capÇALERA: oplo
CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 24 de mai

Entrevistas

Dissabte, 4 de febrièr de 2017, 03h00

“Al fial dels ans, lo nombre de mas oras d’occitan a demesit de mai en mai, e lo nombre de mas oras de francés a aumentat”

Estèla Lama Professora d’occitan en Lengadòc
Comentaris 8 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargar


Estèla Lama es professora d’occitan a Montpelhièr e dins lo ròdol dempuèi 1995, e una granda passionada de dança tradicionala. Uèi per Jornalet respond a las questions de Laurenç Revèst.

 
 
D’ont vos ven l’interés per l’occitan de vòstra region e la cultura occitana en general?
 
Sortissi d’un mitan occitanista, e l’ambient del mitan occitan m’a totjorn agradat.
 
 
Es mai facil d’èsser occitanista quora la familha o es ja o non?
 
Aquò depend. Per ieu, lo mitan familial es estat determinant. Mas i a de gents que fan una reaccion d’opausicion; e d’autres que son venguts militants sens deguna influéncia familiala...
 
 
Cossí vesètz l’evolucion de la cultura occitana despuèi que i pilhatz part?
 
En 20 ans ai vist la cultura occitana contunhar de se modernizar, en seguir lo movement general d’evolucion de nòstra societat. Vesi que dins la creacion artistica (musica, literatura, teatre...) los tèmas son actuals, las influéncias variadas, e quand las fonts ancianas son emplegadas, es coma una font d’inspiracion, coma una font qu’alimenta la creacion d’ara.
 

« Vesi una fragilizacion, del fach que i a de mens en mens de locutors naturals »

La creacion es viva e variada. Mas d’un autre costat, vesi una fragilizacion, del fach que i a de mens en mens de locutors naturals, e que l’ensenhament capita pas d’inversar la tendéncia, a causa del molon de dificultats qu’avèm per far nòstre mestièr. Las dificultats son multiplas, e sovent institucionalas e politicas, seriá trop long aicí de tot expausar.
 
 
Cossí evolucionan los corses d’occitan despuèi que fasètz la professora?
 
En 20 ans, ai conegut de situacions variablas, segon los establiments, e segon la bona o marrida volontat dels caps d’establiments. Mas remarqui una fòrta baissa d’efectius en licèu dempuèi la darrièra reforma. Al fial dels ans, lo nombre de mas oras d’occitan a demesit de mai en mai, e lo nombre de mas oras de francés a aumentat.
 
Ai dos establiments dempuèi 10 ans, un licèu e un collègi. Ensenhi mas doas matèrias, l’òc e lo francés. Aquò sembla estable, a condicion de pèrdre pas mai d’escolans, si que non, perdrai encara d’oras...
 
 
Quina es la situacion de l’occitan ara en cò vòstre, sa visibilitat, sa transmission? Lo fach que i aja de novèls arribants dins la region non nega l’occitan dins la societat encuèi? Cossí far per qu’atenguan la lenga occitana, que se l’apròprien?
 
I a d’un costat los novèls arribants, mas cal pas oblidar lo nombre considerable d’autoctòns que se’n van! Los que se’n van pòdon pas pus transmetre ço que demòra de cultura, es evident; e lo pauc que demòra es pas pro fòrt per transmetre als novèls. Sèm dins un periòde de granda mobilitat, èra ja lo cas avant, mas ara lo movement s’es accelerat e amplificat. Es aquí que l’escòla deuriá jogar son ròtle de transmission de la lenga e de la cultura, mas o fa pas; es aquò lo drama vertadièr. Los poders publics an tanben un grand ròtle de jogar dins la visibilitat de la cultura e dins sa promocion.

« Vòli saludar aicí lo trabalh que foguèt fach per la region Lengadoc-Rosselhon a l’entorn de Total Festum, que contribuís fòrça a la promocion de l’òc »

Vòli saludar aicí lo trabalh que foguèt fach per la region Lengadoc-Rosselhon a l’entorn de Total Festum, que contribuís fòrça a la promocion de l’òc.
 
Podèm pas res contra los cambiaments de societat e la mobilitat de las populacions, ieu me lamenti pas aquí dessus. Per contra, la solucion, la coneissèm: es l’escòla. E aicí, regrèti fort que jògue pas son rotle. Es enrabiant, quand se coneis la solucion al problèma, de lo poder pas resòlvre, fauta d’escota e d’interés de la part dels dirigents e de l’institucion.
 
 
D’ont vos ven la practica de l’occitan? Parlatz occitan en familha, amb los enfants, amb d’autras personas?
 
Ai aprés l’òc a l’ostal, per ma maire. Lo parli amb mos enfants, e amb d’amics.
 
 
Que fonciona e non fonciona per interessar los collegians e liceans a l’occitan?
 
Far de projèctes innovants: una residéncia d’artistas al licèu amb los cantadors de Mauresca. Avèm fach un CD de 4 títols amb los escolans.
 
Far de viatges: dins las Valadas Occitanas d’Itàlia l’an passat, per rescontrar de mond ailà.
 
Mas aquò còsta car, e demanda un trabalh dels gròsses (non pagat!).
 
La Region ajuda, aürosament.
 
 
A vòstre avejaire, coma melhorar las visibilitat e promocion de l’occitan dins l’educacion e dins la societat?
 

« Cal que lo Ministèri de l’Educacion e las diferentas regions trabalhen amassa per que las accions sián coerentas e eficaças, entre ensenhament d’un costat e promocion de la cultura de l’autre »

Cal que lo Ministèri de l’Educacion e las diferentas regions trabalhen amassa per que las accions sián coerentas e eficaças, entre ensenhament d’un costat e promocion de la cultura de l’autre. Dins l’acadèmia de Montpelhièr, avèm de dificultats malgrat la bona volontat de las associacions militantas e dels cargats de la Region.
 



Laurenç Revèst

abonar los amics de Jornalet
 



publicitat



Comentaris

14 de febrièr 09.42h

#1 ieu, me sembla evoluar lo melhor amb evolucion, siáu contra d'a fons per quant a"evoluir", barbarisme coma difusir e tot la raia de vèrbes en ir que son pas etimologics, evolucionar belèu.. E en Provença an forjat lo mot evolum - a partir de revolum, revolumar qu'es corrècte en plaça e luoc d'evolucion, evoluem ben e empleguem lei mots que fau (cau)
#4
#5


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

11 de febrièr 11.47h

Doncs te fàcil solució, tothom a llegir en Occità!
Visca la terra...Lliure!
L'Ernest, "El Tàrrega".


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 de febrièr 13.45h

Vesetz dròlle, pausas totjorn las mesmas questions : tot vira alentorn de l'occitan coma si voliatz notar son trabalh. E, si a una ensenhanta l'òm parlava d'autra causa, de sa vista familha, de sas relacions emben sos parents, emben sos collegas de trabalh. A una femna òm li damanda per exemple si sa mair disia que lo sexe feminin era un pòrta-bonur o un porta-malur. L'òm li damanda si trobet dau bonur dins sa relacion emben los parents, dins sa vista sexuala, dins sa vista familha, ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 6
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

4 de febrièr 22.47h

#4 « perqué acceptar pas "evolucionar"
Benlèu perque i a ja un vèrbe d'usatge corrent e que n'i a pas besonh de ne fargar un autre ?
« coma lo catalan, l'espanhòl e lo portugués » jos entendut « pas coma lo francés »?
Es un pauc coma l'anglicisme assumit « emergéncia » en plaça de « urgéncia » ?
O lo famós « difondre » ?
« Se l'occitan seguissía l'etimon latin, deuriá teoricament dire "evolvir", e non pas "evoluir". Pasmens, aquesta forma es teoricament po... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 20   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

4 de febrièr 20.37h

Fa longtemps que Jornalet fa servir "evolucionar", forma utilizada e reconeguda per l'aplicacion Vèrb'Òc del CPLO e per divèrsas fonts lexicograficas. I a pas de vèrb ancian atestat en lenga nòstra, e se formam "revolucionar" sus "revolucion", perqué acceptar pas "evolucionar", coma lo catalan, l'espanhòl e lo portugués?

Lo francés "évoluer" es un manlèu al latin "evolvere": se l'occitan seguissía l'etimon latin, deuriá teoricament dire "evolvir", e non pas "evoluir". Pasmens, aq... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

4 de febrièr 20.01h

#1 e sus l'ensenhament d'occitan, coma se passa en cò tieu, per tu?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

4 de febrièr 20.00h

#1 adieu Franc,

Per "evolucionan" cal demandar perqué aquela forma al corrector de Jornalet.com

Amistats
Viva!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

4 de febrièr 16.34h

Laurenç Revest demanda "Cossí *evolucionan los corses d’occitan despuèi que fasètz la professora?". M'es a ieu impensable, inausible, d'entre parlar de *l'evolucionacion de las espècias en Biologia. Parlam naturalament e legitimament de la teoria de l'evolucion, que ven del vèrb evoluïr, e non pas del vèrb *evolucionar. Causas atal, n'ausissi tanben en francés, e me fa lo meteis efècte !

Aquò non me dispensa, ges ni mica, de saludar lo trabalh que LAurenç complís regularament pe... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Parlar al país dins la lenga del país

Al País Valencian, lo catalan es ara la lenga veïculara e preferenciala de l’administracion. Coma o raportàvem dimenge passat, 14 de mai, lo govèrn de la Generalitat Valenciana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 32 16
  • sol Aush 32 16
  • sol Bordèu 32 16
  • sol Briançon 22 10
  • sol Caors 32 16
  • sol Carcassona 31 15
  • sol Clarmont-Ferrand 27 17
  • sol Confolent 28 16
  • sol Gap 28 15
  • sol La Canau 32 16
  • nuvols_parcials La Gàrdia 18 11
  • sol La Torre de Pèlitz 26 17
  • sol Limòtges 28 16
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 27 17
  • nuvols_parcials Lo Puèi de Velai 24 10
  • sol Marselha 28 17
  • sol Montpelhièr 28 16
  • sol Naut Aran 27 12
  • sol Niça 32 16
  • sol Nimes 31 15
  • sol Pau 32 17
  • sol Peireguers 29 16
  • sol Rodés 31 16
  • sol Tolon 27 16
  • sol Tolosa 32 18
  • nuvols_parcials Valença 26 12

giny

giny

publicitat




publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Nimes, lengadociana per l'istòria, provençala per lo dialècte

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • © Miquèu Barís

    Los calandrons d'Auloron qu'an visitat Baiona

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • Carnaval e fèsta per l'anniversari de la naissença de Jausep Garibaldi a Niça

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Laurenç Revèst

    Las Cevènas, Barjac en Val de Cese

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • © Laurenç Revèst

    Montpelhièr: inauguracion de la granda exposicion patrimoniala "Max Roquèta, la libertat de l'imaginari"

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat


giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)