CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 15 d'octòbre

Entrevistas

Dissabte, 16 d'abril de 2016, 03h00

Tribalhar a la subervita deu jornau la Setmana en lo quau credi

Fanny Lartigot Jornalista
Comentaris 15 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (11 vòtes)
carregant En cargar


Que m’apèri Fanny Lartigot, que soi jornalista tau setmanèr en lenga occitana la Setmana despuish dus ans. Lo men interès per l’occitan e la cultura occitana de Gasconha que’m vien deu pair. Qu’ei deus Hauts Pirenèus e quan èram pichons, qu’emplegava tostemps mots e expressions en lenga nosta tà’ns parlar aus mens hrairs e a jo. Quan èri en licéncia d’LEA (lengas estrangèras aplicadas) a Bordèu, qu’estudiavi l’anglés e l’espanhòu e qu’avèvam la causida d’ua tresau lenga en opcion, qu’ei naturaument que’m soi virada cap a l’occitan (lo chinés que’m temptava drin mensh).
 
Que’m soi tostemps interessada a l’actualitat. Qu’estoi d’aulhors jornalista tà Ràdio País pendent ua annada abans de tribalhar dab la Setmana. Qu’ei acerà qu’èi descobèrt lo mestièr de jornalista mercés aus collègas, apassionats peu lor mestièr qui èran en foncion a l’epòca (2012-13) e qui estón de bons conselhs. Que soi au seguit passada deu jornalisme ràdio au jornalisme escriut.
 
 
De qu’es la situacion de l’occitan aüra en cò vòstre, sa visibilitat, sa transmission?
 

« Las subvencions tà la lenga que baishan e que’s senteish sus las institucions e las associacions qui tribalhan au mantienement e a la promocion de la cultura nosta »

En Aquitània, com de pertot, las subvencions tà la lenga que baishan e que’s senteish sus las institucions e las associacions qui tribalhan au mantienement e a la promocion de la cultura nosta.
 

« En Bearn, los joens, viven en occitan e son obèrts aus autes »

Vienent d’ua region on la lenga se hè dificilament la soa plaça dens la vita vitanta (Tarnòs, Baiona, Anglet), on l’euscar gaha lo hòrt suu gascon quitament dens vilas istoricament gasconas com Baiona e Anglet, qu’èi descobèrt, en arribar en Bearn, quin aquesta cultura èra presenta. Lo mond aquiu, los joens, viven en occitan e son obèrts aus autes.
 
Véder un parçan dab un haish de Calandretas, ua maison de la cultura bearnesa (l’Ostau Bearnés) qui organiza conferéncias, encontres, escambis, cantèras a l’entorn de la lenga, un parçan on i a eveniments qui hestejan l’occitan au demiei de las autas culturas regionaus e internacionaus com a Hestivòc, o au Carnaval Bearnés... Qu’ei tanben un gran plaser de véder la naishença e lo desvolopament de la purmèra webtèle occitana, Òc-Tèle, a Pau.
 
Mes actuaument (per ara qu’ac espèri), qu’èi l’impression que la lenga ei majoritàriament transmesa meilèu au nivèu de l’ensenhament que non pas a casa dens las familhas.
 
 
Parlatz occitan en familha, amb vòstres enfants, amb vòstre entorn?
 
Que parli mei anar mei occitan dab lo pair e lo pairbon (originari d’Angais en Bearn). Lo men nebot de 5 ans qu’a la dobla cultura bascogascona. Quan vien a casa, qu’a dret a mots e expressions gasconas e que compta dens las duas lengas.
 
 
Coma vesètz l’evolucion de l’occitanisme de vòstra region e d’Occitània en general despuèi que l’observatz?
 
Que’m sembla que dens lo men parçan, los militants occitanistas e son mei anar mei joens. Que’s senteishen occitans e qu’an besonh d’estar representats politicament. Que’s lançan mei aisidament dens l’aventura politica, qu’ac èi vist dab la creacion deu partit navèth Bastir tà las eleccions municipaus passadas.
 
 
Coma l’occitan seria salvable partent de la situacion actuala? Lo ròtle dals mèdias dins aiçò?
 

« Qu’ei tanben un gran plaser de véder la naishença e lo desvolopament de la purmèra webtèle occitana, Òc-Tèle »

Pensi que l’ensenhament de la lenga ei cruciau plan segur. Las Calandretas, las escòlas bilingüas, los cors peus adultes qu’an un ròtle primordiau entà comolar la manca d’escambis e de socializacion de la lenga enter duas generacions, e atau avivar l’interès deus joens tà l’occitan.
 

« L’ensenhament de la lenga ei cruciau »

Qu’èi totun l’impression que lo mond ne s’avisan pas de l’escadença qu’an de l’existéncia de la premsa papièr en occitan, o d’ua webtèle occitana qui comença just. Lo mond que’s desplaçan per milèrs entà sostiéner la lenga a Carcassona, a Tolosa e a Montpelhièr mes ne sostienen pas mèdias regionaus en dangèr, qui participan totun a la subervita de la cultura e de la lenga.
 
Quitament se la premsa escriuta en generau pateish ua crisi, la premsa occitana que coneish tanben ua crisi. Autes navèths mèdias qu’existeishen (Internet e television) e se desvolopan. Qu’averàn doncas ua influéncia sus la practica e la difusion de la lenga nosta.
 
 
De qu’es l’imatge possible que l’Occitània contemporanèa remanda fòra de França al nivèl mediatic? De que son las reaccions e las remarcas dals jornalistas d’autres païses quora fan conoissença de mèdias occitanofòns?
 
Au vist de las lecturas qu’avoi e deus contactes qu’èi: professors, lingüistas e istorians estrangèrs que s’interèssan a Occitània mei que mei per l’istòria de la literatura nosta e deus trobadors. Recentament per exemple, l’autor britanic e arreviraire especializat dens las lengas occitana e catalana, James Thomas, que publiquè lo libe Grains Of Gold, An Anthology Of Occitan Literature. Dens aqueth libe, que presenta au lector anglés, l’ensemble de la literatura occitana: de l’Edat Mejana aus nostes dias, los trobadors, la Renaishença, lo romantisme, Frederic Mistral e lo Felibritge, l’occitanisme deu sègle XXu, los escrivans deus sègles XXu e XXIu.
 
Senon, que coneishem tanben la vision d’Occitània per jornalistas com Franck Dolosor Haltza, qui n’ei pas estrangèr puish qu’ei basco d’Iparralde. Que tribalhè per Ràdio Gurre Irratia, Radio Euskadi e qu’ei jornalista uei lo dia per Euskal Telebista. Dens aquera emission d’informacion, que perpausa cada setmana reportatges sus l’actualitat de la lenga nosta... en lenga nosta, e lo reportatge n’ei quitament pas sostitolat en euscar. Qu’ei un amorós de las lengas, en mei de l’euscar, que pren cors de gascon e que’s perfecciona en catalan. Qu’a sortit d’aulhors n’i a pas hèra longtemps un filme sostitolat e comentat en franchimand sus Los gascons de Baiona e deu Baish Ador.
 
Qu’èi tanben ua anecdòta sus un estudiant originari de Las Vegas qui segueish los sons estudis a l’Universitat de Pau e deus País d’Ador (UPPA) despuish un an. Que l’èi encontrat quauques mes a, au moment deu hestau Planvengut organizat peus estudiants de l’associacion occitana deu MEDÒC a l’UPPA. Que segueish estudis d’istòria e qu’ei a descobrir lo libe Jacquou the Rebel qui s’interèssa a la cultura nosta. Los passatges redigits en “patés” qu’èran arrevirats en anglés, ua decepcion per eth. Curiós de natura, que coneishèva Occitània e que’n voló saber mei en viéner estudiar ací. La cultura nosta que l’interessa hèra, e ne compren pas perqué l’occitan n’ei pas reconeishut per l’estat francés.
 

« Lo mond que’s desplaçan per milèrs entà sostiéner la lenga a Carcassona, a Tolosa e a Montpelhièr mes ne sostienen pas mèdias regionaus en dangèr, qui participan totun a la subervita de la cultura e de la lenga »

Doncas atau, que podem véder que i a especialistas qui s’interèssan meilèu au costat literari de la cultura nosta e mond, jornalistas, qui s’interèssan a la situacion de la lenga dens la vita vitanta uei lo dia.
 
 
De que son vòstres projèctes (mèdias, autres)?
 

« I a especialistas qui s’interèssan meilèu au costat literari de la cultura nosta e mond, jornalistas, qui s’interèssan a la situacion de la lenga dens la vita vitanta uei lo dia »

Demorar dens los mèdias occitans. A un nivèu locau, tribalhar a la subervita deu jornau la Setmana en lo quau credi. Qu’èm a estudiar la possibilitat de har ua serada de sostien tau jornau en Bearn, lhèu que’s harà au mes de mai. Que vederam.
 
A un nivèu mei generau, multiplicar las collaboracions dab los collègas deus mèdias occitans, s’enterajudar, entà perpausar un panorama mei ric d’informacions que lo s’ameritan l’occitan e Occitània... e la patz capvath lo planeta com diseré Miss Mond.




Laurenç Revèst



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

24 d'abril 01.09h

#13 Era gasconitat n'ei pas un quimèra reïficada, qu'ei ua realitat lingüistica, istorica, culturau, identària, etc. viscuda atau tots dias per un hèish de gascons, occitanistas o pas (o çò que vau taths gascons, que deu èster atau madeish ça'm par entaths provençaus, lemosins, auvernhat, etc. mès non voi pas parlar ara loa plaça).

En qué seré mes ua quimèra era gasconitat qu'era occitanitat. Que hètz çò qu'ath mié sens ei era error d'un plialèr d'occitanistas "nacionalist... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

24 d'abril 01.00h

#13 Era gasconitat n'ei pas un quimèra reïficada, qu'ei ua realitat lingüistica, istorica, culturau, identària, etc. viscuda tots dias per un hèish de gascons (o çò que vau taths gascons, que deu vàler ça'm par entaths provençaus, lemosins, auvernhat, etc. mès non voi pas parlar ara loa plaça), occitanistas o pas.

En qué seré mes ua quimèra era gasconitat qu'era occitanitat. Que hètz çò qu'ath mié sens ei era error d'un plialèr d'occitanistas "nacionalistas", embarassat pe... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

21 d'abril 22.50h

#12 Non ataqui pas una jornalista nimai una autra. Ataqui soqnue lo localisme e son pendent, lo dialectalisme reïficator, que passan aicí tant coma endacòm mai coma d'evidéncias que ne son pas, ges ni mica. Per quant al trabalh que complís aquela jornalista, ne la feliciti sens trastejar. Lo diable que s'amaga dins un detalh, es el, sonque, que denóncii.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 12   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 d'abril 08.40h

#10
"Simplament, mai que de caçar la quimèra gascona, mièlhs m'agrada d'ausir parlar d'una lenga, d'una nacion, d'una lenga, e mai jos sas fòrmas multiplas, aquò rai, mailèu qu'aquelas fòrmas non sián jamai presas per una fin en se. "
E ben, car N'Amalric de Montreal, avètz rason de dire qu'avèm pas d'idèa de çò que fasètz per la lenga, otra d'atacar una joina jornalista dempuèi vòstra tela d'ordenador, e anonimament. Aquò vos valriá un Prèmi Amaury per l'occitan!
Avètz vi... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 9
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 d'abril 00.41h

Parlatz de la dificultat dels medias occitans e del fach que son luènhs d'esser dins la prioritat dels fons de subvencions e de las politicas linguisticas... I'aura totjorn d'aluserpits per vos parlar linguistica (e fòrça sovent de monde que son tant linguistas que ieu soi dançaira classica).

Un brave òsca a la Fanny, e a totes los companhs dels medias occitans, que cada jorn s'agafan a faire un trabalh de qualitat (amb pècas de còps que i'a es verai mas o fan) dins un mitan que passa m... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 d'abril 22.03h

#7 Avètz pas l'idèa pus mendra de çò que pòdi far o non per l'occitan, e es plan atal qu'o vòli veire.

Mas avètz plan rason de congratular aquela jornalista pel trabalh que complis "per l'occitan".

Simplament, mai que de caçar la quimèra gascona, mièlhs m'agrada d'ausir parlar d'una lenga, d'una nacion, d'una lenga, e mai jos sas fòrmas multiplas, aquò rai, mailèu qu'aquelas fòrmas non sián jamai presas per una fin en se.

Saludaretz, de la mieuna part, lo vòstre plan bon p... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 11   votar negatiu 13
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 d'abril 21.54h

#8 La dialectologia estúdia la variabilitat d'UNA lenga, : non reïfica pas cap illusions que siá…


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 11   votar negatiu 14
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 d'abril 00.45h

#6 I a quicòm, en lingüistica, que s'apèla la dialectologia. L'existéncia del gascon es un fach scientific.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 12
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

16 d'abril 23.59h

#6 en tot cas Fanny Lartigot de Gasconha fa mai per l'occitan que Amalric de Montreal!
Òsca!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 13   votar negatiu 12
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

16 d'abril 23.09h

#5 La linguistica es una sciéncia (umana, non pas exacta). Pretendre lo contrari seriá nèci. Per contra, afirmar que lo gascon exisís e pretendent qu'aquò seriá demostrat per la linguïstica, aquò's una messorga. Existís sonque çò que mòstra la linguïstica : de variacions linguïsticas. Pretendre qu'una variacion es gascona e non pas una autra non es scientific : es simplament cultural. Segon los critèris causit, los isoglòssis, se volètz, l'ipotetica (e quitament ipnotica) termi... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 17   votar negatiu 17
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Que pas res nos arrèste

“Òu, Union Europèa, calma-te. Torni dire: s’ensajas de qualificar nòstra operacion d’invasion, nòstre prètzfach es simple. Dobrirem las pòrtas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 11
  • sol Aush 11
  • sol Bordèu 12
  • sol Briançon 12
  • sol Caors 12
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 11
  • sol Confolent 14
  • sol Gap 12
  • sol La Canau 13
  • sol La Gàrdia 16
  • sol Limòtges 10
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 8
  • sol Marselha 17
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 8
  • sol Niça 20
  • sol Nimes 16
  • sol Pau 12
  • sol Peireguers 12
  • sol Rodés 11
  • sol Tolon 12
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 14

giny

giny

Vidèos

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Margaria Pepin

    Adobament dal Grand Prèmi de Mónegue de 2014

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • Sud Tolosan. © Franc Bardòu

    Concors d'estiu 2012: La fotografia de las vacanças

  • Pin Blanc. © Xavi Gutiérrez Riu

    Ivèrn en Aran

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Baissa (ò còl, pas) de Tenda, 1871 mètres, entre valaa de Vermenanha, comuna de Limon e, valaa de Ròia, comuna de Tenda. Fòrt militar al fònd. Quina Euròpa per Occitània, vista d'en amont? ©  Laurenç Revèst

    Concors d'estiu 2012: La fotografia de las vacanças

  • © Magalí Barceló

    Santa Gabèla: quatrena fèsta del fogal rural La Gabèla

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • Pòrt de Niça: Li galeras

  • Còth deth Tormalet, 18/07/2012

  • Sap de Novel fach dins sa nòstra maion de familha a Corsèglas. © Baudaric Gasanhaire

    Concors de Nadal de Jornalet: Cossí se passan las Calendas en cò vòstre?

  • Estacion de trens de Limós (Rasés) - Senhalizacion en occitan. © Terric Lausa

    Estacion de trens de Limós (Rasés) - Senhalizacion en occitan

  • Senhaletica bilenga: las charrièras de Vèina (País de Buech). © Laurenç Revèst

    Senhaletica bilenga de las charrièras de Vèina (País de Buech)

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)