CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 17 de setembre

Entrevistas

Dimenge, 25 d'agost de 2019, 03h00

“Dins l'espaci occitan, l'escaufament es ben en camin”

Thierry Offre actor culturau de l’occitan e escriveire, mai pereu climatològ
Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (13 vòtes)
carregant En cargar


Thierry, confèssi que te coneissi fòrça mai coma occitanista, un dei fondadors de l’Ostau dau País Marselhés, que tanben produguèt l’emission provençala Vaquí, e coma escriveire, autor fa gaire de Luec d’enluec, mai te podriáu presentar en quauquei linhas?
 
M'as dejà ben presentat ansin, que ne'n dire mai? Que me siáu interessat ais estudis mistralencs pereu, mai que mai a Nerto. Avèm publicat Sus la mar de l'istòri en cò de Classiques Garnier l'a un pareu d'annadas onte l'a tot un molon d'estudis sus l'òbra de Frederic Mistral e l'i ai participat... mai per tornar a mon mestier, òc, trabalhi sus l'enanar dau clima e aquita, ne'n parlarai donc d'aquò coma un scientific mai amb lo regard d'un ecologista pereu que milita dempuei leis ans 70.
 
 
Coma climatològ, penses que nos podèm de verai inquietar de l’escaufament climatic?
 
De segur, o podèm! Bèu primier, fem un pauc l'estat dei luecs.
 

« Lo recòrd absolut de temperatura la mai cauda jamai enregistrada en França dempuei que fem de mesuras èra lo 28 de junh de 2019 a Verargas. Aquest mesme jorn, avèm enregistat 45,9 °C a Galargues e 44,6 °C a Montpelhièr, entre autres »

L'annada 2018 a daverat lei jòias: es estada l'annada la mai cauda dempuei 1900 per Provença e l'Exagòn. Au mes de junh passat en 2019, lo recòrd lo mai simbolic es tombat amb 46°C enregistrat sota sosta, lo recòrd absolut de temperatura la mai cauda jamai enregistrada en França dempuei que fem de mesuras: èra lo 28 de junh de 2019 a Verargas. Aquest mesme jorn, avèm enregistat 45,9°C a Galargues e 44,6°C a Montpelhier, entre autres. Fau saupre que d'estacions de mesura, n'i a quauquei desenaus per cada departament: en Vauclusa, per exemple, avèm lo malhum departamentau lo mai dens (un cinquantenau d'estacions) amb donc lo mai de ponchs de mesura.
 

« L'encausa d'aquesta deriva dau clima es primier la pollucion ligada a l'activitat umana qu'a bandit dins l'atmosfèra de gas d'efiech de sèrra coma jamai dempuei 800 000 ans e qu'escaufa l'atmosfèra »

L'encausa d'aquesta deriva dau clima es primier la pollucion ligada a l'activitat umana qu'a bandit dins l'atmosfèra de gas d'efiech de sèrra coma jamai dempuei 800 000 ans e qu'escaufa l'atmosfèra. Per la plueia, lo senhau es pas tan clar d'una annada a l'autra, fai una corba en dents de loba, se pòdi dire! Pasmens, esperam devèrs 2050 segon lei modèls climatics, en foncion dei scenaris, de segur, de secadas de mai en mai marcadas en Provença d'estiu, un escaufament que se deu esperlongar (levat qu'una copa voucanica se descadenèsse) e que l'i ague de mai en mai de caniculas a pousita o puslèu d'auças de calor, valent a dire la taforassa! Esperam d'episòdis cevenòus de mai en mai fòrts pereu (lo senhau poncheja dejà) e quand diáu cevenòus, bensai que sariá mai just de dire mediterranèus. Avèm agut per exemple, en plen mitan de julhet devèrs Bastia un endolible qu'a donat una deis intensitats pluviometricas mai fòrtas jamai enregistradas au nòstre.
 
 
D’unei ensajan de descreditar la lucha còntra l’escaufament climatic: per quinei rasons, segon tu? E que ne penses?
 

« Lo libre de Claude Allègre L'imposture climatique a pas l'equivalent dins lo monde anglofòn »

Aquí me fas puslèu parlar de sociologia o de politica... Perqué pas! Siam dins lo país onte lo libre de Claude Allègre a fach d'estampèu, L'imposture climatique es estat fòrça legit pecaire, un libre que n'i a pas l'equivalent dins lo monde anglofòn e qu'a fach de mau: certans engenhaires en utilizant d'aparelhs critics ansin, amb de marrida fe a bèus uelhs vesents an enquilhat aquest argumentari per desvalorizar lo trabalh dei cercaires qu'es collectat dins l'encastre dau GIEC. L'a d'interès per aquelei que trabalhan per dins d'indústrias coma Total o l'indústria automobila o aeronautica de nos aflaquir! En mai d'aquò, d'unei n'an son pron dau monde politic o d'aqueu dei caps d'indústria que tenon l'empenta e qu'an un discors que van pas correspòndre au fruch dei recèrcas:

« D'unei n'an son pron dau monde politic o d'aqueu dei caps d'indústria que tenon l'empenta e qu'an un discors que van pas correspòndre au fruch dei recèrcas: pensi au green washing »

pensi au green washing. De còps, ai l'impression que d'aquesta passa, l'expertesa es viscuda coma una dominacion per lo ciutadan qu'engolís un pauc tot ce que passa onte que siegue... Après, ieu, lo dobte m'acompanha: l'epistemologia de la teoria orbitala dau clima, aquela de Milankovitch mòstra ben que tota una comunautat scientifica, geològs en tèsta, se son poguts encocordar a un moment.
 
 
Es tròp tard? O podèm encara agir? Coma, a ton vejaire?
 

« Es jamai tròp tard »

Es jamai tròp tard. Lo modèst climatològ que siáu a enveja de barjar amb un angle scientific mai que mai, l'angle d'un que regarda lei projeccions dei modèls climatics dau GIEC per 2100, primier... e que comenta.
 
Jean Jouzel, lo grand saberut ara retirat, qu'èra vicepresident dau GIEC, s'es abrivat vèrs la politica e apara desenant un plan finança-clima d'una granda ambicion. Una mena de plan Marshall per lo clima que consistís a far cagar de sòus a molons amb de demandas d'ajuda a la clau: es sus 3 nivèus.
 
Te pòdi pas dire ni mai que son lei catars qu'avián rason dins son biais de pensar lo Monde (rire). Siáu pas encara per l'endura! Fau pas èstre ninòi ni fatalista a rapòrt d'aquest afaire... mesme qu'aguessiam sota lo nas una inèrcia antropologica amb l'escaufament en camin per lei decennis que venon... L'a de comportaments d'encorajar per far targa a una mena de fatalitat que pòu ganhar leis èimes: d'unei se pensan que banhar per banhar, aitant pissar ai brais! Mai un 10 a un 40% dau CO2 vai demorar mai de mila ans dins l'atmostèra.
 
 
Quinei consequéncias concretas auriá (o a ja?) l’escaufament climatic sus lo territòri occitan?
 
Dins l'espaci occitan, l'escaufament es ben en camin, lei mesuras son aquita coma te disiáu adès. Non siguèsse lo trabalh mieu, es de segur ben interessant de seguir coma bolegan lei confinhs de l'oulivier, de la vinha per lo vegetau tant coma de la pescalha, dei moissaus, dei cigalas o dei tarantas. Viam dempuei un quinzenau d'annadas l'ibis negre de mai en mai present dins lei paluns de Camarga, per exemple. Per dire lo verai son lei cercaires en botanica o en entomologia que te parlarián mielhs d'aquò.
 
 
Quins autrei problèmas ecologics urgents veses per nòstre Mond? E quinei solucions i podriam aduire?
 
Es un dei problemàs de nòstre temps de segur aquesta deriva dau clima, un dei mai necites e siáu content de te ne'n parlar ansin en lenga nòstra que, o sabes, i siau fòrça estacat dempuei de temps...

« Aquest escaufament, fau sotalinhar que se passa lèu-lèu per lo premier còp dins l'istòria, amb aquesta velocitat, dins l'istòria dau clima »

Aquest escaufament, fau sotalinhar que se passa lèu-lèu per lo premier còp dins l'istòria, amb aquesta velocitat, dins l'istòria dau clima.
 

« La biodiversitat qu'es a mermar es l'autre grand problèma qu'es ligat a aquò »

La biodiversitat qu'es a mermar es l'autre grand problèma qu'es ligat a aquò, de segur l'autra granda question que me tafura amb a la perfin de la fin finala la mauparada d'un collapse coma l'a analisat dins tot plen de ròdols dau vast Monde lo Jared Diamond. Es una problematica planetària que pertòca Provença coma l'iscla Amsterdam (onte ai ivernat en 1983), Kerala, Iran amb un clima d'ailalin tot destimborlat... sensa oblidar lo relarg sahelian. De la secada saheliana deis ans 70 e de la mosson d'Africa dau ponent, te ne'n vòli ben parlar bota un autre còp!




Gerard Joan Barceló
 


_____
De legir dins l'edicion del 4 de setembre de 2015: "La cultura de deman serà de segur dins la vibracion avenidoira qu’es de mau conéisser"
 
 


 

 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 25
  • sol Aush 26
  • sol Bordèu 25
  • sol Briançon 23
  • sol Caors 26
  • sol Carcassona 27
  • sol Clarmont-Ferrand 24
  • sol Confolent 24
  • sol Gap 21
  • sol La Canau 25
  • sol La Gàrdia 29
  • sol Limòtges 26
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 24
  • sol Lo Puèi de Velai 23
  • sol Marselha 26
  • sol Montpelhièr 28
  • sol Naut Aran 23
  • sol Niça 24
  • sol Nimes 28
  • sol Pau 24
  • sol Peireguers 27
  • sol Rodés 25
  • sol Tolon 24
  • sol Tolosa 26
  • sol Valença 25

giny

giny

Vidèos

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Concèrt del 20n anniversari de Gric de Prat

  • © Laurenç Revèst

    Mónegue

  • Petugon de La Boal

    Conferéncia e dedicaça de l'artista Richard Cairaschi au Musèu municipau deis Arts e Tradicions populàrias de Grimaud (Mauras)

  • Comun. © Andrea Celauro

    País d'Aison (Val d'Estura)

  • © Laurenç Revèst

    Magasin novèl de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • © Lissandre Varenne

    Senhaletica en Marjarida

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © Laurenç Revèst

    Castelar

  • Alejandro Benito Rusiñol

    Concors de preseps de Jornalet 2017

  • Sud Tolosan. © Franc Bardòu

    Concors d'estiu 2012: La fotografia de las vacanças

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • De bandièras occitanas a la manifestacions dels Gilets Jaunes, Tolosa 8 de decembre 2018

  • © Montse Torres -  Arxiu dels Castellers de la Vila de Gràcia

    "Castellers" catalans en Bearn

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)