Bandièra01 capçalera  1180x150: Novestivada

entrevista

“L’occitanisme deu evoluir de la revendicacion blosament culturala a l’accion politica”

activista e professor

De cònsols màgers de grandas vilas se son manifestats contra la politica de París La transmission familiala es pas gaire fòrta e per tant cal una preséncia solida de la lenga a l’escòla Reclamam la justícia per l’occitan La situacion de non-defensa es tan grèva que basta que i aja una persona que s’opause a l’usatge de l’occitan, que siá un professor o quitament un cònsol màger, per que lo cors se dobrisca pas Emmanuel Macron es un monarca qu’escolta pas degun e comanda solet. La politica se fa sonque París Fa de sègles que vòlon far desaparéisser l’occitan. Mas capitaràn mal. Es per aquò que sèm aicí


Uèi se fa a Tolosa una manifestacion contra la decision del Ministèri francés de l’Educacion d’aplicar una reforma que cèrca de suprimir l’occitan a l’escòla a partir de la rintrada 2019. Lo govèrn francés vòl liquidar la partida budgetària amb la quala Occitània paga los professors de la lenga nòstra. L’activista e professor d’occitan Joan Thomàs denóncia la decision del govèrn d’Emmanuel Macron, que lo qualifica d’antagonista a las valors republicanas. Doctor en scièncias del lengatge e estudis romanics, Thomàs foguèt la primièra persona que faguèt sa tèsi doctorala en lenga occitana. Son trabalh de recèrca se centra sus l’istòria de la linguistica occitana. Nascut en 1958 dins una familha occitanofòna, es professor a l’Universitat de Tolosa e ensenha tanben la lenga nòstra al segondari. Militant istoric del Partit Occitan, espèra que i aurà uèi una granda mobilizacion per reclamar “la justícia per l’occitan”.
 
Dins aquesta entrevista que Thomàs faguèt ièr a Vilaweb e qu’adaptam uèi per Jornalet segon los acòrdis de cooperacion qu’avèm amb aquel jornal numeric catalan, l’entrevistat explica cossí la politica de l’estat francés afècta l’usatge social de la lenga. O fa en abordant de cases concrets, coma per exemple las relacions de parelh e la discriminacion qu’exercisson qualques professors e cònsols màgers contra la lenga occitana a l’escòla.

 
 
L’occitan perilha dins las escòlas publicas de la region Occitània. Lo ministre francés de l’ensenhament, Jean-Miquel Blanquer, a començat una reforma per lo suprimir del secondari de la circonscripcion escolara de Tolosa.  A quin ponch arriba aquela menaça?
 
L’amenaça pertòca tota Occitània. Dins totas las acadèmias. E aquò es fòrça grèu. Coma aspècte positiu, cal dire que de cònsols màgers de grandas vilas se son manifestats contra la supression del budget en favor de l’occitan. I a un cambiament tanben positiu dins lo posicionament dels rectors de las acadèmias.
 
 
Cossí definiriatz l’estat general de la lenga occitana?
 
L’occitan patís dempuèi de sègles. E mai que mai dempuèi cinquanta ans. La transmission familiala es pas gaire fòrta e per tant cal una preséncia solida de la lenga a l’escòla. Mas lo govèrn entrepacha nòstres esfòrces amb de decisions coma la de liquidar la partida budgetària per pagar los professors d’occitan. Aquò es un còp de baston de mai.
 
 
Quina participacion ciutadana esperatz dins la manifestacion a Tolosa?
 
Espèri una responsa fòrta. I aurà d’autobuses que vendràn de totas las encontradas. Reclamam la justícia per l’occitan.
 
 
I a de marge per arrestar la reforma del Ministèri francés de l’Educacion?
 
Nosautres anarem fins a la fin. Sempre endavant. Se cal, anarem als tribunals. Se cal recórrer als europèus, o farem. Lo poder a París es prigondament dretista e jacobin. Aquò es pas brica una novetat, a l’estat francés, mas si que detectam una tissa centralizaira. Lo costat positiu es que la situacion a desvelhat la societat, que se mobiliza en favor de la lenga. E aquò, a París, fa una cèrta paur.
 
 
I a fòrça demanda per recebre l’ensenhament en occitan a Tolosa?
 
Segon las donadas del rectorat, 248 000 escolans al segondari.
 
 
Cossí aquela politica d’avaliment a influenciat l’usatge de la lenga? A afectat la transmission familiala?
 
A l’ostal s’es totjorn parlat occitan. Lo parli naturalament. Tanben lo parlan mos mainatges. Mas lo mond an vergonha de parlar occitan. La politica de l’estat francés l’a acantonat, promovent lo francés coma unica lenga de prestigi. Lo jacobinisme es aquò. Mas i a tanben una volontat colonialista coma envèrs los pòbles de l’Africa negra. La repressión aicí es pas estada fisica, mas subtila, e plan fòrta en favor de la substitucion de la lenga. Aquò explica perqué, durant de decennis, lo mond an pas reagit. Devèm far un prètzfach fòrça important per far prene consciéncia de çò que significa pèrdre la lenga.
 
 
E cossí s’afronta la fòrça de l’estat francés?
 
Amb mai de conscientizacion. Lo movement occitanista a totjorn agut un aspècte fòrça cultural. Avèm agut fòrça escrivans, poètas e cantadors en lenga occitana. Mas, puèi, aquò s’es pas traduch dins lo domeni politic. Avèm pas la politica linguistica que caldriá. Lo movement occitanista a totjorn pensat qu’èra una question culturala. Mas non. Es una question politica. Deu evoluir de la revendicacion blosament culturala a l’accion politica. Es malaisit d’ausir d’occitan per carrièras e avèm besonh d’una regulacion de la administracions pròprias en favor de la lenga.
 
 
Se doas personas occitanofònas començan una relacion afectiva, en quina lenga se parlaràn?
 
Fòrça probablament, en francés. Es aquò que disiam de la vergonha e de la concepcion que l’a introducha l’estat del francés coma lenga de prestigi. Es una question que la sociolingüistica explica amb lo tèrme de diglossia, valent a dire quand doas lengas o dos parlars son emplegats amb una valor sociala diferenta. Aürosament, la vergonha de parlar occitan es pas pus tan prononciada. Pauc a cha pauc, las manifestacions en favor de la lenga e lo fach que s’ensenhe a l’escòla a a l’universitat fan venir mai positiva la percepcion de la lenga nòstra. Mas es evident qu’avèm un problèma sociolingüistic.
 
 
Avètz patit de repression a l’escòla per aver parlat occitan?
 
Personalament, non. Mas coneissi qualque cas de repression fisica, coma lo d’una mèstra que tustava los enfants que parlavan en occitan. Dins fòrça escòlas, i a de mèstres que s’opausan a l’ensenhament en lenga occitana. E la situacion de non-defensa es tan grèva que basta que i aja una persona que s’opause a l’usatge de l’occitan, que siá un professor o quitament un cònsol màger, per que lo cors se dobrisca pas.
 
 
Cossí definiriatz Emmanuel Macron?
 
Avèm un monarca. Comanda solet e escolta pas degun. La politica se fa sonque a París. Aquò es contrari a çò que significan las valors republicanas.
 
Foguèretz la primièra persona que faguèt sa tèsi doctorala en lenga occitana. Quins problèmas avètz trobats?
 
Voliái pas traduire en una autra lenga. O faguèri tot en occitan. A un primièr moment, pensèri d’anar a Barcelona. La jurada era formada de professors estrangièrs. I aviá un austriac, que me parlèt en occitan e en catalan, un bèlga e un de París, que diguèt pas res.
 
 
Quin impacte a lo moment politic de Catalonha? A qualque influéncia sus las decisions de l’estat francés a respècte de las lengas minorizadas?
 
Se’n parla fòrça pauc dins los mèdias, sembla que vòlgan invisibilizar çò que se passa en Catalonha. Es pas nòu que l’estat francés s’es pas jamai mostrat favorable a las revendicacions d’autras nacions.
 
 
L’occitan risca de desaparéisser?
 
Fa de sègles qu’o assajan e que lo vòlon far desaparéisser, mas capitaràn pas. Es per aquò que sèm aicí.
 
 
 
 
Josep Verger
Adaptacion de l'entrevista publicada en catalan lo 16.2.2018 sus VilaWeb
 
 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 

Jornalet es possible gràcias al sosten economic e jornalistic dels legeires e benevòls. Se lo podètz sosténer en venent sòci dels Amics del Jornalet o de l'Associacion ADÒC, o tot simplament en fasent un don, atal contribuiretz a far un mèdia mai independent e de melhora qualitat.

Comentaris

Pèir
5.

Dos anglicismes:

*posicionament: posicion, postura
*impacte: efèctes, repercussions, consequéncias

Un catanyolisme (?) :

*partida (budgetària): ?? (fr. poste budgétaire, enveloppe budgétaire; cast. parta presupostaria)

  • 0
  • 1
Oierre Terral
4.

#1 Nani, cresi pas que Macron siague un monarca emai ne jògue lo ròtle. A pas mai de poders qu'un prefèt. Es aquí per aplicar la politica de l'UE brussellenca e, pus naut, la de la finança mondialista que l'a mes al poder : destruccion de las nacions per abolicion de las frontièras, establiment d'un mercat mondial (e a long terme d'una lenga unica), eliminacion de las classas mejanas al profièch d'una classa oligarquica (financièrs, politicaires e lors servicials: mediàs, etc) senhorejant sus una classa de productors/consomators formada d'una acumulacion de comunautats eteroclitas e antagonistas donc de bon manipular (josius / musulmans), musulmans / LBGTetc.). Lo pacte de Marakèch concoctat al nivèl de l'ONU e signat per Macron, contrari a la volontat de la granda majoritat dels ciutadans, n'es una polida illustracion.

  • 4
  • 5
Lachaud
2.

Sos la prumiera presidença de F. Mitterand, un rappòrt public damandava una reparacion istorica per l'occitan e d'autres lengas regionalas.
Daumatge qu'aquel terme de reparacion istorica facha pas partida dau vocabulari daus occitanistes.

  • 7
  • 0
Franc Bardòu
1.

Macron ? "Avèm un monarca. Comanda solet e escota pas degun. La politica se fa sonque a París. Aquò es contrari a çò que significan las valors republicanas." E plan segur qu'es contrari a las valors republicanas, ja que las valors republicanas foguèron definidas a Barcelona en 1936 e, esclafadas coma de m… per las carris d'assalhs franquistas, jos l'indiferéncia autoritarista estalinana, definitivament colpabla traïdoira.

  • 9
  • 0

Escriu un comentari sus aqueste article