CAPÇALERA: Conselh Generau d'Aran 728x90
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 24 d'abril

Entrevistas

Dimenge, 15 de julhet de 2018, 03h00

Avèm passat set meses que parlar de questions de lenga i èra... dangierós

Xavier Moral responsable dels afars occitans e de la promocion de la lenga dels signes catalana a la Direccion Generala de Politica Lingüistica de Catalonha
Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (11 vòtes)
carregant En cargar






Etiquetas
moral, zabala

Xavier Moral es a l’encòp lo responsable dels afars occitans e de la promocion de la lenga dels signes catalana a la Direccion Generala de Politica Lingüistica de Catalonha. Lo 13 de junh, nos rescontrèrem, a prepaus de la cobertura per Betevé de la presentacion de la version occitana del libre Istòrias medievalas de Griselda Lozano.
 
Nos calguèt parlar de las donadas del rapòrt de politica lingüistica de l’an 2016, catastroficas per l’aranés.

 
 
Xavier Moral, semblariá que... Bon, i aviá aperaquí coma 155 rasons de poder pas parlar de politica lingüistica.  Ara ne podèm tornar parlar.
 
Es aquò, ne podèm parlar. Per ara ne podèm parlar. Avèm passat set meses que parlar de questions de lenga i èra... dangierós. Mas per ara moment ne podèm parlar e reprenèm lo camin, dins las limitacions qu’avèm, è! Perque aquelas limitacions dins l’administracion publica i son sempre. I son, i demòran. Mas esperam que l’annada venenta aquò se poirà melhorar un pauc. A mai, lo president de la Generalitat a dich que voliá aumentar lo budget de la cultura. Esperem. Per çò qu’el es un òme de cultura. Doncas, aqueste còp cresèm qu’aquò serà atal.
 
 
E se parlam de cultura? De cultura occitana de Catalonha e d’Occitània.
 
Esperam tanben que lo budget de politica lingüistica incluirà tanben la lenga dels signes catalana e tanben l’occitan. Aquò serà benefic, i aurà tanben un aument, sabèm pas quin, mas n’i aurà, de segur. Serà sempre pauc. Perque i a de besonhs enòrmes. I a de besonhs enòrmes e i pensam. La novèla conselhièra de la cultura, Laura Borràs, a fach de tweets sus la situacion de l’aranés, la situacion de precarietat de l’aranés, los besonhs que i a, la situacion sociolingüistica, e per dire que cal renovelar las politicas lingüisticas sus l’aranés. Non solament tocant a la part de la Generalitat, mas tanben del Conselh General d’Aran.  Cal ramentar que lo Conselh General es la primièra autoritat, e que deu pausar sus la taula lo besonh de renovelar aquelas politicas que fasèm dempuèi un trentenat d’annadas, e vesèm que i a de causas que foncionan e tanben de causas que foncionan pas. I cal pensar. Es per aquò que la novèla qu’avèm sauput ièr d’aquela gojata aranesa qu’a volgut far la “Selectivitat” en aranés, pensi qu’es mai qu’un simbòl, perque aquò ven d’Aran, ven de qualqu’un qu’a estudiat en aranés, qu’a fach l’escòla en aranés, e es un messatge plan potent que nos fa pensar, sustot los araneses, que son los primièrs que devon far. Me recòrdi tanben, pensi qu’èra en març, que i aguèt una marcha a Vielha —ieu i anèri—, après aquela sentència del Tribunal Constitucional Espanhòl sus lo caractèr preferencial o pas de l’aranés, per çò de la Lei 35 del Parlament de Catalonha. E ben, pensi que i a quicòm que bolega. I aviá un sentiment. Ieu parlèri amb maitas personas e vegèri que i aviá un sentiment de preocupacion, e non sonque per aquela sentència. Aquò foguèt la gota que te buta a far quicòm. I aguèt tanben una sesilha academica dins l’Institut d’Estudis Araneses, aquel meteis jorn, e i aviá la meteissa preocupacion. E pensi que d’aquela preocupacion deu sortir quicòm, una reflexion en Aran, sul territòri... Perque avèm solament aperaquí 2000 parlants, per l’aranés.
 
 
Benlèu seriá ben lo moment que, e a la Generalitat, e dempuèi al Conselh General d’Aran, e dins totas las associacions e dins la societat civila, se faguèsse un pauc d’autocritica tanben.
 
La cal far. Ieu l’apèli reflexion, mas li podèm dire atal tanben. Un pauc d’autocritica perque pensi que tota politica administrativa, quina que siá, cada quatre o cinc ans, o un cèrt periòde passat, se deu revisar. Cal perpensar, veire se tot marcha coma previst, se tot va plan o pas. Per çò que concernís l’occitan e la situacion de l’aranés, aquò es evident, perque aquela reflexion es pas jamai estada facha encara. E las donadas qu’avèm, al cap de cinc ans, mòstran que cal quicòm mai qu’una escòla en aranés, que l’avèm e que fonciona. Mas cal far quicòm mai per que l’occitan visca. E cal far d’investiments importants.
 
 
E aver las complicitats.
 
E aver las complicitats, perque es important d’aver la legalitat. La legalitat, lo quadre juridic, l’avèm. Es pas un problèma de nòrmas, de leis, de decrets... Lo quadre normatiu l’avèm. Se pòt melhorar sempre quicòm, aquò es evident. Lo problèma de l’occitan en Catalonha, e de l’aranés, es pas la lei, es pas s’avèm un decret o dos o quatre, lo problèma ara son las ressorsas financièras. Mas sustot una reflexion que cal far es cossí investir aquelas ressorsas per l’aranés. Cal de mèdias en aranés...
 
 
Solide.
 
De mèdias potents. Perque pòt semblar que pòdes ausir mai d’occitan, mai d’aranés concretament, a Betevé a Barcelona quen Aran. Es atal. Es plan d’o saber, mas caldriá que i aguèsse mai d’aranés en Aran qu’a Barcelona. Qu’a Barcelona i aja d’aranés, va plan. I a d’aranés, i a de francés... I a un pauc de tot, es possible d’o far. Mas en Aran cal que i aja mai d’aranés que çò que i a, qu’es lo canal de television del Conselh General d’Aran e las desconnexions de Meddia Aranés de la Corporacion Catalana de Radiotelevision. I cal quicòm mai. Aquela reflexion, autocritica, de la Generalitat, del Conselh General d’Aran, tanben de la societat civila d’Aran, amb d’associacions com la Fondacion Musèu Etnologic dera Val d’Aran, l’Associacion Lengua Viua... Pensi que tot lo mond es apelat a far aquela reflexion.
 
 
E nosautres o veirem de l’#aranésòc estant. Mercés plan, Xavier Moral.
 
Mercés plan a vos.
 
 
 
 
Manèl Zabala
 
 
 
Per ne saber mai:
 
— http://eapc-rld.blog.gencat.cat/2018/03/05/eth-caracter-non-preferenciau-der-aranes-un-limit-juridic-entara-normalizacion-linguistica-xavier-moral/
 
— http://llengua.gencat.cat/web/.content/documents/informepl/arxius/IPL2016_occ.pdf
 
 




abonar los amics de Jornalet



publicitat



Comentaris

15 de julhet 22.25h

Lo trabalh fait en Aran es exemplar. Mas ara, es sonque en collaboracion amb lo demai d'Occitània, en començant per Coserans e Comenge que parlan lo meteis gascon pirenenc que se poiran fargar aisinas per milherats de locutors potencials ; ràdio, television, libre escolar, formacion de professor, espectacle... Encara mercés a la Direccion Generala de Politica Lingüistica de Catalonha per son ajuda a la lenga occitana.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 10   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

“Òc pertot”, enfin la dignitat

Un recampament sus la Plaça Clemenceau de Pau marcava ièr dissabte lo començament de la campanha sonada “Òc pertot“ per l’oficializacion e la dignificacion ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Barcelona

    Dictada occitana 2014

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • Exposicion temporària sus Robèrt Lafont al CIRDOC (D.R.)

  • Gavotina maritima - Pelha. © Laurenç Revest

    Gavotina Maritima: Pelha (Comtat de Niça) © Laurenç Revèst

  • © Laurenç Revèst

    Val de la Tiniá

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Gavotina (est Velai) e d'Auvèrnhe (Vivarés, Gevaudan)

  • © Laurenç Revèst

    Val de la Tiniá

  • Castelar

  • Ciutat de Draoníer. © Cristòu Daurore

    Ciutat de Draoníer (Val Maira)

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • En Provença orientala: Mogins e noms de luecs occitans escrichs a la francesa

  • Exposicion temporària sus Robèrt Lafont al CIRDOC (D.R.)

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • Un soquet de carinhan rassegat dins una vinha de Marcorinhan (à costat de Narbona) e que fa una plan polida femna occitana presta a despolharse ,la pauvreta, avant de s'en anar al fuóc la nueit de Nadal. © Arleta Theron

    Concors de Nadal de Jornalet: Cossí se passan las Calendas en cò vòstre?

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)