CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 26 de setembre

Entrevistas

Dissabte, 14 de mai de 2016, 03h00

Nòstra populacion es alienada, sens memòria, desculturada per çò que mania son passat, son istòria, sa linga

Ives Lavalada escrivan, lingüista e toponimista
Comentaris 13 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (9 vòtes)
carregant En cargar


Se vos volètz presentar (mestier, endrech, publicacions, passions...)?
 
Sei lemosin de naissent; nascut en campanha ente ai auvit parlar occitan daus dos biais de ma familha (d’aqueu de ma mair, dins la region de Chasluç; d’aqueu de mon pair, dins lo parlar de la Bassa Marcha lemosina, au nòrd de Limòtges). Après la guerra la familha venguet a Limòtges, ente contunhei mon escòla, emb l’entrada au Liceu Gay-Lussac. Passei a l’Universitat de Peitieus ente, après un passatge en classa preparatòria de letras, obtenguei doas licéncias d’ensenhament de linga estrangiera (espanhòu, portugués), un diplòma d’estudis superiors, una admissibilitat a l’agregacion, lo CAPES. Mai tard passei un certificat de lingüistica comparada de las lingas romanicas e en 1984 una tesi per èsser doctor en estudis romanics. De 1964 a 1999 fuguei professor de liceu (alai ente aviá entrat en 6a).
 
Exiliat, poguei tornar au país en 1967; adonc comencei a trabalhar d’un biais militant e benevòl per l’occitan lemosin. Pendent 30 ans ai participat a l’accion dau Cercle Lemosin d’Estudis Occitans (prumiera associacion occitanista lemosina creada en 1969) e a son bulletin la Clau Lemosina (’plantada en 2000). Conferéncias, animacions, estagis (de formacion permanenta o autra), cronicas pendent 20 ans dins l’Écho du Centre, cors publics (entre 1972 e 2000), creacion e animacion d’un obrador de chant (Chantalinga, de 2006 a 2015), participacion a daus collòquis…
 
Publicacions: dempuei mai de 40 ans; mai de 75 títols. Quò siriá fastidiós de iò enumerar. Li aguet daus obratges sur la linga: 3 diccionaris de linga, una gramatica, daus recuelhs d’expressions (metafòras, bestiari), de las analisis sus l’accentuacion lemosina, los sufixes, una descripcion dau dialecte. Un Diccionari daus noms de familha lemosins. Plusors recuelhs de poesia; particularament questa annada una adaptacion d’un libre d’Òdas de Pablo Neruda. Ai tanben adaptat la Nòva dau Papagai (texte medievau), una version dau Popol Wuh (lo libre sacrat daus maias), daus contes alemands rimats; ai presentat lo Jaufre (roman epic dau segle XIII); ai preparat de l’edicions codificadas e criticas (coma l’òbra de Leon Merigot, autor de Cruesa); ai estudiat la romanitat dau maltés; ai publicat una Flòra lemosina; ai participat a la mesa au punt de metòdes per  aprener l’occitan lemosin…
 
En 2000 pareguet mon Diccionari toponimic de la Nauta Viena (206 comunas), que fuguet acompanhat o segut d’una quarantena d’obratges sus la toponimia (8 per Dordonha, 7 per Cruesa, 16 per Corresa); siá la toponimia de 400 comunas environ qu’es estada editada. Contunhe queu trabalh, que s’assòla sus un collectatge locau sistematic, dins la partida dau Creissent (nòrd de Cruesa e sud d’Indra), en Corresa e en Cruesa. Es a l’impression la toponimia daus País de Béinat e de Selhac (Corresa).
 

« La linga es en perdicion en Lemosin; degun fai ren concretament per la sauvar »

Fau comprener que la linga es en perdicion en Lemosin; que belament degun fai ren concretament per la sauvar (a part l’intervencion monetizada e interessada de quauquas personas); e que dins cinc ans aurem pus de locutors naturaus dins nòstras comunas; adonc pus de transmission fiabla.
 
Lo recent procès ganhat per la “Liura” Pensada contra la Calandreta de Limòtges (la sola de Lemosin), la desmarcha davant lo tribunau administratiu contra lo Rectorat de Limòtges (los rectors d’aicí an jamai reünit la commission academica que prevesiá la lei Deixonne de 1957) son l’illustracion evidenta de la traïson de nòstres dirigents (educatius, culturaus, politics), dins lor quasi totalitat. Lor concepcion de nòstra identitat es completament arrierada e entretenguda per los notables que son au poder o dins las societats “sabentas” localas. Nòstra populacion es alienada, sens memòria, desculturada per çò que mania son passat, son istòria, sa linga.

« La pensada dominanta e unica contunha d’eradicar çò qu’es mai qu’un patrimòni, una richesa intellectuala de prumier plan que deuriá, en democracia, èsser preservada e participar a la diversitat fondamentala de l’Estat »

La pensada dominanta e unica contunha d’eradicar çò qu’es mai qu’un patrimòni, una richesa intellectuala de prumier plan que deuriá, en democracia, èsser preservada e participar a la diversitat fondamentala de l’Estat.
 
 
D’ont vos ven l’interès per l’occitan e la cultura occitana?
 
Pas solament de ma formacion iniciala, mas essencialament de ma consciéncia de far partida d’una terra, d’Euròpa e de la planeta.

« Quante una ministra de l’educacion, d’origina musulmana, ausa suprimir lo latin, lo grec (e las lingas de França, per lo juec de las opcions), ’racha los fondaments de dos mila ans d’istòria d’Euròpa »

Quante una ministra de l’educacion, d’origina musulmana, ausa suprimir lo latin, lo grec (e las lingas de França, per lo juec de las opcions), ’racha los fondaments de dos mila ans d’istòria d’Euròpa (especialament sa cultura judeocrestiana). Qu’es un acte criminau inadmissible davant l’umanitat entiera. Qu’es un atemptat contra l’intelligéncia.
 
 
De qu’es la situacion de l’occitan aüra en cò vòstre, sa visibilitat, sa transmission?
 
Qu’es una progressiva erosion, coma una aiga que despareis dins lo sable de l’ocean. Las centenas de personas que rescontre dins mon enquestas toponimicas (e m’es ’ribat plusors còps de trobar per miracle lo darrier occitanofòn d’una comuna) son dau monde atjats, de 85 ans en generau, e daus còps daus centenaris, qu’eran jòunes dins l’annadas 1950; quante l’occitan començava de prener la pendaulha que lo menava a la perda de son usatge. Sente ben que lors referéncias son d’aquela epòca: “un disiá entau…”, per balhar lo nom d’un vilatge o d’un luòc cadastrau. Dins una comuna de 500 personas, un pòt comptar sus los dets d’una sola man lo monde que contunhen de parlar occitan. L’i a de las comunas  de 40 personas, de 75, ente quilhs “seniors” poden pus parlar a degun. Son isolats, malaudes; se poden pus desplaçar; an pus d’ocasion de partejar lor occitanitat.
 
La visibilitat de l’occitan? Quauques paneus (que lo CLEO a d’alhors aidat a finançar, per plusiors miliers d’euros); Limòtges escrich en tot pitit a l’entradas de la vila, nejat dins un boiradís d’informacions toristicas; un pegasolet “Do you speak Lemosin?” balhat a l’aeropòrt de Limòtges-Belagarda per aculir los englés de RyanAir (qu’es pas una invitacion a aprener nòstra linga); un gran escriteu sus l’A 20 París-Tolosa, que se ’pela L’Occitane: “Vous entrez dans la Marche Occitane”, emb ren darrier; un país voide, diferent, mut, brave, verd; lo marmusadís d’una aiga que cor, l’eternitat d’un chasteu, la soliditat d’una bòria, la sciéncia d’un vielh chastenh, la brimassa sus una estancha, una peira levada dins las rumecs, una crotz mossosa dins un fossat, l’esbramelada d’un taureu, la quita credada d’un pastre que parla francés a son auvelhas o a son chen… “Libertat, Egalitat, Fraternitat” au linteu de totas nòstras merariás. “Une souris verte qui courait dans l’herbe…” dins la gòrja de tots nòstres pitits a l’escòla.
 
 
De que son vòstres projèctes (escritura, autres)?
 

« Chasque còp que pòde ’nar dins una comuna per passar la jornada coma dau monde e parlar lemosin, queu monde son urós e me remercien d’èsser vengut »

Contunhar de menar totas l’enquestas toponimicas que podrai. Perque sabe que chasque còp que pòde ’nar dins una comuna per passar la jornada coma dau monde e parlar lemosin, queu monde son urós e me remercien d’èsser vengut.
 
 
 
 
Laurenç Revèst



publicitat



Comentaris

21 de mai 18.07h

#11 Jornalet e la premsa de drin pertot que s’interessèn a la religion de Sadiq Khan pr’amor que s’i pausèva la question de saber se los londonians e podèvan eléger un cònsol musulman, ua nautat en politica. Ne s’i tanhèva pas de l’arcastar la religion senon de mentàver, e dab gai entà jo, que non l’avèva pas hèit empach.
Tanben dauvuns qu’an lhevat l’alep de supausadas relacions safranosas enter Khan e mitans fondamentalistas, relacions non verificadas o de las eslois... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de mai 13.21h

#11 Ieu soi pas Jornalet.
Logica?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

18 de mai 11.13h

S'arcasta au Lavalada de parlar de la religion de la ministra ua setmana après aver soslinhada la religion deu cònsou de Londres. Coeréncia?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

15 de mai 23.15h

Sens colhonar aquela responsa a la question sus sos motius de perdequé l'interèssa l'occitan diriatz qu'es una galejada. O diriatz un fuèlh del jornal municipal de besièrs. Coma se la reforma del collègi aguèsse pas ges de motius colhament capitalistas! Que nani! Es una conspiracion de l'antifrança en realitat, menada per una espècia de sarrasinassa que coma un traça de càncer, nos atacarà de per dedins en nos rosigant las fondacions judeocrestianas. Soi segur qu'aviá talament de ca... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

14 de mai 18.30h

Òsca pel sénher Lavalada


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

14 de mai 18.30h

Òsca pel sénher Lavalada


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

14 de mai 16.25h

Sens lo comentari 'musulman' excellent de tota excellència.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

14 de mai 16.00h

chaupinam en plen dins lo racisme. Aquel çò que ditz aquel òme me fai venir lo vòmit. Ambe sa granda teoria de l'euròpa judeocrestiana dona un imatge barbare de l'occitanisme.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 11
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

14 de mai 14.50h

#1 Soi plan d’acòrd.
Cagadiu qui soi ne crei pas, nimei ua minuta, que los atacs de la Ministra contra las umanitats grecolatinas agin gran causa, agin qué qui sii de véder dab las soas "originas muslmanas" (a tanben ajòus espanhòus, çò qui’n poirem tirar?)…
Que pensi au contra qu’an tot de véder dab lo son formatatge liberau-republican a la saussa utilitarista/mercantilista, completament desconnectat de tota perspectiva o pregondor culturau, precisament. Que contunha, mes en so... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

14 de mai 14.43h

#1 S'engana lo militant Lavalada. La ministra non a cap suprimits aqueles ensenhament per amor qu'èra musulmana, ja que los Musulmans d'Espanha sabián fòrça mai e melhor que non pas nosautres subre la cultura dita "classica" que los judeocrestians (e mai que mai los catolics) condemnavan. La motivacion de la ministra es fòrça mai pragmatica e europè§a : s'agís de baissar sempre mai las despensas publicas/ Lo solet problèma es qu'aquò constituís un objectiu de dreita liberala, e non ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat

Editorial

Espanha a perdut Catalonha definitivament

Lo 20 de setembre passat, Espanha perdèt definitivament Catalonha. Aquel jorn, la Gàrdia Civila espanhòla intrèt de matin dins plusors sètis del govèrn de la Generalitat, ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 26 12
  • sol Aush 26 11
  • nuvols_parcials Bordèu 26 12
  • sol Briançon 15 5
  • sol Caors 24 11
  • sol Carcassona 24 12
  • nuvols Clarmont-Ferrand 24 10
  • nuvols Confolent 22 12
  • sol Gap 22 9
  • nuvols_parcials La Canau 26 12
  • nuvols La Gàrdia 18 12
  • nuvols La Torre de Pèlitz 21 12
  • nuvols Limòtges 22 12
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 23 12
  • nuvols Lo Puèi de Velai 20 9
  • sol Marselha 25 12
  • sol Montpelhièr 21 14
  • sol Naut Aran 22 7
  • sol Niça 12 4
  • sol Nimes 25 12
  • sol Pau 26 12
  • sol Peireguers 22 12
  • sol Rodés 24 9
  • sol Tolon 22 12
  • sol Tolosa 26 13
  • nuvols Valença 21 9

giny

giny

publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Margaria Pepin

    Adobament dal Grand Prèmi de Mónegue de 2014

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • Inauguracion de la Sala Claudi Molinièr a Besièrs

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • Asuèlhs de Menerbés. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Menerbés

  • Musèu de Terra Mata, Niça, mai anciana traça de fuec au monde

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • © Miquèu Barís

    Los calandrons d'Auloron qu'an visitat Baiona

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Magalí Barceló

    Santa Gabèla: quatrena fèsta del fogal rural La Gabèla

  • Castelar

  • Nhèu d'abriu en Aran. © Xavi Gutiérrez Riu

    Nhèu d'abriu en Aran

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)