CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 22 de novembre

Entrevistas

Dimècres, 8 de novembre de 2017, 03h00

Lo malhon mancant?

Delfina Castaing Professora d’occitan au collègi de Samatan
Comentaris 17 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (12 vòtes)
carregant En cargar


En departament de Gèrs, que’s coneish, lo tribalh per la lenga gascona qu’ei de mau seguir. Los actors que s’i hèn com pòden, mes que hè hrèita ua unitat vertadèra. Los de l’èst que son virats cap a Tolosa, e de cap tà Pau e Tarba los de l’oèst. Aush que s’arretròba au bèth miei, e totun estremada. Deu còp, las associacions deu departament qu’apitan projèctes un pauc a despart, cadun dens son canton.
 
L’arreviscolar de l’Ostau Gascon que i a tot just un an que permeterà benlèu d’apressar las energias, esparricadas donc, mes totun plan presentas.
 
Qu’anèi l’aute dia a Samatan, entà assistir a l’obrader de lenga de Savés en Gasconha. Un bèth trentenat de personas amassadas au medish endret entà devisar en gascon, ne n’aví pas vist autant a l’encòp despuish bèra pausa! E segon lo capdau de l’associacion, n’i èran pas tots aqueth dia.
 
Entà gavidar la sesilha, Delfina Castaing, tanben professora d’occitan au collègi de Samatan (Savés). Un malhon mancant. Ua palanca possibla enter los locutors qui disen “gascon” tà nomentar la lor lenga, e qui son donc estremats peus occitanistas de la grana vila, sovent embarrats dens ua logica militanta limitada, e las generacions mei joenas.

 
 
 
 
Quin e’s debanan aqueths obraders?
 
Soi l’escolana, soi a l’universitat de Samatan! Se passa fòrt plan, e se d’autes com jo vòlen vénguer apréner lo gascon de Savés, cau vénguer. L’occitan de Gasconha ei plan parlat, soi a bona escòla!
 
 
Concretament, ne son pas cors de lenga?
 
Non, que son devisadas. Anèit avem parlat deus impòsts, avem parlat de Godolin tanben, pr’amor aimi tanben daubrir sus tota Occitània. Ensajam au mes possible de trobar causas aquí, de Gasconha, e puèi descobrir tota la riquessa de pertot.
 
 
Que cèrcan lo monde qui vienen aquiu?
 
Que cèrcan a passar un bon moment, quauques còps a ensajar de cauhar un subjècte, a se brembar perfèitament de tot un lexic qu’an benlèu desbrembats. Qu’ei atau que trabalham subjèctes que son vertadèrament ponchuts! Me brembi per exemple d’un subjècte "coma bastir ua maison", e m’an contat de la debuta a la fin on calèva anar cercar lo sable, quin arbe causir entà bastir la paret, etc. Causas remirablas, damb un lexic excepcionau.
 
 
Qu’ès tanben professora d’occitan au collègi de Samatan, e i a un ligam possible?
 
Completament! Tà jo qu’ei un complement de cultura e de lenga. Que soi a la hont aquiu entà ensajar de parlar au mes pròche possible la lenga deu país (...) Tant que se posca hèr, ensajarèi de trobar tota la riquessa de la lenga aquiu...
 
 
Qu’as parlat de paret, justament.. .Qu’avem a còps l’impression que i a ua paret enter aqueth monde aquiu e l’ensenhamant taus dròlles. Benlèu qu’avem mancat quauquarren dens la transmission?
 

« Dins la transmission, la familha tanben qu’a un ròtle màger, que cau ensajar de har pròva de pedagogia nosautes entà díser: "Parlatz dambe los vòstes petits" »

Ei talament complicat! Las escòlas son barradas... Coma hèr entà hèr vénguer aquiu los grans-parents? Lo sistèma qu’ei atau. I auré causas a melhorar, segur. Mes l’interès prumèr, de tostemps, qu’ei ensajar de connectar los grans-parents e los petits, pr’amor me sembla que n’i pas arren de mes trist que de deishar sortir un dròlle d’ua classa damb mòts occitans que ne son pas los de la familha. E çò que hèi tanben qu’ei teatre, e donc a la fin de l’annada, la familha completa ven véser l’espectacle deus petits. Intègri au maximum la lenga deu país ambe las expressions qu’enteni aquiu. Dins la transmission, la familha tanben qu’a un ròtle màger, que cau ensajar de har pròva de pedagogia nosautes entà díser: "Parlatz  dambe los vòstes petits".
 
 
E pensas qu’ac hèn o pas?
 
Sèi pas... Qu’èi ua polida frequentacion deus cors dempuèi annadas donc me disi que i a ua petita reputacion qu’ei hèita. Vesi passar los grans frairs e mejans e petits, donc pensi que dins la familha se parlan deu cors d’occitan. Damb aquera dinamica, los vielhs tanben s’interèssan e disen aus petits : "Te cau anar!" e quauques mots son passats atau... Espèri. Calerà véser dens quauques annadas çò que va balhar. Qu’èi vist escolans aquiu qu’an bastit aqueth hestenau "Gasconha à table", d’autes que son a començar a trabalhar dins lo domeni de la cultura, d’autes dens l’ensenhament... Qu’ei drin aquera transmission qui comença de me hèr plaser. Sustot la mia tòca purmèra qu’ei d’ensajar de deihsar un sentit positiu au dròlle de la sua cultura, qu’ei mon objectiu de cada jorn.
 
 
 
 
Joan-Nadau Commères
per Ràdio País


 


abonar los amics de Jornalet
 
 



publicitat



Comentaris

14 de novembre 08.30h

La perda de l'usatge de l'occitan,qu'es desparaulat, es la perda d'una capacitat fonccionala que fa besonh d'una reparacion e/o d'una reeducacion, una forma de kinesiterapia del lengatge.
L'occitanisme se nega dins de consideracions psico-sociologicas, pedagogicas e politicas.
Se reaprend a parlar coma se reaprend a marchar aprèp un accident.
Atencion, re-aprendre en grop e non-pas aprendre quicòm mai a l'escòla.
E acceptar de francés, coma protesi a la debuta.



Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

10 de novembre 15.06h

L'occitan tot en marchar,òc!
La marcha (caminada, manif,...) desenibe les blocatges de lenga. La lenga se passa de bon en situacion naturala e conviviala.



Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

9 de novembre 13.39h

http://www.saint-raymond.fr/docs/grammaire_du_Saves.pdf
Gramatica del gascon del parlar del Savès (PDF descargable a gratis) de Christian Piques e Michel Saint-Raymond.
* l'article masculin es "le" e non pas "lo", en savesenc...

La lenga mondina (le parlar tolosenc) se manlèva un grand part del sistèma verbal gascon garonés, totalament o alternativament. De legir notadament les escrits de VESTREPAIN, en version oralisanta descargables desempueis de Google Books (un brave moment de destibad... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

9 de novembre 07.37h

Solide, qu'a rason Raimon! Copable que soi. Que me'n cau corregir açò de tira, desolat.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de novembre 21.37h

"gascon de Sauvés" ??? Nani, le gascon de Savés !


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de novembre 20.02h

Lo cervel uman e las lengas.
Lo meu papet parlèt cevenòl fins a vint ans e s'en anèt viure en Africa de Nòrd.
Quand venguèt s'installar debuta de las annadas seissantas a Tolosa, aimava de me parlar del cevenòl de la siuna joinessa, mès se cercava un pauc los mots
Un jorn aguèt una ataca cerebrala que lo daissèt emiplegica una setmana.
Quand recobrèt la paraula, aquò foguèt solament en cevenòl, pendent un detzenat de jorns, sens cap de mot en francés, e o parlava fòrt correntamen... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de novembre 16.07h

#8 òc-ben. As rason : es un talhièr de lenga dins una associacion mai o mens ligada a la CGT (LSR : loisirs / solidarités / retraités). E coma Delfina, m'an demandat d'animar lo talhièr, mas en realitat, m'aprenon mai que çò que lor apreni. Son d'ancians de La Poste, venon de mantun departament occitan e an de coneissenças extraordinàrias. Arriban amb de papierons ont an marcat çò que se'n sovenon, se carcanhan un pauc per l'emplec de tal o tal mot e los rasseguri en lor dire qu'an t... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de novembre 13.54h

#8 òc-ben. As rason : es un talhièr de lenga dins una associacion mai o mens ligada a la CGT (LSR : loisirs / solidarités / retraités). E coma Delfina, m'an demandat d'animar lo talhièr, mas en realitat, m'aprenon mai que çò que lor apreni. Son d'ancians de La Poste, venon de mantun departament occitan e an de coneissenças extraordinàrias. Arriban amb de papierons ont an marcat çò que se'n sovenon, se carcanhan un pauc per l'emplec de tal o tal mot e los rasseguri en lor dire qu'an t... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de novembre 13.51h

E ben! Soi plan pèc, coma dison los gascons!
Al legir de l'entrevista ambe Delphine Castaing, m'èri arrestat sus las questions de fons del rapòrt a la lenga, a quina mena de lenga, -questions tant plan pausadas per Delphine Castaing, e que se pausan del meteis biais ont que siague en Occitània.
A costat d'aquò, de que valon las garrolhas dels comentaris!
Per aver costejat, d'un temps que trabalhavi dins Gèrs , nombroses locutors naturals dins mon trabalh, sabiai, ieu , que parlava... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de novembre 13.37h

Merci hèra Marie-Jeanne. Que mias un tribalh semblable dab quauques retirats ce'm sembla, alavetz que pòdes segur pagerar l'interès màger ( sosestimat?) d'aquera sòrta de talher. E benlèu ne disen pas 'occitan' tanpauc a vòste, mes aquò n'empacha pas d'avançar.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat

Editorial

Pagar una multa per aver pas parlat francés

Un ciutadan còrs es estat punit amb una multa de 135 èuros per aver parlat en còrs als gendarmas durant un contraròtle, çò publicàvem aqueste dissabte passat. ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 16 8
  • sol Aush 17 6
  • sol Bordèu 17 9
  • sol Briançon 11 -5
  • sol Caors 17 9
  • nuvols Carcassona 14 4
  • sol Clarmont-Ferrand 18 9
  • sol Confolent 14 8
  • sol Gap 14 3
  • sol La Canau 17 9
  • sol La Gàrdia 13 6
  • sol La Torre de Pèlitz 12 5
  • sol Limòtges 14 8
  • nuvols_parcials Lo Borg Sant Dalmatz 12 7
  • sol Lo Puèi de Velai 11 6
  • nuvols Marselha 18 11
  • nuvols Montpelhièr 16 14
  • sol Naut Aran 17 3
  • sol Niça 9 -2
  • nuvols Nimes 17 12
  • sol Pau 20 9
  • sol Peireguers 16 9
  • sol Rodés 17 9
  • nuvols Tolon 14 8
  • sol Tolosa 16 10
  • sol Valença 14 7



giny

giny

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • © Jean-Charles Valadier

    Jornada de protèsta contra lo barratge del Testet, a Sivens

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Arrai de solei. © Xavi Gutiérrez Riu

    Ivèrn en Aran

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Laurenç Revèst

    Montpelhièr: inauguracion de la granda exposicion patrimoniala "Max Roquèta, la libertat de l'imaginari"

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • © Laurenç Revèst

    Lengue a Mentan

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Asuèlhs de Garnagués. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Garnagués

  • © Laurenç Revèst

    Auribeu de Sianha

  • Pèira Roja. © Xavi Gutiérrez Riu

    Corsa Aran per sa Lengua 2014

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Coserans: Sent Líser, Casavèth, Sent Guironç, Saurat...

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Chau Viva

    Qualques salas de classa d'occitan en collègi

  • © Laurenç Revèst

    Val de la Tiniá

  • © Laurenç Revèst

    Castelar

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Parlaràs en occitan als gendarmas quand te pausaràn de questions?


24%



13%



42%



21%




Vots 84 vòtes

comentaris 3

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)