CAPÇALERA: Conselh Generau d'Aran 728x90
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 24 de mai

Actualitats

Dissabte, 21 de genièr de 2017, 03h00 Libres

La França toponimica vista per lo professor Brunet: on es passat lo maine occitan?

Ambiciós prètzhèit deu geograf Roger Brunet sus la toponimia exagonau. Per lo maine occitan, qu’i a totun quauquarren que truca…


Comentaris 4 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargar


Quau tristèr qu’aquera enterpresa ambiciosa sii plapada per aqueths oblits e ua volontat evidenta d’amagar la realitat linguistica. E cau se’n estonar?





Etiquetas
brunet, fénié, libres, toponimia

Toponimia Brunet. Per çò qui pertòca lo maine d’òc, que pòden estar celèbres, arreconeishuts suu plan scientific e escríver quauquas peguessas o pecar per ignorància. Aquò es çò qui arriba a un venerable geograf, lo professor Roger Brunet, vadut en 1931 a Tolosa, qui a sortit, a las prestigiosas edicions deu CNRS, lo son Tesaur deu terrador (Trésor du terroir). Qu’es ua espessa passejada (655 paginas) capvath la toponimia francesa, quitament dinc a las islas londanhas deu Pacific o de l’archipèla deus Kerguelen...
 
Bèth e interessant projècte! Mes, com e ditz l’arreproèr, “qui tròp vòu embraçar, mau estrenh”. Lo celèbre geograf, autor de mei d’un concèpte e obratge qui, dens lo temps, hadoren autoritat (la representacion deus espacis per los “chorèmes”, ua navèra Geografia Universau dens las annadas 1990 o Los mots de la Geografia), s’es atacat aus noms de lòcs.
 
 
On son las mapas?
 
Petita causa geinanta per començar, lo libe n’a pas ua sola mapa. Per un obratge de toponimia... Solide, aquera disciplina, dita sovent “auxiliara de l’Istòria”, es abans tot linguistica (branca de l’onomastica), mes que concerneish vaths, montanhas, arrius, camps, seuvas, regions, comunas. Lavetz, quauquas mapas plan causidas n’estossin pas estadas superfluas.  Egau, n’es pas inutil de precisar que lo venerable professor coneish benlèu mei que digun las mapas topograficas de l’IGN, monuments de precision suu relhèu e suus elements deu païsatge en generau (arrius, bordalats, vilatges, camins, seuvas...). Dempuish annadas e annadas que las a espiadas mei d’un còp. Mes d’aquò, rai!  
 
Geinanta tanben es l’abséncia de “ierarquia” grafica (utilizacion rigorosa de l’italic, deu gràs, de las “verguetas”, de las parentèsis): en mestior de toponimia (lexic, sens, lenga, etimons…), qu’a la soa petita importància. Aquò, fin finau, a maugrat deus intertítols – a còps ben sentits, qu’ic cau arreconeisher – que deisha sovent ua impression de redaccion un chic forra-borra…
 
Universitari de grana experiéncia, l’autor s’apuja sus ua bibliografia de las seriosas e rend quitament omenatge a las recentas onomasticas. Qu’i a sonque, au passatge, ua petita deca que naturaument ne m’a pas escapat: la toponimista Bénédicte Boyrie-Fénié es batejada “Bernadette”. Fauta lorda? Non, aürosament, mes revelatora.
 
L’encaminament de Roger Brunet, putz vertadèr de sciéncia, qu’es a priori passionant: revelar, en partint deus quites lòcs e evidentament dab l’espiada deu geograf, l’extraordinària riquessa toponimica de l’Exagòn e, perqué pas! de las sons extensions ultramarinas. En 9 capítols lo Brunet  que s’encamina donc a l’encontre de çò que los òmis, capvath los sègles, an denominat: vilas, maisons, país, camins, mòde de proprietat, aigas, còstas, seuvas, tèrras tribalhadas o èrms, camps e pastencs, establiments religiós, castèths...
 
N’oblida pas au passatge de balhar exemples de comunas o de cantons  que desapareishen o se tròban un aute nom. Uei, que’n i a de mei en mei dab la grana reforma territoriau qui trobla pro de causas e, de mon punt de vista, apraubeish e modifica lo nòste cabau toponimic. Per bon astre, n’i a pas arren de definitiu mes lo mau que’s hè… Vielhs noms que son sepelits  (definitivament?), d’autes que son arrevitats.
 
Quauques còps l’absurde que trionfa. Brunet que cita lo navèth canton de La Crau d’Ieras (comuna deu departament de Var qui èra dejà caplòc de canton dens l’ancian dispositiu administratiu): qu’es en partida a chivau suu massís deus Mauras, mentre que, mei a só-coc, la plana calhavuda de Crau (ancian passatge de Durença, region de Selon de Provença) es benlèu prometuda a l’oblit. Dens la soa tomba, Frederic Mistral qu’es a virar  - qui ac sap? –autan viste que lo molin de Fontvielha quan boha lo vent magistrau... Que caleré, per d’autes parçans, occitans o non, har la lista d’aqueras navèras apelacions qui semian lo troble dens las coneishenças basicas. Question corollara: e podem aimar un país dont ne coneishen pas mei la geografia, matracada per las soas “elèits”?
 
 
Trociquejada
 
Totun, per las gents estacats au maine d’òc e a la soa civilizacion, qu’es de dòu har que lo professor Brunet ne disi pas jamei clarament que los toponims son largament ligats au maine linguistic. La soa manèira d’entrar dens lo son vaste subjècte semia o entertien lo troble. Atau, en presentar au capítol 9 çò qu’apèra “las granas regions toponimicas” que trociqueja la nòsta prauba Gasconha.
 
Que hica, solide, dens “lo país gascon”, Gèrs, Hauts Pirenèus, Lanas e Bearn; mes ne senhala pas guaire que Comenge o Coserans ne son tanben, tot parièr com Medoc e la quasi totalitat de Gironda (notadament Vasadés). Segur, los uns son dens l’influéncia de Tolosa, e Bordèu supereja autanplan Perigòrd com tota Gironda (e mei luenh enqüèra). Mes la manca de rigor per definir los maines istorics e linguistics es de regretar. Dens la soa introduccion com dens d’autes passatges, Brunet deisha per exemple a pensar que Lemosin o Auvèrnhe ne son pas dens lo maine d’òc.  A la pagina 570 que legen que “les cartes de l’IGN témoignent de nombreux changements récents, et certaines communes se sont dotées de panneaux routiers aix (sic) noms plus catalans, occitans ou provençaux que nature, voire inventés et sans nulle histoire”. Los qui’s manejan entà har vàler la toponimia nòsta qu’apreciaràn.
 
Quau tristèr qu’aquera enterpresa ambiciosa sii plapada per aqueths oblits e ua volontat evidenta d’amagar la realitat linguistica. E cau se’n estonar?
 
 
 
 
Joan Jacme Fénié
 


BRUNET, Roger. Trésor du terroir-Les noms de lieux de la France. CNRS Éditions, 2016, 655 paginas. 39 èuros.




Jornalet es possible gràcias al sosten economic e jornalistic dels legeires e benevòls. Se podètz sosténer en venent sòci dels Amics de Jornalet o de l’associacion ADÒC, contribuiretz a far un mèdia mai independent e de melhora qualitat.
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

23 de genièr 15.51h

Per de qué l'apelacion de Crau seriá prometuda a l'oblit ? Lo nom es encara ben viu, emai emplegat dins la toponimia oficiala locala (Saint Martin de Crau, l'AOC "Crau", per lo fen produsit localament, notadament...)


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

22 de genièr 14.24h

Tanben Brunet declarèt sus la "région Occitanie": "
"En revanche, Occitanie me choque : l’occitan va bien au-delà, une partie est catalane, et il est malvenu d’employer un nom historique de langue pour définir une région. Cela rappelle la tentative de Georges Frêche de rebaptiser la région Languedoc-Roussillon «Septimanie» : une démarche rétrograde, quasi ethnique, à la recherche de fausses racines. «Midi» eut été plus juste."

Font: article sus Libération http://www.libera... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

21 de genièr 22.20h

#1 Me pensi que J J Fénié manèja un bricon l'ironia. Per ieu, lo ton mesurat fa que lo Brunet aparéis coma çò qu'es, un farlabicaire, emai los que l'an portat sus l'autar dels saberuts. De tot biais, aquela desmitificacion, que dobla la demistificacion, èra tras que necassària. Mercé sénher Fénié.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

21 de genièr 21.14h

E ben! Vos tròbi plan aimable amb aquel intelectual "reconegut"; ai pas legit son libre, mas las criticas tan mesuradas que ne fasetz serian per ieu plan sufisentas per cridar a l'escande e a l'impostura;
Parlar de toponimia dins l'estat francés, sens apròchis coerents e racionals de las lengas autoctònas es inadmissible!
Sabi pas solament s'a espepissat los trabalhs d'Ernest Nègre, toponomista reconegut per sa rigor, o d'autres que coneissi pas tan plan, mas lo manca de consideracion p... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Editorial

Per un jornal participatiu, viu e civilizat

Quand discutissèm amb qualqu’un, emplegam quicòm mai que de paraulas. Las expressions de la cara e los gèstes son fòrça importants per comunicar. Quand parlam al ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

“Avèm un molon de sorires que revenon a cada eveniment”

Rafèu Radreau Carnsaladièr e organizaire d'eveniments culturals a Peirafuec (Nauta Val de Var)

“Avèm un molon de sorires que revenon a cada eveniment”
publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • © Miquèu Barís

    Los calandrons d'Auloron qu'an visitat Baiona

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Petugon de La Boal

    Conferéncia e dedicaça de l'artista Richard Cairaschi au Musèu municipau deis Arts e Tradicions populàrias de Grimaud (Mauras)

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • © Laurenç Revèst

    Las Cevènas, Barjac en Val de Cese

  • Per camins sus a comuna de Pelha, marcai d'occitan en toponimia e vista sus a Baia dals àngels (Aquer d'Ongran)

  • © Laurenç Revèst

    Montpelhièr: inauguracion de la granda exposicion patrimoniala "Max Roquèta, la libertat de l'imaginari"

  • © Laurenç Revèst

    Castelar

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • Còth deth Tormalet, 18/07/2012

  • © Jean-Charles Valadier

    Jornada de protèsta contra lo barratge del Testet, a Sivens

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • 20u corsa Aran per sa Lengua. © Guillem Sevilla

    20u corsa Aran per sa Lengua

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • Exposicion temporària sus Robèrt Lafont al CIRDOC (D.R.)

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Escrives normalament de comentaris dels articles que publica Jornalet?


10%



28%



8%



22%



32%




Vots 124 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)