CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 22 de setembre

Entrevistas

Dissabte, 20 d'agost de 2016, 03h00

Chau formar de militants de tria a la transmission de l’occitan

Andrieu Faure Ensenhaire, educator e animator a la retirada
Comentaris 10 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargar


Michel NEUMULLER / Aquò d’Aquí





Etiquetas
entrevista, faure, revèst

Se vos volètz presentar (mestier, endrech, publicacions, referéncias de sit(s), passions...)?

 

M’apèlo Andrieu Faure e ai setanta sèt ans. Foguèro mèstre d’escòla destachat a la FOL de las Autas Aups, puei ensenhaire dins mon quartier. Avans d’èstre militant occitanista, m’entrevèro d’educacion populara en creant un Club de Joines puei l’associacion de mon quartier e lo Centre Sociau. L’educacion e l’animacion son totjorn estaas una passion.

 

Sus lo plan de ma militància occitanista participèro a la creacion de l’IEO 04-05, de l’Espaci Occitan de Gap, dau jornau Aquò d’Aquí, dau Rescòntre Gapian e de la Calandreta Gapiana.

 

L’occitan, l’ai ausit estent joine vèrs de vesins o en cò de mos grands. Mai fuguèc solament quand aguèro 35 ans qu’intrinquèro de l’aprendre. D’en prumier amb un grand oncle puei a l’associacion de la Sosta Gavòta mestrejaa per Andrieu Richaud. Dins l’encastre de mon mestier passèro lo diplòma de conselhier pedagogic en lenga e cultura regionala.

 

Mon desir prefond èra de sensibilizar los aupencs a la richesa de la lenga e ai escrich lo libre Noms de lieux et noms de familles des Hautes-Alpes qu’a agut un bòn ressòn.

 

 

D’ont vos ven l’interès per l’occitan vivaroalpenc e la cultura occitana en general?

 

L’occitan, l’ai ausit ben joine. Restavo dins una bastia que l’òme i parlava quasi tot lo temps en occitan. Puei, li aviá mos grands dau costat de ma maire que parlavan la lenga entre eles. Mai l’an jamai parlaa. Puei me diguèro qu’aquela lenga èra una richesa formidabla e que la me chaliá aprendre. Alora, a l’entorn dels 40 ans me decidiguèro de l’aprendre. Anèro vèrs un grand oncle e li pausèro de questions, e n’empliguèro de quasèrns. Per ieu èra totjorn lo “patoàs”. Puei, an aquela epòca, lo Gerard Rolland fasiá paréisser l’Escoba, un jornau quasi artesanau que defendiá l’occitan (alora descubriguèro que nòstra lenga aviá un nom). Puei, totjorn a la mesma epòca, Andrieu Richaud creèc una associacion, La Sosta Gavòta, que li aviá un cors d’occitan. Li anèro, e l’afaire èra lançat!

 

« Per ieu, l’occitan es pas de nostalgia, pòt adurre un molon de richesas »

Per ieu, l’occitan es pas de nostalgia, pòt adurre un molon de richesas:

 

— Sus lo plan de la cultura e de l’identitat, aquela lenga permet d’aguer una relacion prefonda amb lo luec que li vivèm. Avèm besonh de racinas prefondas e de marcas tangiblas per anar vèrs los autres e aver d’eschambis fruchoses amb las autras culturas.

 

— Sus lo plan de la pedagogia, los psicolingüistas nos dison qu’es absoluament necessari que, lo mai d’ora possible, l’enfant poissi practicar aumench doas lengas per fin de gardar dins la cabeça la possibilitat d’aprendre d’autras lengas. Perqué pas nòstre aupenc coma segonda lenga?

 

Fòrça monde polsan a l’aprendissatge de l’anglés, mai una lenga ancoraa dins nòstre territòri e nòstra cultura sarà mai motivanta per los mai joines. L’anglés s’impausarà de tot biais, mai aqueu prumier aprendissatge de l’occitan permetrà un apròchi fondamentau de las lengas latinas. Se pòt notar que dins las Aups d’Auta Provença lo conseu generau finança d’atalhiers de lenga occitana dins las escòlas. Sariá oportun qu’aqueu de las Autas Aups adoptèsse la mesma dinamica.

 

Sus lo plan de l’economia, nòstres dos departaments son de departaments d’acuelh e de torisme. Chau que nòstres enfants siajan preparats a l’avenir en pensant a l’acuelh d’un nombre de mai en mai grand de personas d’origina estrangiera. Aquela lenga latina nos permet d’acuelhir las personas que sa lenga es d’origina latina (800 milions de personas son dins aqueu cas dins lo Monde). L’aprendissatge de l’anglés au collegi e au licèu permet d’acuelhir los autres.

 

 

Per vos, cossí melhorar la visibilitat de l’occitan vivaroalpenc dins la region que d’unes vòlon solament coma “Provença ponch e basta”?

 

Ieu, me contentario de parlar d’aupenc. Es un qualificatiu que pega a l’endrech que li vivo e que coneisso pas los besonhs dau costat d’Ardecha.

 

Veio pas perqué parlariam de “provençau” mentre que parlam un autre dialècte de l’occitan, lo “vivaroaupenc”, qu’es un “nòrd-occitan”.

« Es pas perque la capitala de la Region se tròba en Provença e siam que de “paures gavòts” que devèm pas èstre respectats e preses coma siam »

Es pas perque la capitala de la region se tròba en Provença e siam que de “paures gavòts” que devèm pas èstre respectats e preses coma siam.

 

Per melhorar la visibilitat de l’occitan a per aquí, chaliá mostrar sa realitat e bastir los espleches per l’aprendre.

 

Es çò qu’avèm fach amb Noms de lieux et noms de familles des Hautes-Alpes puei de metòdes d’aprendissatges, de vocabularis, un diccionari…

 

A Gap, lo Rescòntre Gapian organiza un Festenau de Chant Occitan, la Calandreta Gapiana (contractualizaa amb l’Estat) forma de pichons a la lenga, l’Espaci Occitan es un mitan dubèrt que se li pòt charrar l’occitan e faire de crompas…

 

Aüra, çò qu’es lo mai necessari es de formar de monde de qualitat (licéncia e mastèr d’occitan…). Aüra, una segonda persona s’es anaa formar a Aprene per poire prendre en charja la segonda classa de la Calandreta.

 

La dinamica es necessària per poire avançar. La còla actuala d’occitanistas n’es ben conscienta.

 

 

Qu’es la situacion de l’occitan ara en cò vòstre, sa visibilitat, sa transmission?

 

« Dins los Auts Aups, la lenga es quasi plus parlaa »

Dins las Autas Aups, la lenga es quasi plus parlaa. De còps, encòntro “un vielh com ieu” que me parla, mai es quasi excepcionau. Coneisso qu’una soleta familha que la lenga li es parlaa au pichon e que la parla eu mesme.

 

Dins lo 05 li son doas vilas que las charrieras son nomenaas en occitan: Veines e Gap.

« Chaudriá pereu que lo monde que rèstan dins aquelas charrieras se faguèsson adreiçar lo corrier amb l’adreiça en occitan »

Aquò fai ben per los toristas mai chaudriá pereu que lo monde que rèstan dins aquelas charrieras se faguèsson adreiçar lo corrier amb l’adreiça en occitan.

 

Per la transmission existisson de corses de lenga per adultes a Gap, de corses dins los tres collègis gapians e a la Calandreta Gapiana. Li a ren dins las escòlas primàrias o mairalas, ni mai als licèus.

 

Chau tot reïntrincar de la basa... Brave trabau!

 

 

Parlatz occitan en familha, amb vòstres enfants, amb vòstre entorn?

 

Non, jamai. Pereu ma filha qu’a aüra 40 ans es estaa animatritz d’occitan dins las Bocas dau Ròse.


 

Cossí vesètz l’evolucion de l’occitanisme de vòstra region e d’Occitània en general despuèi que l’observatz?

 

« Penso que l’IEO a mancat la dralha de l’educacion populara »

Sio un pauc pessimista. Penso que l’IEO a mancat la dralha de l’educacion populara. Aviá una sèrva extrordinària de militants que, a cha pauc, son anats florir los cementèris. De mon vejaire, deviá formar aqueles militants sus lo plan pedagogic per que transmetèsson la lenga. A entretengut un sòcle fach de monde que parlavan la lenga, mai s’es pas virat vèrs aqueles qu’aurián amat l’occitan mai que lo parlavan pas. Auriá chagut formar de formators. L’occitan es estat un afaire d’intellectuaus. Me sembla que chaliá partir de la basa.

 

Aüra, Calandreta assaia de rebastir quauquarren e li son un molon de militants occitanistas que fan ren per sostenir Calandreta perque es pas un ensenhament public. Es ben damatge…

 

Per PACA, es pas en engimbrant un estagi per an que poirem faire avançar la lenga...

 

 

Cossí l’occitan seriá salvable en partent de la situacion actuala?
 

« Chau crear un liame fòrt entre tots aqueles que se n’entrèvan que parlin o pas la lenga, que venin de l’IEO, de Calandreta o d’alhors »

Per sauvar l’occitan, me sembla que chau crear un liame fòrt entre tots aqueles que se n’entrèvan, que parlin o pas la lenga, que venin de l’IEO, de Calandreta o d’alhors. E una veritabla motivacion (perqué sauvar l’occitan?).
 

Chau recensar:

 

— aqueles que son interessats per l’occitan,

— aqueles que se vòlon formar a la lenga,

— aqueles que pòion/vòlon transmetre la lenga.

 

Pereu, chau farjar los espleches per aquela transmission dins chasque dialècte (diccionari, conjugason, manuaus pedagogics…).

 

« Chau formar de militants de tria an aquela transmission e es pas ganhat! E chau motivar aqueles militants »

Chau formar de militants de tria an aquela transmission e es pas ganhat! E chau motivar aqueles militants.

 

Lor chau una reconeissença. Un molon se son arrestats que li aviá jamai de ressòn a çò que fasián.

 

 

Qu’es l’imatge possible que l’Occitània contemporanèa remanda fòra de França?

 

Aquò o sabo pas.

 

 

Que son vòstres projèctes (escritura, autres)?

 

Ai ja fach un molon de trabaus, coma o ai dich.

 

Pereu, voldrio achabar una antologia de l’occitan de las Autas Aups. Li a una richesa veritabla que chau metre en valor e faire conéisser tot en fasent lo liame amb çò qu’existís.

 

Sariá possible de faire de corses de lenga a la tèle locala (DICI) mai li chau soscar.



Avètz de reflexions sus l’actualitat?


Penso que la lucha per l’occitan se deu desmarcar de l’actualitat. Son doas chausas diferentas que devon pas interferir se volèm ben capitar. De mon vejaire, chau ren esperar dels politics, que los occitanistas representan pas grand chausa sus lo plan electorau.

« Chau donc agrandir aqueu sòcle d’aqueles que s’interèssan a la lenga. Es qu’an aquela condicion que sarem ausits. »

Chau donc agrandir aqueu sòcle d’aqueles que s’interèssan a la lenga. Es qu’an aquela condicion que sarem ausits.

 

Personalament, m’agradariá de perseguir aquela reflexion que me sembla fondamentala! 

 

 

 

 

Laurenç Revèst



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

29 d'agost 00.21h

"Parlatz occitan en familha, amb vòstres enfants, amb vòstre entorn?
Non, jamai. Pereu ma filha qu’a aüra 40 ans es estaa animatritz d’occitan dins las Bocas dau Ròse".
Puta, quina sòrta d'occitanisme es aqueste? Un occitan que parla francés a sos enfants a lo drèch de demandar que que siague? Pel paure colhon d'occitan que parla occitan a sos enfants fasètz mai de mal vosautres que l'estat francés. M'es de grèu, mes onestament es çò que pensi.
(urosament mon enfant encara pen... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

24 d'agost 09.43h

#3 D'aquò fa qualques annadas e i aviá pas encara Lo Jornalet. Fa qu’aguèri pas lo reflèxe de far una fotò. Es arribat 2 còps. Deviá èsser l’acte d’un arlèri d’emplegat qu’aviá lo cap un pauc tròp blau blanc roge. Mas èra tanben l’epòca d’abans que los bretons parlèsson a la direccion, qu’abans aviá manifestat so oposicion a las adreças qu’èran pas en francés.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 d'agost 15.28h


"Avètz de reflexions sus l’actualitat?"
Plan d'accòrdi ambe la responsa facha!
E segur cal sompartir la lenga occitana de la politic occitaniste.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 d'agost 10.33h

Me soi regalat de legir la paraula d'un òme culte e senat.
E mercés al Laurenç Revest per totas aquestas entrevistas de qualitat.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 d'agost 09.43h

#2
Sembla que siá pas un problema en Bretanha... e seguent M. Bailly, president de La Pòsta, quò deuriá pas pausar mai de problema endacòm mai... qu'afortiguèt «en ges de cas La Pòsta avantatja pas lo francés per la redaccion de las adreiças».
https://nhaclemosin.wordpress.com/2009/01/24/la-poste-doit-reconnaitre-loccitan/


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 d'agost 09.15h

Osca al Sénher Faure per sas reflexions senadas!
Me sembla, per perseguir, qu'avèm besonh, d'aviat, amb pauques mejans de sensibilizar lo monde a la defensa de la lenga; quinas son las personas que podèm pertocar primier; ne vesi doas categorias:
- los pertocats pel latz afectiu: estacats a la lenga de lors davanciers, a lor pichon (o grand) pais , etc...
- los "pertocables" per una argumentacion logica - tot aquel monde sensibilisats jà, per exemple, a la defensa de la biodiversitat, a... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 d'agost 08.53h

D'accòrd en partida emben Andrieu Faure mas manca quauqu'a ren : quò es l'istòria :. l'istòria d'Occitania que vai de Niça a Bordeu, de Limotges a Marselha, de Clarmont a Pau. Sus aquel territori i a doas lengas, doas culturas, doas istorias coma lo dich Alem Surre-Garcia dins son libre : la teocracia republicana, aquò que Franca vòl pas admettre.
Parlar una lenga sens la ligar au passat, a l'economia, au social, a l'ecologia sert de ren. Una lenga es facha per comunicar. Si a cha... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 d'agost 07.47h

#2 e ben.
Chauriá que faguessiatz una fòto d'un dels paquetons amb las insultas e mandar lo tot amb un pichon article per explicar. Penso que Jornalet.com o publicarè sens problema. E una part de la realitat antioccitanista illustraa.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 d'agost 07.22h

#1 M'es arribat de reçaupre un paquet de libres d'IDECO amb d'insultas contra l'occitan marcadas dessus, supausi per qualqu'un de La Poste. Empacha pas mens que quand pòdi boti l'adreça en occitan.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 d'agost 04.27h

Pensatz que lo monde que damoran dinc las charrèiras nomenadas en occitan se podrián faire adreiçar lo corrèir embé l’adreiça en occitan ? L'i aviá pas jamai pensat, mas qu'es 'na franc bona idèia fèrme concreta per la visibilitat de la linga... Mas de que ne'n diriá La Pòsta mai las autras institucions ? Pensatz que los toponimes en òc son oficiaus d'un punh de veguda administratiu ?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Editorial

Jornalet en papièr: la seguida

Dijòus passat a Carcassona, la còla de Jornalet anoncièrem l'intencion de tornar publicar una revista en papièr per l'an 2020. Nòstra idèa es de publicar ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 15
  • sol Aush 18
  • sol Bordèu 17
  • sol Briançon 15
  • sol Caors 19
  • sol Carcassona 21
  • sol Clarmont-Ferrand 22
  • sol Confolent 21
  • sol Gap 10
  • sol La Canau 18
  • sol La Gàrdia 26
  • sol Limòtges 14
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 16
  • sol Lo Puèi de Velai 21
  • sol Marselha 21
  • sol Montpelhièr 21
  • sol Naut Aran 19
  • sol Niça 18
  • sol Nimes 21
  • sol Pau 15
  • sol Peireguers 15
  • sol Rodés 17
  • sol Tolon 17
  • sol Tolosa 21
  • sol Valença 22

giny

giny

Vidèos

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Irissa: prumèra edicion dera corsa populara de BTT

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Nimes, lengadociana per l'istòria, provençala per lo dialècte

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Tardor dins lo País de Saut lengadocian. © Terric Lausa

    Tardor dins lo País de Saut lengadocian

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • Briga (val de Ròia)

  • © AR

    Vila d'Usès e lo pont de Gardon

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Bersorèlh : quartiers e maions ai noms occitans

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Tornariás sosténer una edicion de Jornalet en papièr en 2020?


62%



29%



10%




Vots 21 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)