CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 15 d'octòbre

Entrevistas

Dimenge, 6 de novembre de 2016, 03h00

Siáu un gròs malerós, perque la mieu lenga si pèrde…

Lissandre Bonhomme Tecnician a la comuna de Biòt (Vencenc)
Comentaris 2 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (3 vòtes)
carregant En cargar


Rescòntre amb un amic quasi dal mesme temps que ieu e que rescontrèro per lo biais de l’emission Vaquí dal temps d’un reportatge que fagueriam sus Biòt, Vauboa, Sofia Antipòlis, Garbejaire... e los environs. Se torneriam trobar dins las tribunas de la Brigada Sud de Niça (BSN) a l’estadi dal Rai amb d’autres amics per parlar totjorn en occitan mai que per agachar las partias. O a participar a las fèstas biotencas o ancara a sortir dins de boitas de la “Còsta d’Azur” dins una vita de jovents coma los autres de nòstre atge. Avèm ren fach los quatre cents còps en lenga nòstra, mas quasi!
 
Aquel amic es de Biòt, donc occitan provençau. Mas la lenga que parla es pron familiara amb l’occitan niçard qu’ai sempre sentut a Manhan, Carràs. De fach se vei gaire de diferéncias, es la mesma causa.
 
A la lenga de familha e es pron emblematic de las gents d’aquel endrech de Provença orientala.
 
 
Adieu Lissandre Bonhomme, coma va, de que fas aüra?
 
Va ben. Sabi totjorn parlar la lenga nòstra mas sabi totjorn pas (ben) l’escriure. Alora siáu tecnician a la comuna de Biòt e trabalhi per tot cen que tòca lei carrieras, lei rotas, lei camins, lei plantas… es un pauc vast mai fòrça interessant.
 
Costat personau, ai 35 ans, siáu maridat, ai una pichona de 5 ans e ai oblidat de dire que trabalhi per la comuna ont siáu naissut.
 
 
D’ont te ven l’interès per la lenga d’òc e la cultura dal país en general? Coma se fa que coma jove parles occitan?
 
La cultura dau país me ven bensai perque siáu un pichin enfant d’un òme de la tèrra. Mon grand es estat fornier puèi païsan e enfin jardinier. Pichon restavi totjorn emb eu, es bensai eu que m’a fach agradar lo país coma a una planta li agrada la sieu tèrra. Sabi pas se la mieu idèa es passada, mas cen que vòli dire es perque siáu un païsan e de familha païsana. M’agrada la tèrra e tanben lo país! E ensina, quora èri amb lo grand, si parlava totjorn provençau.
 
 
De qu’es la situacion de la lenga aüra, dins Biòt e los environs, sa visibilitat, sa transmission? Que sès longtemps estat investit dins la cultura dal canton (as fach part dal comitat de las fèstas per exemple).
 
Alora, la lenga es perduda dintre Biòt. I a gaire de monde que la parla, de mens en mens… E lei panèus, Emile Cheval aviá començat a metre lei noms de carrieras en provençau, mas despuei plus ren es estat fach… Per lei cors de lenga, n’i a pas a Biòt, bensai a l’entorn.
 

« I a plus degun per metre la fòrça per lançar la transmission de la lenga… i a plus l’energia, plus l’enveia »

I a plus degun per metre la fòrça per lançar la transmission de la lenga… i a plus l’energia, plus l’enveia.
 
 
Parlas occitan en familha, amb los enfants, amb l’entorn?
 
Assaii de parlar emb la pichina mas es pas facil. Sa maire lo parla pas, lei mieu parents lo parlan pas tanpauc…
 
 
Coma veses l’evolucion de la lenga d’òc a Biòt, dins nòstra region e dins lo sud de França en general despuei que l’obsèrvas? Ont la lenga es presenta, ont l’es plus, ont es novelament presenta...?
 
Pensi que siám pas en Corsega, e coma se ditz dintre la cançon En calant de Cimier siáu un gròs malerós, perque la mieu lenga si pèrde…
 
I a de mens en mens de vielhs per la parlar e li joines son gaire a la parlar.
 
 
Dins ton mestier de l’environament i es un ligam possible amb la lenga nòstra? Coma es presenta?
 
La lenga es presenta dintre lei plantas, lei plantas son nomenadas en latin qu’es fòrça pròche dau provençau… per exemple, la ginèstra se ditz “ginesta” en latin e “genêt” en francés…
 
 
Coma l’occitan seria salvable a partir de la situacion actuala?
 
Aquò, sabi pas.
 
 
Se sente dire que sèm dins una region qu’acuelhe fòrça monde novèl e que sèm “negats” dins nòstra region? Coma pensas que poiriam interessar a la lenga d’òc aquelos nòuvenguts? Coma poirian entrar en contacte amb aquela lenga?
 
Despuei ben longtemps siám negats… A Biòt, mi conoissi de mens en mens de gents… Sabi pas se si vòlon “integrar”…
 
 

« Siám perduts! »

De qu’es l’image possible que la lenga nòstra remanda al mond dal temps de fèstas a Biòt? De que son las reaccions e las remarcas?
 
Coma lo disiá Pèire Pascal, siám plus coma au temps passat…
 
 
Sès agut estat membre dal comitat de las fèstas biotenc, quina experiéncia ne’n tirar per la lenga?
 
Siáu plus au comitat. Es plus coma au temps passat.
 
 
De que son tos projèctes?
 
Parlar la lenga nòstra emb la mieu pichina, plantar de legumes coma lo fasiá lo grand, montar una pastorala per Novè que ven…
 
 
As de reflexions sus l’actualitat?
 
Siám perduts! (rires)



Laurenç Revèst





Jornalet es possible gràcias al sosten economic e jornalistic dels legeires e benevòls. Se podètz sosténer en venent sòci dels Amics de Jornalet o de l’associacion ADÒC, contribuiretz a far un mèdia mai independent e de melhora qualitat.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

6 de novembre 23.20h

Cal aprene a escriure la lenga nostra per vencer l'ailhament e se poder comunicar per internent, webs coma aquesta e parlar de tot lo que vols. Acò és la libertat.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

6 de novembre 10.50h

Coma que vire, negats o pas per los novèls venguts (mès sèm bien negats en cò nòstre tanben), dau moment que lo monde tenon una lenga ausibla emb d'una cultura viva e vesedoira, ges de menaça pesa pas ni sus una ni sus l'autra.
Ansin, los novèls venguts non se pòdon qu'adaptar, coma nautres quand partèm en viatge dinc un autre país o que decidissèm de lai plantar cavilha. Sèm bien oblijats de s'adaptar a la presença fòrta de marcaires identitaris.

Los occitans faguèron la causid... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Que pas res nos arrèste

“Òu, Union Europèa, calma-te. Torni dire: s’ensajas de qualificar nòstra operacion d’invasion, nòstre prètzfach es simple. Dobrirem las pòrtas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 11
  • sol Aush 11
  • sol Bordèu 12
  • sol Briançon 13
  • sol Caors 11
  • sol Carcassona 13
  • sol Clarmont-Ferrand 11
  • sol Confolent 13
  • sol Gap 13
  • sol La Canau 13
  • sol La Gàrdia 13
  • sol Limòtges 11
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 8
  • sol Marselha 18
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 8
  • sol Niça 19
  • sol Nimes 16
  • sol Pau 12
  • sol Peireguers 11
  • sol Rodés 11
  • sol Tolon 12
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 15

giny

giny

Vidèos

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Petugon de La Boal

    Conferéncia e dedicaça de l'artista Richard Cairaschi au Musèu municipau deis Arts e Tradicions populàrias de Grimaud (Mauras)

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • Pòrt de Niça: Li galeras

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

  • Tardor dins lo País de Saut lengadocian. © Terric Lausa

    Tardor dins lo País de Saut lengadocian

  • Arle. © Carles Pino

    L'occitan per carrièras (concors de prima 2014)

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Laurenç Revèst

    Castelar

  • Mónego, Bersorèlh e 'A Torbia sota 'a nèu. © Artusa Garavan

    Mónego, Bersorèlh e 'A Torbia sota 'a nèu

  • Vilaweb

    Hong Kong: 17a setmana de protèstas

  • Còth deth Tormalet, 18/07/2012

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)