CAPÇALERA: Conselh Generau d'Aran 728x90
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 25 de mai

Entrevistas

Dimenge, 17 de febrièr de 2019, 03h00

“L’occitanisme deu evoluir de la revendicacion blosament culturala a l’accion politica”

Joan Thomàs activista e professor
Comentaris 5 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (15 vòtes)
carregant En cargar


Uèi se fa a Tolosa una manifestacion contra la decision del Ministèri francés de l’Educacion d’aplicar una reforma que cèrca de suprimir l’occitan a l’escòla a partir de la rintrada 2019. Lo govèrn francés vòl liquidar la partida budgetària amb la quala Occitània paga los professors de la lenga nòstra. L’activista e professor d’occitan Joan Thomàs denóncia la decision del govèrn d’Emmanuel Macron, que lo qualifica d’antagonista a las valors republicanas. Doctor en scièncias del lengatge e estudis romanics, Thomàs foguèt la primièra persona que faguèt sa tèsi doctorala en lenga occitana. Son trabalh de recèrca se centra sus l’istòria de la linguistica occitana. Nascut en 1958 dins una familha occitanofòna, es professor a l’Universitat de Tolosa e ensenha tanben la lenga nòstra al segondari. Militant istoric del Partit Occitan, espèra que i aurà uèi una granda mobilizacion per reclamar “la justícia per l’occitan”.
 
Dins aquesta entrevista que Thomàs faguèt ièr a Vilaweb e qu’adaptam uèi per Jornalet segon los acòrdis de cooperacion qu’avèm amb aquel jornal numeric catalan, l’entrevistat explica cossí la politica de l’estat francés afècta l’usatge social de la lenga. O fa en abordant de cases concrets, coma per exemple las relacions de parelh e la discriminacion qu’exercisson qualques professors e cònsols màgers contra la lenga occitana a l’escòla.

 
 
L’occitan perilha dins las escòlas publicas de la region Occitània. Lo ministre francés de l’ensenhament, Jean-Miquel Blanquer, a començat una reforma per lo suprimir del secondari de la circonscripcion escolara de Tolosa.  A quin ponch arriba aquela menaça?
 

« De cònsols màgers de grandas vilas se son manifestats contra la politica de París »

L’amenaça pertòca tota Occitània. Dins totas las acadèmias. E aquò es fòrça grèu. Coma aspècte positiu, cal dire que de cònsols màgers de grandas vilas se son manifestats contra la supression del budget en favor de l’occitan. I a un cambiament tanben positiu dins lo posicionament dels rectors de las acadèmias.
 
 
Cossí definiriatz l’estat general de la lenga occitana?
 

« La transmission familiala es pas gaire fòrta e per tant cal una preséncia solida de la lenga a l’escòla »

L’occitan patís dempuèi de sègles. E mai que mai dempuèi cinquanta ans. La transmission familiala es pas gaire fòrta e per tant cal una preséncia solida de la lenga a l’escòla. Mas lo govèrn entrepacha nòstres esfòrces amb de decisions coma la de liquidar la partida budgetària per pagar los professors d’occitan. Aquò es un còp de baston de mai.
 
 
Quina participacion ciutadana esperatz dins la manifestacion a Tolosa?
 

« Reclamam la justícia per l’occitan »

Espèri una responsa fòrta. I aurà d’autobuses que vendràn de totas las encontradas. Reclamam la justícia per l’occitan.
 
 
I a de marge per arrestar la reforma del Ministèri francés de l’Educacion?
 
Nosautres anarem fins a la fin. Sempre endavant. Se cal, anarem als tribunals. Se cal recórrer als europèus, o farem. Lo poder a París es prigondament dretista e jacobin. Aquò es pas brica una novetat, a l’estat francés, mas si que detectam una tissa centralizaira. Lo costat positiu es que la situacion a desvelhat la societat, que se mobiliza en favor de la lenga. E aquò, a París, fa una cèrta paur.
 
 
I a fòrça demanda per recebre l’ensenhament en occitan a Tolosa?
 
Segon las donadas del rectorat, 248 000 escolans al segondari.
 
 
Cossí aquela politica d’avaliment a influenciat l’usatge de la lenga? A afectat la transmission familiala?
 
A l’ostal s’es totjorn parlat occitan. Lo parli naturalament. Tanben lo parlan mos mainatges. Mas lo mond an vergonha de parlar occitan. La politica de l’estat francés l’a acantonat, promovent lo francés coma unica lenga de prestigi. Lo jacobinisme es aquò. Mas i a tanben una volontat colonialista coma envèrs los pòbles de l’Africa negra. La repressión aicí es pas estada fisica, mas subtila, e plan fòrta en favor de la substitucion de la lenga. Aquò explica perqué, durant de decennis, lo mond an pas reagit. Devèm far un prètzfach fòrça important per far prene consciéncia de çò que significa pèrdre la lenga.
 
 
E cossí s’afronta la fòrça de l’estat francés?
 
Amb mai de conscientizacion. Lo movement occitanista a totjorn agut un aspècte fòrça cultural. Avèm agut fòrça escrivans, poètas e cantadors en lenga occitana. Mas, puèi, aquò s’es pas traduch dins lo domeni politic. Avèm pas la politica linguistica que caldriá. Lo movement occitanista a totjorn pensat qu’èra una question culturala. Mas non. Es una question politica. Deu evoluir de la revendicacion blosament culturala a l’accion politica. Es malaisit d’ausir d’occitan per carrièras e avèm besonh d’una regulacion de la administracions pròprias en favor de la lenga.
 
 
Se doas personas occitanofònas començan una relacion afectiva, en quina lenga se parlaràn?
 
Fòrça probablament, en francés. Es aquò que disiam de la vergonha e de la concepcion que l’a introducha l’estat del francés coma lenga de prestigi. Es una question que la sociolingüistica explica amb lo tèrme de diglossia, valent a dire quand doas lengas o dos parlars son emplegats amb una valor sociala diferenta. Aürosament, la vergonha de parlar occitan es pas pus tan prononciada. Pauc a cha pauc, las manifestacions en favor de la lenga e lo fach que s’ensenhe a l’escòla a a l’universitat fan venir mai positiva la percepcion de la lenga nòstra. Mas es evident qu’avèm un problèma sociolingüistic.
 
 
Avètz patit de repression a l’escòla per aver parlat occitan?
 

« La situacion de non-defensa es tan grèva que basta que i aja una persona que s’opause a l’usatge de l’occitan, que siá un professor o quitament un cònsol màger, per que lo cors se dobrisca pas »

Personalament, non. Mas coneissi qualque cas de repression fisica, coma lo d’una mèstra que tustava los enfants que parlavan en occitan. Dins fòrça escòlas, i a de mèstres que s’opausan a l’ensenhament en lenga occitana. E la situacion de non-defensa es tan grèva que basta que i aja una persona que s’opause a l’usatge de l’occitan, que siá un professor o quitament un cònsol màger, per que lo cors se dobrisca pas.
 
 
Cossí definiriatz Emmanuel Macron?
 

« Emmanuel Macron es un monarca qu’escolta pas degun e comanda solet. La politica se fa sonque París »

Avèm un monarca. Comanda solet e escolta pas degun. La politica se fa sonque a París. Aquò es contrari a çò que significan las valors republicanas.
 
Foguèretz la primièra persona que faguèt sa tèsi doctorala en lenga occitana. Quins problèmas avètz trobats?
 
Voliái pas traduire en una autra lenga. O faguèri tot en occitan. A un primièr moment, pensèri d’anar a Barcelona. La jurada era formada de professors estrangièrs. I aviá un austriac, que me parlèt en occitan e en catalan, un bèlga e un de París, que diguèt pas res.
 
 
Quin impacte a lo moment politic de Catalonha? A qualque influéncia sus las decisions de l’estat francés a respècte de las lengas minorizadas?
 
Se’n parla fòrça pauc dins los mèdias, sembla que vòlgan invisibilizar çò que se passa en Catalonha. Es pas nòu que l’estat francés s’es pas jamai mostrat favorable a las revendicacions d’autras nacions.
 
 

« Fa de sègles que vòlon far desaparéisser l’occitan. Mas capitaràn mal. Es per aquò que sèm aicí »

L’occitan risca de desaparéisser?
 
Fa de sègles qu’o assajan e que lo vòlon far desaparéisser, mas capitaràn pas. Es per aquò que sèm aicí.
 
 
 
 
Josep Verger
Adaptacion de l'entrevista publicada en catalan lo 16.2.2018 sus VilaWeb
 
 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

19 de febrièr 13.37h

Dos anglicismes:

*posicionament: posicion, postura
*impacte: efèctes, repercussions, consequéncias

Un catanyolisme (?) :

*partida (budgetària): ?? (fr. poste budgétaire, enveloppe budgétaire; cast. parta presupostaria)


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 de febrièr 17.30h

#1 Nani, cresi pas que Macron siague un monarca emai ne jògue lo ròtle. A pas mai de poders qu'un prefèt. Es aquí per aplicar la politica de l'UE brussellenca e, pus naut, la de la finança mondialista que l'a mes al poder : destruccion de las nacions per abolicion de las frontièras, establiment d'un mercat mondial (e a long terme d'una lenga unica), eliminacion de las classas mejanas al profièch d'una classa oligarquica (financièrs, politicaires e lors servicials: mediàs, etc) senhore... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 de febrièr 14.25h

#2 Pasmens, quauqu'un o demandèt publicament fa 5 ans: https://opinion.jornalet.com/eric-roulet/blog/1105/sem-dens-lo-noste-dreit


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 de febrièr 12.40h

Sos la prumiera presidença de F. Mitterand, un rappòrt public damandava una reparacion istorica per l'occitan e d'autres lengas regionalas.
Daumatge qu'aquel terme de reparacion istorica facha pas partida dau vocabulari daus occitanistes.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 de febrièr 11.59h

Macron ? "Avèm un monarca. Comanda solet e escota pas degun. La politica se fa sonque a París. Aquò es contrari a çò que significan las valors republicanas." E plan segur qu'es contrari a las valors republicanas, ja que las valors republicanas foguèron definidas a Barcelona en 1936 e, esclafadas coma de m… per las carris d'assalhs franquistas, jos l'indiferéncia autoritarista estalinana, definitivament colpabla traïdoira.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Per un jornal participatiu, viu e civilizat

Quand discutissèm amb qualqu’un, emplegam quicòm mai que de paraulas. Las expressions de la cara e los gèstes son fòrça importants per comunicar. Quand parlam al ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Occitan e economia: "occitanitat mai o mens visibla"

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Baish Ador

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

  • Nhèu d'abriu en Aran. © Xavi Gutiérrez Riu

    Nhèu d'abriu en Aran

  • Líusola (Comtat de Niça). © Laurenç Revèst

    Líusola (Comtat de Niça)

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Niça

    Dictada occitana 2014

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Ostal Sirventés (Lengadòc)

    Concors de preseps de Jornalet 2016

  • Champsaurinòt. Sap de Chalendas a La Forèst Sant Julian

    Concors de preseps, betlèms o grépias

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • Mónego, Bersorèlh e 'A Torbia sota 'a nèu. © Artusa Garavan

    Mónego, Bersorèlh e 'A Torbia sota 'a nèu

  • © Laurenç Revèst

    Per las carrièiras de Someire, lo pont cobèrt per la ciutat vidorlenca

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • Quarquas fòtos de l'ESPE ex IUFM de Niça

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Escrives normalament de comentaris dels articles que publica Jornalet?


10%



27%



8%



22%



34%




Vots 131 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)