CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 15 d'octòbre

Entrevistas

Dissabte, 3 de setembre de 2016, 03h00

La lenga es una identitat de mai en mai revendicada e assumida

Frederic Martron professor d’occitan e d’istòria-geografia
Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargar


La Martre





Etiquetas
entrevista, martron, revèst

Frederic Martron es, a 41 ans, professor d’occitan e d’istòria-geografia a Faiença, lo vilatge de sos grands que i fasián los païsans. E mai se son paire parlava ben l’occitan e mai se li transmetèt pas la lenga, Martron cresquèt dins un encastre cultural occitan e s’interessèt a la lenga al licèu, quand constatèt que li èra pas brica estrangièra. Ara transmet la lenga a sas filhas. En seguida respond a las questions de Laurenç Revèst.

 
 
D’ont vos ven l’interés per l’occitan provençal e la cultura occitana en general?
 
Siáu d’aquela generacion qu’a ausit la lenga per carriera (ai quaranta e un ans!) en cò dei vielhs que la tenián dau brèç. Mai n’aviáu pas consciéncia e ne’n fasiáu pas cas. Mon paire que la parla fòrça ben (e es excepcionau!), l’a jamai parlat a l’ostau dau fach que ma maire es una estrangiera de Borgonha.
 
Pasmens, ai creissut coma lo grame dins una cultura occitana a l’entorn dei filmes de Marcèu Pagnol, Giono..., lei festins dau vilatge d’Uelhs (francizat en Utelle) en Vesúbia ont avèm un ostau. Mon paire li èra magistre (coma lei gents d'en per aquí dison!) si l’èra fach bastir per sei ancians escolans, venguts muradors.
 
Fuguèri marcat e pastissat per lei racòntes vielhs de mon paire (es de 1935!), sus lo temps de sa jovença: son papet que faguèt la guèrra de 14, lei meissons, lei velhadas, lei manhans, lei vendúmias...
 
Toteis aquelei tradicions e folclòre que si li congostan tant lei gents, m’an menat tot naturalament a aprene l’occitan au licèu a Grassa e subretot pròche lo mieu paire.

« Èra talament estrambordant de constatar qu’aquela lenga estrangiera l’èra pas talament! »

Èra talament estrambordant de constatar qu’aquela lenga estrangiera l’èra pas talament!
 
 
Parlatz occitan en familha, amb vòstres enfants, amb vòstre entorn?
 
Fa qu’encuei mi fa plaser de parlar occitan a mei doas filhas que li sarà son eiretatge.
 
 
Qu’es la situacion de l’occitan ara en cò vòstre (comuna, aglo, departament...), sa visibilitat, sa transmission?
 
Dins nòstre vilatge si li rescòntra encara de locutors naturaus, mai la lenga rèsta encara dins lo domeni dau folclòre coma dins lo departament de Var.
 
Marca ben quora li a un eveniment, una manifestacion de faire venir un grop folcloric e faire clantir un pauc la lenga, lo monde li agradan!
 
Se si podèm pensar qu’aquò embarra la lenga dins lo passadisme, siáu ara a pensar amb la reculada qu’es pasmens una bòna cauva perqu'es aquò que demandan lei gents e que lei menan a la lenga.
 
 
Cossí vesètz l’evolucion de l’occitanisme de vòstra region Provença- Alps- Còsta d’Azur e d’Occitània en general despuèi que l’observatz?
 
Ne’n siáu tan segur que m’avisi amb lo pes dei ans que lei gents an de mai en mai consciéncia dau seriós, de l’interès de l’occitan. Es per aquò que fau pas aguer paur de mostrar lo costat folcloric de la lenga perque li a pus qu’aquò solament!
 

« Dins mon mestier de professor, rescòntri de mai en mai de gents mi parlar d’occitan e pas de provençau ò de patois »

Dins mon mestier de professor, rescòntri de mai en mai de gents mi parlar d’occitan e pas de provençau ò de patois, ò mi dire qu'an après la lenga au licèu, ò encara de mi parlar de çò que si fa dins leis autrei regions.
 
La lenga es una identitat de mai en mai revendicada e assumida. Si lo pòt ausir amb lei partidas de fotbòl a Niça amb Niça la bèla, de rugbi a Tolon amb la Copa santa.
 
 
Cossí l’occitan seriá salvable en partent de la situacion actuala?
 
Vòli pas èstre pessimista per l’avenidor. Per ieu, la lenga revendrà pus coma una lenga vernaculària, mai coma una lenga de cultura. La realitat es qu’una situacion bilingüa es un estat temporari, (a levat se siatz obligats per lo trabalh.) que dura lo temps d’una generacion. Li a qu’a d’agachar coma si passa dins lei familhas d’immigrats: lei pichons, se parlan la lenga de sei gents, la parlan pus a sei pichons ò tanpauc entre elei. Parlan pus que la lenga de l’escòla, de la tèle... de la nòrma, es a dire lo francès e aquò tanben dins lei familhas anglesas! E qué de dire dins lei familhas mixtas!
 

« Lei gents parlaràn l’occitan se vòlon, se n’en tròban l’interès ò se si senton dins una nòrma »

Lei gents parlaràn l’occitan se vòlon, se n’en tròban l’interès ò se si senton dins una nòrma. Es per aquò que fau una politica linguistica que nos permetriá d’aguer mai d’escolans en classa. Fau aguer fisança dins lei regions, lei movements associatius.
 

« La region PACA qu’es sinistrada, sarà ben forçada e colhona de veire tot ce que si fa sus lo plan linguistic alhors, dau temps que si fa pas ren au sieu, alora qu’a una tan granda e tan fòrta identitat »

La region PACA qu’es sinistrada, sarà ben forçada e colhona de veire tot ce que si fa sus lo plan linguistic alhors, dau temps que si fa pas ren au sieu, alora qu’a una tan granda e tan fòrta identitat.
 
 
Avètz de reflexions sus l’actualitat?
 
Lo forum d’òc es una bèla capitada e avançada. Lo problèma es que fau de temps perque avèm un trabalh de pedagogia de faire pròche nòstreis elegits, que si garçan  de la lenga, se li son pas opausats!
 
Coma lo païsan que laura son camp, nos fau faire un trabalh de terren. Fau aguer fisança perque siam en Euròpa, siam pas solets. A prepaus de l'estat, siáu ben regretós que sigam presoniers de garrolhas drecha/senèstra. Dei dos costats, li son de gents per lei lengas regionalas que jamai votaràn una lei portada per lo camp d’en fàcia. Aquò es la Va Republica.
 

« Per forçar ò pusleu per permetre ai politicians de bòna volontat e de valor de s’entendre e si metre ensems, faudriá suprimir lo segond torn deis eleccions per provocar de coalicions dins l’interès nacionau »

Per forçar ò pusleu per permetre ai politicians de bòna volontat e de valor de s’entendre e si metre ensems, faudriá suprimir lo segond torn deis eleccions per provocar de coalicions dins l’interès nacionau. Ben entendut, un mandat solet, permetriá ai politics de pas pensar a sa reeleccion e de faire de reformas de coratge.
 
Mai per çò que diáu ieu!
 
 
 
 
Laurenç Revèst
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

3 de setembre 07.55h

Osca tornamai per aquelas entrevistas e aquela en particular !


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Que pas res nos arrèste

“Òu, Union Europèa, calma-te. Torni dire: s’ensajas de qualificar nòstra operacion d’invasion, nòstre prètzfach es simple. Dobrirem las pòrtas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 11
  • sol Aush 11
  • sol Bordèu 12
  • sol Briançon 12
  • sol Caors 12
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 11
  • sol Confolent 14
  • sol Gap 12
  • sol La Canau 13
  • sol La Gàrdia 16
  • sol Limòtges 10
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 8
  • sol Marselha 17
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 8
  • sol Niça 20
  • sol Nimes 16
  • sol Pau 12
  • sol Peireguers 12
  • sol Rodés 11
  • sol Tolon 12
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 14

giny

giny

Vidèos

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Gavotina (est Velai) e d'Auvèrnhe (Vivarés, Gevaudan)

  • Petugon de La Boal

    Conferéncia e dedicaça de l'artista Richard Cairaschi au Musèu municipau deis Arts e Tradicions populàrias de Grimaud (Mauras)

  • 20u corsa Aran per sa Lengua. © Guillem Sevilla

    20u corsa Aran per sa Lengua

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Meravilhas aranesas. © Franc Bardòu

    Meravilhas aranesas

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • © Magalí Barceló

    Santa Gabèla: quatrena fèsta del fogal rural La Gabèla

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • País d'Aison (Val d'Estura). © Andrea Celauro

    País d'Aison (Val d'Estura)

  • © Miquèu Barís

    Los calandrons d'Auloron qu'an visitat Baiona

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • Bersorèlh : quartiers e maions ai noms occitans

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    31n rescontre occitanocatalan al Pòrt de Salau

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Decoracion au dessus de la chaminièra de l’ostau, un pichot vilatge provençal en ivèrn amb de la nèu, amb una glèisa, e quauquei decoracions provençalas coma lei santons de Provença, venent d’Aubanha!  © Quentin Willaume

    Concors de Nadal de Jornalet: Cossí se passan las Calendas en cò vòstre?

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)