CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 20 de març

Actualitats

Divendres, 11 de genièr de 2019, 03h00 Sciéncia

An trobat una nívol de gas fossila dins l’Univèrs

La trobalha es considerada coma tras que rara e una de las mai importantas dins l’estudi de l’istòria de l’Univèrs


Comentaris 3 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (1 vòte)
carregant En cargar


Fins a uèi lo jorn lo principal problèma per comprene scientificament l’origina de l’Univèrs, tanben conegut coma Bing Bang, èra que jamai èra pas estat trapat astronomicament cap fossil d’aquela epòca. Òr, l’astronomia poguèt viure un moment istoric quand una còla trobèt una nívol fossila mai de 15 miliards d’ans après sa formacion. La descobèrta dobrirà, de segur, una nòva pòrta a l’estudi de la naissença de l’Univèrs.
 
Lo fossil de nívol de gas foguèt descobèrt dins una region tras que luenchenca de l’Univèrs amb la pus nauta tecnologia creada per l’òme per estudiar l’espaci. D’efièch, se trobèt per mejan de dos espectromètres plan especials que son situats dins lo telescòpi optic pus potent de la planeta, W. M. Keck, dins l’illa de Maukanea, en Hawaii.
 
La trobalha es considerada coma tras que rara e una de las mai importantas dins l’estudi de l’istòria de l’Univèrs. E es estada una bèla reüssida d’una còla qu’a per membres Fred Robert e Michael Murphy, ambedós de l’Universitat de Tecnologia de Swinburn e amb d’argent del Conselh per lo Projècte de Descobèrta e Recèrca Australian e lo Conselh Europèu de Recèrca.
 
Los astronòms qu’an fach venir publica la descobèrta d’aquel fossil espacial trantalhèron pas per soslinhar qu’èra una trobalha excepcionala dins l’estudi de l’istòria de l’Univèrs qu’a ja donat fòrça informacion sus cossí se formèron las primièras galaxias . “Lo gas dins l’Univèrs es polluit per d’elements pesants pertot. Proven d’estelas qu’esclatèron fa de temps, çò diguèt Robert. Mas avèm pogut trobar una nívol clara, sens la pollucion estellara que se formèt après lo Bing Bang, e qu’es demorada aital pendent pus de 1500 milions d’annadas”.
 

Una nívol amb pauca pollucion
 
Lo fossil rescontrat a fòrça pauques elements pesants, çò es pauca pollucion estellara. Mens d’1/10 000 de la proporcion de nòstre Solelh. Aquò non es pas considerat scientificament coma de pollucion e per ansin s’es pensat qu’es un fossil d’aquela nívol de gas. Un dels primièrs còps que l’astronomia ne tròba un d’aquel tipe en tota son istòria.
 
La descobèrta, totun, foguèt pas aisida. La còla d’astronòms que trobèt aquel fossil empleguèt los espectromètres ES e HIRES de l’observatòri hawaiian de Kecks. Sens aqueles espleches scientifics de la pus nauta tecnologia, jamai fins a uèi aquela nívol de gas seriá pas estada trapada.
 
Per la trobar, los astronòms cerquèron dins de quasars pr’amor que produson una cèrta lutz dins l’espectromètre, e ansin l’idrogèn present dins la nívol de gas poguèt èsser descobèrt. La preséncia de divèrsas ombras d’idrogèn dins l’espectromètre poguèt d’efièch donar l’alèrta als scientifics.
 
Fins ara, s’èra sonque trobat dos fossils de nívol de gas. Foguèron Michele Fumagali e John O’Meara que foguèron al centre de la trobalha en 2011. E an trabalhat ongan amb la còla qu’a descobèrt aquela nívol de gas fossila.
 
“Malgrat que pensèssem qu’aquela descobèrta èra la cima de l’icebèrg tanben consideràvem qu’èra pas estada mai qu’una trobalha casuala, çò diguèt O’Meara. Pr’aquò cal soslinhar scientificament aquesta nòva trobalha astronomica. Pr’amor que trobar de nívols de gas fossilas es un fach de fòrça mal far”. (Legissètz la seguida)







 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.











abonar los amics de Jornalet
 



publicitat



Comentaris

14 de genièr 12.23h

"una nívol de gas FOSSIL" es lo gas qu'es fossil, non pas la nívol...


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

11 de genièr 11.30h

Dos espectomètres, o dos espectrofotomètres ?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat

Editorial

Restituir la dignitat

Dissabte passat, fasiá 775 ans qu’aviá agut luòc la tragèdia de Montsegur. Amb l’extermini del darrièr nuclèu de resisténcia catara e lo cremament ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

"A l'ora d'ara es impossible de prene lo fusilh"

Jann-Marc Rouillan fondador d'Action Dirècta, collaborador del MIL e ara escrivan

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • La Primada de Montsegur, 17 de març 2012

    Primada de Montsegur, 17 de de març 2012

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Tardor dins lo País de Saut lengadocian. © Terric Lausa

    Tardor dins lo País de Saut lengadocian

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Josep Carpintero

    Presentacion dera ANC Val d'Aran en Vielha, 28/12/2013

  • La Primada de Montsegur 2013. © Bruno Sapena

    La Primada de Montsegur 2013

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © AR

    Vila d'Usès e lo pont de Gardon

  • Julien Cazenave

    17.02.2019: manifestacion a Brussèlas en sosten als independentistas catalans

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Catarin Seguran

    Pargue nacionau dels Escrinhs vist de Pratpic (vierar d'Orsiera) a la partença de la valaa dau Drau Nier en Aut Champsaur

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Creses que la memòria istorica es importanta?


95%



2%



3%




Vots 99 vòtes

comentaris 1

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)