion s’apelava tota sòrta de bonaürs e quitament “es hemnes invocauen era fertilitat en tot montar sus era soca e tocar-la damb es parts intimes”.
 
Aquela tradicion se recuperèt a Les fa 14 ans, quand l’actual cap de la cultura del Conselh General d’Aran, Jèp de Montoya, èra a la comuna de Les.
 
Precisament Jèp de Montoya desvelèt a Jornalet mai d’informacions sus aquela tradicion ancestrala, fòrça semblabla a la que se fa per tota Occitània: “abans deth solstici d’iuèrn se netejauen es humenèges, e damb eth nau larèr net se cremaue era soca de Nadau en tot cambiar de cicle. Eth solstici d’iuèrn ei eth cap d’an lunar, e calie mantier era soca alugada enquiath cap d’an solar”. Segon Montoya es pas gaire complicat de manténer aquel fuòc alucat tantes jorns: “eth huec deth Haro —peth solstici d’estiu— ei mès d’ahlama, deth temps qu’eth dera soca de Nadau —peth solstici d’iuèrn— ei mès de brasa e de caliu”.
 
Montoya expliquèt tanben “qu’eth cap de casa escuelhie era part baisha d’un tronc miei enterrada entà qu’aguesse era esséncia dera Natura. Un còp assecada pendent tot er an, se cremaue era net de Nadau en tot hèr-i damb era destrau ua crotz, o tantes crotzes coma membres auie era familha”.
 
A l’ora d’ara, la fèsta que se celèbra a Les es una cremada publica de la soca de Nadal sus la plaça. “Hèm aguesta hèsta damb era vista metuda enes esséncies tradicionaus mès en tot crear quauquarren de nau”, çò apondèt Montoya, en tot explicar que segon la tradicion actuala, alucan lo cachafuòc quora un parelh celèbra sos 25 ans de maridatge o quora de nòvis se son maridats dins l’an.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 17
  • sol Aush 18
  • sol Bordèu 17
  • sol Briançon 18
  • sol Caors 17
  • sol Carcassona 19
  • sol Clarmont-Ferrand 16
  • sol Confolent 17
  • sol Gap 13
  • sol La Canau 17
  • sol La Gàrdia 20
  • sol Limòtges 17
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 19
  • sol Lo Puèi de Velai 18
  • sol Marselha 18
  • sol Montpelhièr 19
  • sol Naut Aran 16
  • sol Niça 22
  • sol Nimes 18
  • sol Pau 16
  • sol Peireguers 18
  • sol Rodés 17
  • sol Tolon 17
  • sol Tolosa 18
  • sol Valença 17

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • Goulamàs'K a Bordelha (Rebeiragués) lo 9 de julhet 2012

  • Era còlha dera ADÒC ath trabalh

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012. © Cecília Hautefeuille

    Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • Irissa: prumèra edicion dera corsa populara de BTT

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • © Laurenç Revèst

    Castelar

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • 20u corsa Aran per sa Lengua. © Guillem Sevilla

    20u corsa Aran per sa Lengua

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)