CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 17 de setembre

Entrevistas

Dimenge, 9 de decembre de 2018, 03h00

Siáu mai optimista per la cultura que per la lenga

Robert Rourret Professor d’istòria-geografia a la retirada
Comentaris 2 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (10 vòtes)
carregant En cargar


Retirat de l’Educacion Nacionala francesa, Robert Rourret foguèt professor d’istòria-geografia e tanben un pauc d’occitan. Nascut a Sant Paulet de Caisson (Garrigas), demòra a Grassa. Es l’autor, entre d’autras òbras, d’un diccionari francés-occitan provençal, e es un grand especialista dels trobadors. Ne parla amb Laurenç Revèst.

 
 
Coma nasquèt l’interès per l’occitan?
 
Mon interès per l’occitan ancian es vengut de la descubèrta dei trobadors, intrats dins ma vida per de rasons “existencialas”. Per ieu, lei trobadors son un art poetic, e mai un art de viure e una mena de filosofia de la vida. Filosofia de la vida “inactuala”, “aristocratica”, que correspond gaire amb l’epòca actuala, onte domina dins totei lei domenis la lei de l’Audimat. Se “melhorar” pòu estre qu’individuau e personau. L’òm pòu pas obligar tot lo monde a faire parier. Lei trobadors son essenciaus a ma vida coma o son Nietzsche e son Gai Saber (nommat tanben “Gaya Scienza”), Mozart, Schubert, Itàlia en generau, o lo melhor de la literatura francesa (Sollers, bordalés, a jamai oblidat lei trobadors).
 
Podèm pensar que l’occitan nasquèt devers lei segles X-XI. Per ieu, es pas essenciau. Ce que me pareis essenciau son lei 11 pèças poeticas atribuidas a Guilhèm de Peitieus a l’entorn de 1100, qu’an agut una importància capitala dins l’istòria de la civilizacion occidentala.
 
Per la fin, farai la mesma respònsa: Guiraut Riquier es lo darrier trobador important (“tròp sui venguts als darriers”). Après eu, lo “Gai Saber” dei borgés tolosans a mens  d’importància qu’aqueu de Nietzsche.
 
Mai que de tèxtes précis, fau parlar d’autors essenciaus: Guilhèm de Peitieus (lo primier conegut), Jaufré Rudel (“l’amor de luènh”), Marcabrun (lo critic plebeian de l’amor cavaleirós), Bernart de Ventadorn (la fin’amor”), Bertran de Born (lo poèta de la guèrra), Arnaut Daniel (lo daurier dau trobar), Rambaut d’Aurenga (lo trobar clus), Pèire Vidal (lei foliás amorosas), Pèire Cardenal (lo sol grand dau sègle XIII - satirista de son temps). Sens oblidar la Comtessa de Diá. Se podriá apondre Rambaut de Vaquèiras per la granda diversitat de son òbra.
 
Per citar quauquei trobadors dau relarg aicí: en Provença orientala la trobairitz Tibors de Seranon, en Gavotina Raimond Feraud d’Ilònsa en Vau de Tiniá, Bertrand del Poget dins la Vau de Var, Pèire de Castèlnòu dins la Vau dei Palhons... De citar lo trobador Peire Vidal de passatge a Buelh que cantèt la beutat d’una dòna dau Comtat de Buelh.
 
Segur que la societat actuala es ben luenh d’aquela dei trobadors. Lo sègle XII fuguèt extraordinari de creissença, d’invencion, de creacion e de libertat dins totei lei domenis: economics, artistics, ideologics, religiós (eretgias). Es lo sègle vertadier de la renaissença de l’Occident. Es son primtemps, exprimit e cantat per lei trobadors. Lo segle XIII sarà lo sègle de la mesa au pas. La Glèisa e la Monarquia franca trionfantas metràn d’òrdre dins tot aquò. Lei fruchs dau printemps occitan saràn pas perduts per tot lo monde, recampats dins d’autrei endrechs, en Itàlia essencialament (Dante, Petrarca...). Tot aquò tornarà en França amb la “Renaissença”.
 
Siáu pas especialista de toponimia, pasmens pense que deu restar de molons de mots despareguts de la lenga modèrna dins lei noms de luòc.
 
 
De qu’avètz començat de far?
 
Per meis accions, per exemple mon intervencion a la jornada de formacion academica (Acadèmia de Niça) dei professors d’Ooccitan au Collègi dei Campelieras a Mogins es mon premier acte “militant” per l’occitan ancian dins l’ensenhament.
 
 
Coma se passa la transmission, la visibilitat, la valorizacion e l’utilitat sociala de l’occitan dins vòstre caire?
 
La situacion de l’occitan dins l’encastre de Grassa? Es gaire flamejanta. Fau dire que la màger part de la populacion ven dau defòra.
 
Siáu mai optimista per la cultura (la causida dau nom Occitània per la novèla region n’es la pròva) que per la lenga. La cultura occitana pòu interessar un elèit. E mai i pòu aguer un “esnobisme” occitan. Per la lenga, es pas parier. M’estonariá que, dins leis annadas que venon, l’òm entende mai l’occitan per lei carrieras. Lei gents que vendràn a la cultura e a la lenga occitanas li vendràn per lo prestigi d’aquela cultura (lei trobadors, per exemple). L’occitan qu’èra una lenga de barradura (la lenga dei paurei gents) pòu devenir une lenga de dubertura (au monde, a la diversitat).
 
L’occitan provençau me ven de mon paire que parlava “patois”.
 
Reconeisse que sus la question de la transmission de la lenga occitana, ai pas gaire fach mon dever militant. Meis enfants comprenon mai o mens la lenga (l’an un pauc estudiada a l’escòla), mai vivèm l’essenciau de nòstra vida en francés. Ma femna parla pas l’occitan. Una lenga se pòu pas parlar solet.
 
 
 
 
Laurenç Revèst
 
 
Qualques publicacions de Robert Rourret:
 
Dictionnaire Français - Occitan provençal (1981)
La Lenga dels trobadors (2006)
Nice et l’opéra (2012)
Troubadouresques (Projècte de publicacion)
 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

24 de decembre 14.59h

Respèt per l'entrevisto e l'entrevista. Après... poudèn pa dire que las respuonso d'aquel ome adùgou grand-causo à la perpensado couletivo de nostro coumunauta : avèn agu legi meiou.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

13 de decembre 13.01h

L'autor d'un diccionari occitan que parla pas la lenga a sos enfants... Lamentable...


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 17
  • sol Aush 18
  • sol Bordèu 17
  • sol Briançon 14
  • sol Caors 15
  • sol Carcassona 18
  • sol Clarmont-Ferrand 11
  • sol Confolent 15
  • sol Gap 12
  • sol La Canau 17
  • sol La Gàrdia 17
  • sol Limòtges 16
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 16
  • sol Lo Puèi de Velai 13
  • sol Marselha 17
  • sol Montpelhièr 17
  • sol Naut Aran 16
  • sol Niça 18
  • sol Nimes 16
  • sol Pau 18
  • sol Peireguers 15
  • sol Rodés 18
  • sol Tolon 18
  • sol Tolosa 17
  • sol Valença 17

giny

giny

Vidèos

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Jacky Grau

    Manifestacion per l'occitan dins l'ensenhament public. Montpelhièr 16 de febrièr 2013

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • © Laurenç Revèst

    Dau castèu de Grimaud

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Castelar

  • © Catarin Seguran

    Las ribas del riu Tiniá d'estiu

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • © Iñaki Delaurens

    Val d'Aran

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)