CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 14 de decembre de 2018, 03h00 Istòria,Sciéncia

La fin dels europèus del Neolitic

Es estada trobada la bacteria originala que provoquèt la malautiá mortala de la pèsta Yersinia pestis. Lo flagèl se seriá espandit entre los europèus del Neolitic pr’amor del comèrci e auriá entraïnat lor fin coma populacion


Comentaris 2 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (6 vòtes)
carregant En cargar


La trobalha venguèt puèi un estudi del material genetic de divèrsas rèstas umanas de fa mai de 5000 ans. La còla qu’o trapèt confirmèt la preséncia d’una femna de 20 ans que moriguèt a l’epòca en Suècia a causa d’aquela epidemia
© Phys.org





Etiquetas
andreu, arqueologia, neolitic, sapiéncia, yersinia pestis

Es estada trobada la bacteria originala que provoquèt la malautiá mortala de la pèsta Yersinia pestis. Foguèt descobèrta dins de rèstas d’òsses umans de mai de 5000 ans d’edat. Segon los scientifics qu’an fach la tròba, lo flagèl se seriá espandit entre los europèus del Neolitic pr’amor del comèrci. E auriá entraïnat lor fin coma populacion.
 
La trobalha foguèt facha per una còla de cercaires de l’estat francés, Suècia e Danemarc. E tot confirma que seriá la bacteria originala que provoquèt, en divèrsas epòcas, aquel òrre flagèl en Euròpa. De mai, la manca d’invasions es la pròva que la causa de son espandiment foguèt las vias comercialas de l’epòca, e pas la guèrra.
 
“Aquel flagèl a una de las bacterias mai mortalas que jamai sián demoradas sus la planeta, çò diguèt Simon Rasmussen, de l’Universitat de Danemarc a Copenaga. Yersinia pestis, mai qu’una malautiá pòt èsser considerada coma una grèva epidèmia. Amb la realizacion de l’analisi avèm viatjat dins lo temps e descobèrt que çò que provoquèt foguèt plan grèu”.
 
La trobalha venguèt puèi un estudi del material genetic de divèrsas rèstas umanas de fa mai de 5000 ans. La còla qu’o trapèt confirmèt la preséncia d’una femna de 20 ans que moriguèt a l’epòca en Suècia a causa d’aquela epidemia. Ela meteissa aviá los meteisses gèns que provoquèron la pèsta pneumonica e qu’ataquèron Euròpa mai d’un còp a travèrs de l’istòria de l’umanitat.
 
Es estat confirmat qu’es lo flagèl de pèsta mai ancian jamai trobat. Los scientifics poguèron, de mai, determinar la bacteria originala de Y. pestis. Confirmèron que foguèt l’epidemia qu’aviá coma ancessora una autra comuna durant l’epòca de l’Edat de Bronze. Las desparièras variantas se desseparèron fa ara entre 5300 ans e 5100 ans, e aquò vòl dire que pendent lo Neolitic ataquèt Euròpa mai d’un còp.
 

L’origina ne foguèt comerciala
 
Fins ara, los scientifics discutissián sus cossí s’èra espandit aquel flagèl. Se sabiá que i aviá agut de migracions umanas dempuèi l’estèpa euroasiatica vèrs Euròpa fa 5000 ans. E qualques scientifics disián que los envasidors avián portat l’epidemia amb eles.
 
Mas se la bacteria trobada en aquela jove femna de Suècia s’èra desseparada de l’epidemia principala fa 5700 ans, aquò vòl dire que las migracions umanas arribèron après e pas abans, e que quand arribèron, la populacion neolitica europèa èra ja prèp de sa fin pr’amor d’aquel flagèl.
 
“I aviá de vilas amb prèp de 20 000 abitants, çò confirmèt Rasmussen. Èran comunas e i aviá de tecnologia e de comèrci. I aviá d’umans, d’animals e pauca santat. Èran lo terren ideal per de nòus patogèns coma Yersinia pestis”.
 
Segon los scientifics qu’an descobèrt la bacteria originària d’aquela epidemia, la majoritat d’aquelas vilas e vilatges de l’Euròpa neolitica foguèron destruches e cremats. L’arqueologia confirma qu’aquò se debanèt fa 5500 ans. Lo transpòrt amb de ròdas e lo comèrci foguèron las principalas causas de son espandiment a l’epòca. (Legissètz la seguida)





 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.








abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

15 de decembre 15.09h

Lo comèrci au neolitc e lo neo liberalisme au segle XXI....


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

15 de decembre 04.33h

Se confirma que l'istòria es ciclica: la fin dels europèus es tornarmai engimbrada. Benlèu valdrà mai aital per la planeta.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 9
  • sol Aush 9
  • sol Bordèu 9
  • sol Briançon 13
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 10
  • sol La Canau 9
  • sol La Gàrdia 19
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 16
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 18
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 9
  • sol Niça 19
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 10
  • sol Peireguers 8
  • sol Rodés 9
  • sol Tolon 8
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Laurenç Revèst

    Las Cevènas, Barjac en Val de Cese

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Gavotina (est Velai) e d'Auvèrnhe (Vivarés, Gevaudan)

  • Fèsta occitana a Barcelona, a l'ocasion del cinquen anniversari de Jornalet

  • Meravilhas aranesas. © Franc Bardòu

    Meravilhas aranesas

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • La prima en valaa de Tiniá. © Laurenç Revèst

    La prima en Tiniá

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Baish Ador

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • © Laurenç Revèst

    Nimes e preséncia d'occitan

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Nimes, lengadociana per l'istòria, provençala per lo dialècte

  • Corsa de sason

    Concors de Nadal 2014. Las Calendas en çò vòstre

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

  • © Magalí Barceló

    Santa Gabèla: quatrena fèsta del fogal rural La Gabèla

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



4%



91%



0%




Vots 102 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)