CAPÇALERA2 DINTRADA2018

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 19 de setembre

Entrevistas

Dimècres, 8 de novembre de 2017, 03h00

Lo malhon mancant?

Delfina Castaing Professora d’occitan au collègi de Samatan
Comentaris 17 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (12 vòtes)
carregant En cargar


En departament de Gèrs, que’s coneish, lo tribalh per la lenga gascona qu’ei de mau seguir. Los actors que s’i hèn com pòden, mes que hè hrèita ua unitat vertadèra. Los de l’èst que son virats cap a Tolosa, e de cap tà Pau e Tarba los de l’oèst. Aush que s’arretròba au bèth miei, e totun estremada. Deu còp, las associacions deu departament qu’apitan projèctes un pauc a despart, cadun dens son canton.
 
L’arreviscolar de l’Ostau Gascon que i a tot just un an que permeterà benlèu d’apressar las energias, esparricadas donc, mes totun plan presentas.
 
Qu’anèi l’aute dia a Samatan, entà assistir a l’obrader de lenga de Savés en Gasconha. Un bèth trentenat de personas amassadas au medish endret entà devisar en gascon, ne n’aví pas vist autant a l’encòp despuish bèra pausa! E segon lo capdau de l’associacion, n’i èran pas tots aqueth dia.
 
Entà gavidar la sesilha, Delfina Castaing, tanben professora d’occitan au collègi de Samatan (Savés). Un malhon mancant. Ua palanca possibla enter los locutors qui disen “gascon” tà nomentar la lor lenga, e qui son donc estremats peus occitanistas de la grana vila, sovent embarrats dens ua logica militanta limitada, e las generacions mei joenas.

 
 
 
 
Quin e’s debanan aqueths obraders?
 
Soi l’escolana, soi a l’universitat de Samatan! Se passa fòrt plan, e se d’autes com jo vòlen vénguer apréner lo gascon de Savés, cau vénguer. L’occitan de Gasconha ei plan parlat, soi a bona escòla!
 
 
Concretament, ne son pas cors de lenga?
 
Non, que son devisadas. Anèit avem parlat deus impòsts, avem parlat de Godolin tanben, pr’amor aimi tanben daubrir sus tota Occitània. Ensajam au mes possible de trobar causas aquí, de Gasconha, e puèi descobrir tota la riquessa de pertot.
 
 
Que cèrcan lo monde qui vienen aquiu?
 
Que cèrcan a passar un bon moment, quauques còps a ensajar de cauhar un subjècte, a se brembar perfèitament de tot un lexic qu’an benlèu desbrembats. Qu’ei atau que trabalham subjèctes que son vertadèrament ponchuts! Me brembi per exemple d’un subjècte "coma bastir ua maison", e m’an contat de la debuta a la fin on calèva anar cercar lo sable, quin arbe causir entà bastir la paret, etc. Causas remirablas, damb un lexic excepcionau.
 
 
Qu’ès tanben professora d’occitan au collègi de Samatan, e i a un ligam possible?
 
Completament! Tà jo qu’ei un complement de cultura e de lenga. Que soi a la hont aquiu entà ensajar de parlar au mes pròche possible la lenga deu país (...) Tant que se posca hèr, ensajarèi de trobar tota la riquessa de la lenga aquiu...
 
 
Qu’as parlat de paret, justament.. .Qu’avem a còps l’impression que i a ua paret enter aqueth monde aquiu e l’ensenhamant taus dròlles. Benlèu qu’avem mancat quauquarren dens la transmission?
 

« Dins la transmission, la familha tanben qu’a un ròtle màger, que cau ensajar de har pròva de pedagogia nosautes entà díser: "Parlatz dambe los vòstes petits" »

Ei talament complicat! Las escòlas son barradas... Coma hèr entà hèr vénguer aquiu los grans-parents? Lo sistèma qu’ei atau. I auré causas a melhorar, segur. Mes l’interès prumèr, de tostemps, qu’ei ensajar de connectar los grans-parents e los petits, pr’amor me sembla que n’i pas arren de mes trist que de deishar sortir un dròlle d’ua classa damb mòts occitans que ne son pas los de la familha. E çò que hèi tanben qu’ei teatre, e donc a la fin de l’annada, la familha completa ven véser l’espectacle deus petits. Intègri au maximum la lenga deu país ambe las expressions qu’enteni aquiu. Dins la transmission, la familha tanben qu’a un ròtle màger, que cau ensajar de har pròva de pedagogia nosautes entà díser: "Parlatz  dambe los vòstes petits".
 
 
E pensas qu’ac hèn o pas?
 
Sèi pas... Qu’èi ua polida frequentacion deus cors dempuèi annadas donc me disi que i a ua petita reputacion qu’ei hèita. Vesi passar los grans frairs e mejans e petits, donc pensi que dins la familha se parlan deu cors d’occitan. Damb aquera dinamica, los vielhs tanben s’interèssan e disen aus petits : "Te cau anar!" e quauques mots son passats atau... Espèri. Calerà véser dens quauques annadas çò que va balhar. Qu’èi vist escolans aquiu qu’an bastit aqueth hestenau "Gasconha à table", d’autes que son a començar a trabalhar dins lo domeni de la cultura, d’autes dens l’ensenhament... Qu’ei drin aquera transmission qui comença de me hèr plaser. Sustot la mia tòca purmèra qu’ei d’ensajar de deihsar un sentit positiu au dròlle de la sua cultura, qu’ei mon objectiu de cada jorn.
 
 
 
 
Joan-Nadau Commères
per Ràdio País


 


abonar los amics de Jornalet
 
 



publicitat



Comentaris

14 de novembre 08.30h

La perda de l'usatge de l'occitan,qu'es desparaulat, es la perda d'una capacitat fonccionala que fa besonh d'una reparacion e/o d'una reeducacion, una forma de kinesiterapia del lengatge.
L'occitanisme se nega dins de consideracions psico-sociologicas, pedagogicas e politicas.
Se reaprend a parlar coma se reaprend a marchar aprèp un accident.
Atencion, re-aprendre en grop e non-pas aprendre quicòm mai a l'escòla.
E acceptar de francés, coma protesi a la debuta.



Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

10 de novembre 15.06h

L'occitan tot en marchar,òc!
La marcha (caminada, manif,...) desenibe les blocatges de lenga. La lenga se passa de bon en situacion naturala e conviviala.



Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

9 de novembre 13.39h

http://www.saint-raymond.fr/docs/grammaire_du_Saves.pdf
Gramatica del gascon del parlar del Savès (PDF descargable a gratis) de Christian Piques e Michel Saint-Raymond.
* l'article masculin es "le" e non pas "lo", en savesenc...

La lenga mondina (le parlar tolosenc) se manlèva un grand part del sistèma verbal gascon garonés, totalament o alternativament. De legir notadament les escrits de VESTREPAIN, en version oralisanta descargables desempueis de Google Books (un brave moment de destibad... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

9 de novembre 07.37h

Solide, qu'a rason Raimon! Copable que soi. Que me'n cau corregir açò de tira, desolat.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de novembre 21.37h

"gascon de Sauvés" ??? Nani, le gascon de Savés !


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de novembre 20.02h

Lo cervel uman e las lengas.
Lo meu papet parlèt cevenòl fins a vint ans e s'en anèt viure en Africa de Nòrd.
Quand venguèt s'installar debuta de las annadas seissantas a Tolosa, aimava de me parlar del cevenòl de la siuna joinessa, mès se cercava un pauc los mots
Un jorn aguèt una ataca cerebrala que lo daissèt emiplegica una setmana.
Quand recobrèt la paraula, aquò foguèt solament en cevenòl, pendent un detzenat de jorns, sens cap de mot en francés, e o parlava fòrt correntamen... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de novembre 16.07h

#8 òc-ben. As rason : es un talhièr de lenga dins una associacion mai o mens ligada a la CGT (LSR : loisirs / solidarités / retraités). E coma Delfina, m'an demandat d'animar lo talhièr, mas en realitat, m'aprenon mai que çò que lor apreni. Son d'ancians de La Poste, venon de mantun departament occitan e an de coneissenças extraordinàrias. Arriban amb de papierons ont an marcat çò que se'n sovenon, se carcanhan un pauc per l'emplec de tal o tal mot e los rasseguri en lor dire qu'an t... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de novembre 13.54h

#8 òc-ben. As rason : es un talhièr de lenga dins una associacion mai o mens ligada a la CGT (LSR : loisirs / solidarités / retraités). E coma Delfina, m'an demandat d'animar lo talhièr, mas en realitat, m'aprenon mai que çò que lor apreni. Son d'ancians de La Poste, venon de mantun departament occitan e an de coneissenças extraordinàrias. Arriban amb de papierons ont an marcat çò que se'n sovenon, se carcanhan un pauc per l'emplec de tal o tal mot e los rasseguri en lor dire qu'an t... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de novembre 13.51h

E ben! Soi plan pèc, coma dison los gascons!
Al legir de l'entrevista ambe Delphine Castaing, m'èri arrestat sus las questions de fons del rapòrt a la lenga, a quina mena de lenga, -questions tant plan pausadas per Delphine Castaing, e que se pausan del meteis biais ont que siague en Occitània.
A costat d'aquò, de que valon las garrolhas dels comentaris!
Per aver costejat, d'un temps que trabalhavi dins Gèrs , nombroses locutors naturals dins mon trabalh, sabiai, ieu , que parlava... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de novembre 13.37h

Merci hèra Marie-Jeanne. Que mias un tribalh semblable dab quauques retirats ce'm sembla, alavetz que pòdes segur pagerar l'interès màger ( sosestimat?) d'aquera sòrta de talher. E benlèu ne disen pas 'occitan' tanpauc a vòste, mes aquò n'empacha pas d'avançar.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1
-
2 >




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Catalonha e Aran: la rintrada s’anóncia cauda

La Diada d'ongan en Catalonha es estada excepcionala. Pel primièr còp en democracia, los catalans an celebrat lor fèsta nacionala amb lors elegits e representants encarcerats o ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 30 14
  • sol Aush 30 14
  • sol Bordèu 29 14
  • sol Briançon 30 14
  • sol Caors 30 14
  • sol Carcassona 28 14
  • sol Clarmont-Ferrand 28 13
  • nuvols_parcials Confolent 28 14
  • sol Gap 30 14
  • sol La Canau 29 14
  • pluja La Gàrdia 25 17
  • sol La Torre de Pèlitz 29 17
  • nuvols_parcials Limòtges 28 14
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 25 14
  • sol Lo Puèi de Velai 25 14
  • sol Marselha 31 17
  • sol Montpelhièr 40 18
  • sol Naut Aran 26 10
  • sol Niça 23 9
  • sol Nimes 32 17
  • sol Pau 31 14
  • nuvols_parcials Peireguers 28 14
  • sol Rodés 28 14
  • sol Tolon 31 17
  • sol Tolosa 30 17
  • sol Valença 36 15

giny

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

publicitat

LATERAL 1-2 300x250: DINTRADA



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Asuèlhs de Garnagués. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Garnagués

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Laurenç Revèst

    Auribeu de Sianha

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • © Miquèu Barís

    Los calandrons d'Auloron qu'an visitat Baiona

  • Exposicion temporària sus Robèrt Lafont al CIRDOC (D.R.)

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • Breç lo pugetan (Lo Puget de Tiniá)

    Concors de preseps, betlèms o grépias

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Hug de la Rosa

    Manifestacion "Er aranés, era nòsta identitat". Vielha 24 de març 2018

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

  • Briga (val de Ròia)

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • Agaits occitans sus Barcelona. © Franc Bardòu

    Agaits occitans sus Barcelona

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL 1-2 300x250: DINTRADA

giny

Sondatge

Creses que Catalonha e Aran vendràn una republica independenta?


34%



29%



24%



7%



5%




Vots 99 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)