CAPÇALERA: Conselh Generau d'Aran 728x90
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 23 de mai

Entrevistas

Dimenge, 9 de decembre de 2018, 03h00

Siáu mai optimista per la cultura que per la lenga

Robert Rourret Professor d’istòria-geografia a la retirada
Comentaris 2 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (10 vòtes)
carregant En cargar


Retirat de l’Educacion Nacionala francesa, Robert Rourret foguèt professor d’istòria-geografia e tanben un pauc d’occitan. Nascut a Sant Paulet de Caisson (Garrigas), demòra a Grassa. Es l’autor, entre d’autras òbras, d’un diccionari francés-occitan provençal, e es un grand especialista dels trobadors. Ne parla amb Laurenç Revèst.

 
 
Coma nasquèt l’interès per l’occitan?
 
Mon interès per l’occitan ancian es vengut de la descubèrta dei trobadors, intrats dins ma vida per de rasons “existencialas”. Per ieu, lei trobadors son un art poetic, e mai un art de viure e una mena de filosofia de la vida. Filosofia de la vida “inactuala”, “aristocratica”, que correspond gaire amb l’epòca actuala, onte domina dins totei lei domenis la lei de l’Audimat. Se “melhorar” pòu estre qu’individuau e personau. L’òm pòu pas obligar tot lo monde a faire parier. Lei trobadors son essenciaus a ma vida coma o son Nietzsche e son Gai Saber (nommat tanben “Gaya Scienza”), Mozart, Schubert, Itàlia en generau, o lo melhor de la literatura francesa (Sollers, bordalés, a jamai oblidat lei trobadors).
 
Podèm pensar que l’occitan nasquèt devers lei segles X-XI. Per ieu, es pas essenciau. Ce que me pareis essenciau son lei 11 pèças poeticas atribuidas a Guilhèm de Peitieus a l’entorn de 1100, qu’an agut una importància capitala dins l’istòria de la civilizacion occidentala.
 
Per la fin, farai la mesma respònsa: Guiraut Riquier es lo darrier trobador important (“tròp sui venguts als darriers”). Après eu, lo “Gai Saber” dei borgés tolosans a mens  d’importància qu’aqueu de Nietzsche.
 
Mai que de tèxtes précis, fau parlar d’autors essenciaus: Guilhèm de Peitieus (lo primier conegut), Jaufré Rudel (“l’amor de luènh”), Marcabrun (lo critic plebeian de l’amor cavaleirós), Bernart de Ventadorn (la fin’amor”), Bertran de Born (lo poèta de la guèrra), Arnaut Daniel (lo daurier dau trobar), Rambaut d’Aurenga (lo trobar clus), Pèire Vidal (lei foliás amorosas), Pèire Cardenal (lo sol grand dau sègle XIII - satirista de son temps). Sens oblidar la Comtessa de Diá. Se podriá apondre Rambaut de Vaquèiras per la granda diversitat de son òbra.
 
Per citar quauquei trobadors dau relarg aicí: en Provença orientala la trobairitz Tibors de Seranon, en Gavotina Raimond Feraud d’Ilònsa en Vau de Tiniá, Bertrand del Poget dins la Vau de Var, Pèire de Castèlnòu dins la Vau dei Palhons... De citar lo trobador Peire Vidal de passatge a Buelh que cantèt la beutat d’una dòna dau Comtat de Buelh.
 
Segur que la societat actuala es ben luenh d’aquela dei trobadors. Lo sègle XII fuguèt extraordinari de creissença, d’invencion, de creacion e de libertat dins totei lei domenis: economics, artistics, ideologics, religiós (eretgias). Es lo sègle vertadier de la renaissença de l’Occident. Es son primtemps, exprimit e cantat per lei trobadors. Lo segle XIII sarà lo sègle de la mesa au pas. La Glèisa e la Monarquia franca trionfantas metràn d’òrdre dins tot aquò. Lei fruchs dau printemps occitan saràn pas perduts per tot lo monde, recampats dins d’autrei endrechs, en Itàlia essencialament (Dante, Petrarca...). Tot aquò tornarà en França amb la “Renaissença”.
 
Siáu pas especialista de toponimia, pasmens pense que deu restar de molons de mots despareguts de la lenga modèrna dins lei noms de luòc.
 
 
De qu’avètz començat de far?
 
Per meis accions, per exemple mon intervencion a la jornada de formacion academica (Acadèmia de Niça) dei professors d’Ooccitan au Collègi dei Campelieras a Mogins es mon premier acte “militant” per l’occitan ancian dins l’ensenhament.
 
 
Coma se passa la transmission, la visibilitat, la valorizacion e l’utilitat sociala de l’occitan dins vòstre caire?
 
La situacion de l’occitan dins l’encastre de Grassa? Es gaire flamejanta. Fau dire que la màger part de la populacion ven dau defòra.
 
Siáu mai optimista per la cultura (la causida dau nom Occitània per la novèla region n’es la pròva) que per la lenga. La cultura occitana pòu interessar un elèit. E mai i pòu aguer un “esnobisme” occitan. Per la lenga, es pas parier. M’estonariá que, dins leis annadas que venon, l’òm entende mai l’occitan per lei carrieras. Lei gents que vendràn a la cultura e a la lenga occitanas li vendràn per lo prestigi d’aquela cultura (lei trobadors, per exemple). L’occitan qu’èra una lenga de barradura (la lenga dei paurei gents) pòu devenir une lenga de dubertura (au monde, a la diversitat).
 
L’occitan provençau me ven de mon paire que parlava “patois”.
 
Reconeisse que sus la question de la transmission de la lenga occitana, ai pas gaire fach mon dever militant. Meis enfants comprenon mai o mens la lenga (l’an un pauc estudiada a l’escòla), mai vivèm l’essenciau de nòstra vida en francés. Ma femna parla pas l’occitan. Una lenga se pòu pas parlar solet.
 
 
 
 
Laurenç Revèst
 
 
Qualques publicacions de Robert Rourret:
 
Dictionnaire Français - Occitan provençal (1981)
La Lenga dels trobadors (2006)
Nice et l’opéra (2012)
Troubadouresques (Projècte de publicacion)
 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

24 de decembre 14.59h

Respèt per l'entrevisto e l'entrevista. Après... poudèn pa dire que las respuonso d'aquel ome adùgou grand-causo à la perpensado couletivo de nostro coumunauta : avèn agu legi meiou.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

13 de decembre 13.01h

L'autor d'un diccionari occitan que parla pas la lenga a sos enfants... Lamentable...


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Editorial

Per un jornal participatiu, viu e civilizat

Quand discutissèm amb qualqu’un, emplegam quicòm mai que de paraulas. Las expressions de la cara e los gèstes son fòrça importants per comunicar. Quand parlam al ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012. © Cecília Hautefeuille

    Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012

  • © Josep Carpintero

    Presentacion dera ANC Val d'Aran en Vielha, 28/12/2013

  • Era còlha dera ADÒC ath trabalh

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta. © Laurenç Revèst

    Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Carnaval e fèsta per l'anniversari de la naissença de Jausep Garibaldi a Niça

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • © Montse Torres -  Arxiu dels Castellers de la Vila de Gràcia

    "Castellers" catalans en Bearn

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012. © Cecília Hautefeuille

    Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012

  • Exposicion temporària sus Robèrt Lafont al CIRDOC (D.R.)

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Laurenç Revèst

    En Cevènas sus lo camin entre La Mialosa e Sant Esteve Valfrancesca

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Escrives normalament de comentaris dels articles que publica Jornalet?


10%



28%



8%



22%



32%




Vots 123 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)