CAPÇALERA2: Entèsta drecha, convergéncia occitana-fixa

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 19 d'octòbre

Entrevistas

Dissabte, 4 de febrièr de 2017, 03h00

“Al fial dels ans, lo nombre de mas oras d’occitan a demesit de mai en mai, e lo nombre de mas oras de francés a aumentat”

Estèla Lama Professora d’occitan en Lengadòc
Comentaris 8 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargar


Estèla Lama es professora d’occitan a Montpelhièr e dins lo ròdol dempuèi 1995, e una granda passionada de dança tradicionala. Uèi per Jornalet respond a las questions de Laurenç Revèst.

 
 
D’ont vos ven l’interés per l’occitan de vòstra region e la cultura occitana en general?
 
Sortissi d’un mitan occitanista, e l’ambient del mitan occitan m’a totjorn agradat.
 
 
Es mai facil d’èsser occitanista quora la familha o es ja o non?
 
Aquò depend. Per ieu, lo mitan familial es estat determinant. Mas i a de gents que fan una reaccion d’opausicion; e d’autres que son venguts militants sens deguna influéncia familiala...
 
 
Cossí vesètz l’evolucion de la cultura occitana despuèi que i pilhatz part?
 
En 20 ans ai vist la cultura occitana contunhar de se modernizar, en seguir lo movement general d’evolucion de nòstra societat. Vesi que dins la creacion artistica (musica, literatura, teatre...) los tèmas son actuals, las influéncias variadas, e quand las fonts ancianas son emplegadas, es coma una font d’inspiracion, coma una font qu’alimenta la creacion d’ara.
 

« Vesi una fragilizacion, del fach que i a de mens en mens de locutors naturals »

La creacion es viva e variada. Mas d’un autre costat, vesi una fragilizacion, del fach que i a de mens en mens de locutors naturals, e que l’ensenhament capita pas d’inversar la tendéncia, a causa del molon de dificultats qu’avèm per far nòstre mestièr. Las dificultats son multiplas, e sovent institucionalas e politicas, seriá trop long aicí de tot expausar.
 
 
Cossí evolucionan los corses d’occitan despuèi que fasètz la professora?
 
En 20 ans, ai conegut de situacions variablas, segon los establiments, e segon la bona o marrida volontat dels caps d’establiments. Mas remarqui una fòrta baissa d’efectius en licèu dempuèi la darrièra reforma. Al fial dels ans, lo nombre de mas oras d’occitan a demesit de mai en mai, e lo nombre de mas oras de francés a aumentat.
 
Ai dos establiments dempuèi 10 ans, un licèu e un collègi. Ensenhi mas doas matèrias, l’òc e lo francés. Aquò sembla estable, a condicion de pèrdre pas mai d’escolans, si que non, perdrai encara d’oras...
 
 
Quina es la situacion de l’occitan ara en cò vòstre, sa visibilitat, sa transmission? Lo fach que i aja de novèls arribants dins la region non nega l’occitan dins la societat encuèi? Cossí far per qu’atenguan la lenga occitana, que se l’apròprien?
 
I a d’un costat los novèls arribants, mas cal pas oblidar lo nombre considerable d’autoctòns que se’n van! Los que se’n van pòdon pas pus transmetre ço que demòra de cultura, es evident; e lo pauc que demòra es pas pro fòrt per transmetre als novèls. Sèm dins un periòde de granda mobilitat, èra ja lo cas avant, mas ara lo movement s’es accelerat e amplificat. Es aquí que l’escòla deuriá jogar son ròtle de transmission de la lenga e de la cultura, mas o fa pas; es aquò lo drama vertadièr. Los poders publics an tanben un grand ròtle de jogar dins la visibilitat de la cultura e dins sa promocion.

« Vòli saludar aicí lo trabalh que foguèt fach per la region Lengadoc-Rosselhon a l’entorn de Total Festum, que contribuís fòrça a la promocion de l’òc »

Vòli saludar aicí lo trabalh que foguèt fach per la region Lengadoc-Rosselhon a l’entorn de Total Festum, que contribuís fòrça a la promocion de l’òc.
 
Podèm pas res contra los cambiaments de societat e la mobilitat de las populacions, ieu me lamenti pas aquí dessus. Per contra, la solucion, la coneissèm: es l’escòla. E aicí, regrèti fort que jògue pas son rotle. Es enrabiant, quand se coneis la solucion al problèma, de lo poder pas resòlvre, fauta d’escota e d’interés de la part dels dirigents e de l’institucion.
 
 
D’ont vos ven la practica de l’occitan? Parlatz occitan en familha, amb los enfants, amb d’autras personas?
 
Ai aprés l’òc a l’ostal, per ma maire. Lo parli amb mos enfants, e amb d’amics.
 
 
Que fonciona e non fonciona per interessar los collegians e liceans a l’occitan?
 
Far de projèctes innovants: una residéncia d’artistas al licèu amb los cantadors de Mauresca. Avèm fach un CD de 4 títols amb los escolans.
 
Far de viatges: dins las Valadas Occitanas d’Itàlia l’an passat, per rescontrar de mond ailà.
 
Mas aquò còsta car, e demanda un trabalh dels gròsses (non pagat!).
 
La Region ajuda, aürosament.
 
 
A vòstre avejaire, coma melhorar las visibilitat e promocion de l’occitan dins l’educacion e dins la societat?
 

« Cal que lo Ministèri de l’Educacion e las diferentas regions trabalhen amassa per que las accions sián coerentas e eficaças, entre ensenhament d’un costat e promocion de la cultura de l’autre »

Cal que lo Ministèri de l’Educacion e las diferentas regions trabalhen amassa per que las accions sián coerentas e eficaças, entre ensenhament d’un costat e promocion de la cultura de l’autre. Dins l’acadèmia de Montpelhièr, avèm de dificultats malgrat la bona volontat de las associacions militantas e dels cargats de la Region.
 



Laurenç Revèst

abonar los amics de Jornalet
 



publicitat



Comentaris

14 de febrièr 09.42h

#1 ieu, me sembla evoluar lo melhor amb evolucion, siáu contra d'a fons per quant a"evoluir", barbarisme coma difusir e tot la raia de vèrbes en ir que son pas etimologics, evolucionar belèu.. E en Provença an forjat lo mot evolum - a partir de revolum, revolumar qu'es corrècte en plaça e luoc d'evolucion, evoluem ben e empleguem lei mots que fau (cau)
#4
#5


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

11 de febrièr 11.47h

Doncs te fàcil solució, tothom a llegir en Occità!
Visca la terra...Lliure!
L'Ernest, "El Tàrrega".


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 de febrièr 13.45h

Vesetz dròlle, pausas totjorn las mesmas questions : tot vira alentorn de l'occitan coma si voliatz notar son trabalh. E, si a una ensenhanta l'òm parlava d'autra causa, de sa vista familha, de sas relacions emben sos parents, emben sos collegas de trabalh. A una femna òm li damanda per exemple si sa mair disia que lo sexe feminin era un pòrta-bonur o un porta-malur. L'òm li damanda si trobet dau bonur dins sa relacion emben los parents, dins sa vista sexuala, dins sa vista familha, ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

4 de febrièr 22.47h

#4 « perqué acceptar pas "evolucionar"
Benlèu perque i a ja un vèrbe d'usatge corrent e que n'i a pas besonh de ne fargar un autre ?
« coma lo catalan, l'espanhòl e lo portugués » jos entendut « pas coma lo francés »?
Es un pauc coma l'anglicisme assumit « emergéncia » en plaça de « urgéncia » ?
O lo famós « difondre » ?
« Se l'occitan seguissía l'etimon latin, deuriá teoricament dire "evolvir", e non pas "evoluir". Pasmens, aquesta forma es teoricament po... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 20   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

4 de febrièr 20.37h

Fa longtemps que Jornalet fa servir "evolucionar", forma utilizada e reconeguda per l'aplicacion Vèrb'Òc del CPLO e per divèrsas fonts lexicograficas. I a pas de vèrb ancian atestat en lenga nòstra, e se formam "revolucionar" sus "revolucion", perqué acceptar pas "evolucionar", coma lo catalan, l'espanhòl e lo portugués?

Lo francés "évoluer" es un manlèu al latin "evolvere": se l'occitan seguissía l'etimon latin, deuriá teoricament dire "evolvir", e non pas "evoluir". Pasmens, aq... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

4 de febrièr 20.01h

#1 e sus l'ensenhament d'occitan, coma se passa en cò tieu, per tu?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

4 de febrièr 20.00h

#1 adieu Franc,

Per "evolucionan" cal demandar perqué aquela forma al corrector de Jornalet.com

Amistats
Viva!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

4 de febrièr 16.34h

Laurenç Revest demanda "Cossí *evolucionan los corses d’occitan despuèi que fasètz la professora?". M'es a ieu impensable, inausible, d'entre parlar de *l'evolucionacion de las espècias en Biologia. Parlam naturalament e legitimament de la teoria de l'evolucion, que ven del vèrb evoluïr, e non pas del vèrb *evolucionar. Causas atal, n'ausissi tanben en francés, e me fa lo meteis efècte !

Aquò non me dispensa, ges ni mica, de saludar lo trabalh que LAurenç complís regularament pe... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 7   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: IEO Label ÒC

Editorial

La mongetada d’Aran

Aran es un país occitan que s’es anat destacant de la rèsta del país dins la mesura que la lenga e la cultura occitanas èran a recular, mai que mai de l’autre costat ...
giny

Lo temps

Mapa
  • nuvols Agen 20 11
  • nuvols Aush 19 10
  • nuvols Bordèu 21 12
  • sol Briançon 17 3
  • nuvols Caors 21 11
  • nuvols Carcassona 14 9
  • sol Clarmont-Ferrand 21 12
  • nuvols Confolent 17 11
  • sol Gap 22 9
  • nuvols La Canau 21 12
  • nuvols_parcials La Gàrdia 21 12
  • sol La Torre de Pèlitz 18 12
  • nuvols Limòtges 17 11
  • nuvols_parcials Lo Borg Sant Dalmatz 20 11
  • sol Lo Puèi de Velai 18 11
  • sol Marselha 25 16
  • pluja Montpelhièr 21 16
  • nuvols Naut Aran 13 5
  • sol Niça 15 4
  • sol Nimes 24 14
  • nuvols Pau 18 11
  • nuvols Peireguers 18 11
  • nuvols Rodés 18 12
  • sol Tolon 22 14
  • nuvols Tolosa 19 12
  • sol Valença 19 12

giny

giny

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • Castelar

  • En Provença orientala: Mogins e noms de luecs occitans escrichs a la francesa

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Laurenç Revèst

    Castelar

  • © Lissandre Varenne

    Senhaletica en Marjarida

  • © Laurenç Revèst

    Ua comua de la valaia dai Palhons: L'Escarea, gents de cadea

  • Meravilhas aranesas. © Franc Bardòu

    Meravilhas aranesas

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • Tolosa: manifestacion de sosten a las mobilizacions contra la restanca al Bòsc de Sivens

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • La Primada de Montsegur 2013. © Bruno Sapena

    La Primada de Montsegur 2013

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • © Montse Torres -  Arxiu dels Castellers de la Vila de Gràcia

    "Castellers" catalans en Bearn

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Participaràs a Era Mongetada d’Aran?


5%



5%



65%



26%




Vots 66 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)