CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 15 de setembre

Actualitats

Divendres, 11 de genièr de 2019, 03h00 Sciéncia

An trobat una nívol de gas fossila dins l’Univèrs

La trobalha es considerada coma tras que rara e una de las mai importantas dins l’estudi de l’istòria de l’Univèrs


Comentaris 3 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (1 vòte)
carregant En cargar


Fins a uèi lo jorn lo principal problèma per comprene scientificament l’origina de l’Univèrs, tanben conegut coma Bing Bang, èra que jamai èra pas estat trapat astronomicament cap fossil d’aquela epòca. Òr, l’astronomia poguèt viure un moment istoric quand una còla trobèt una nívol fossila mai de 15 miliards d’ans après sa formacion. La descobèrta dobrirà, de segur, una nòva pòrta a l’estudi de la naissença de l’Univèrs.
 
Lo fossil de nívol de gas foguèt descobèrt dins una region tras que luenchenca de l’Univèrs amb la pus nauta tecnologia creada per l’òme per estudiar l’espaci. D’efièch, se trobèt per mejan de dos espectromètres plan especials que son situats dins lo telescòpi optic pus potent de la planeta, W. M. Keck, dins l’illa de Maukanea, en Hawaii.
 
La trobalha es considerada coma tras que rara e una de las mai importantas dins l’estudi de l’istòria de l’Univèrs. E es estada una bèla reüssida d’una còla qu’a per membres Fred Robert e Michael Murphy, ambedós de l’Universitat de Tecnologia de Swinburn e amb d’argent del Conselh per lo Projècte de Descobèrta e Recèrca Australian e lo Conselh Europèu de Recèrca.
 
Los astronòms qu’an fach venir publica la descobèrta d’aquel fossil espacial trantalhèron pas per soslinhar qu’èra una trobalha excepcionala dins l’estudi de l’istòria de l’Univèrs qu’a ja donat fòrça informacion sus cossí se formèron las primièras galaxias . “Lo gas dins l’Univèrs es polluit per d’elements pesants pertot. Proven d’estelas qu’esclatèron fa de temps, çò diguèt Robert. Mas avèm pogut trobar una nívol clara, sens la pollucion estellara que se formèt après lo Bing Bang, e qu’es demorada aital pendent pus de 1500 milions d’annadas”.
 

Una nívol amb pauca pollucion
 
Lo fossil rescontrat a fòrça pauques elements pesants, çò es pauca pollucion estellara. Mens d’1/10 000 de la proporcion de nòstre Solelh. Aquò non es pas considerat scientificament coma de pollucion e per ansin s’es pensat qu’es un fossil d’aquela nívol de gas. Un dels primièrs còps que l’astronomia ne tròba un d’aquel tipe en tota son istòria.
 
La descobèrta, totun, foguèt pas aisida. La còla d’astronòms que trobèt aquel fossil empleguèt los espectromètres ES e HIRES de l’observatòri hawaiian de Kecks. Sens aqueles espleches scientifics de la pus nauta tecnologia, jamai fins a uèi aquela nívol de gas seriá pas estada trapada.
 
Per la trobar, los astronòms cerquèron dins de quasars pr’amor que produson una cèrta lutz dins l’espectromètre, e ansin l’idrogèn present dins la nívol de gas poguèt èsser descobèrt. La preséncia de divèrsas ombras d’idrogèn dins l’espectromètre poguèt d’efièch donar l’alèrta als scientifics.
 
Fins ara, s’èra sonque trobat dos fossils de nívol de gas. Foguèron Michele Fumagali e John O’Meara que foguèron al centre de la trobalha en 2011. E an trabalhat ongan amb la còla qu’a descobèrt aquela nívol de gas fossila.
 
“Malgrat que pensèssem qu’aquela descobèrta èra la cima de l’icebèrg tanben consideràvem qu’èra pas estada mai qu’una trobalha casuala, çò diguèt O’Meara. Pr’aquò cal soslinhar scientificament aquesta nòva trobalha astronomica. Pr’amor que trobar de nívols de gas fossilas es un fach de fòrça mal far”. (Legissètz la seguida)







 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.











abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

14 de genièr 12.23h

"una nívol de gas FOSSIL" es lo gas qu'es fossil, non pas la nívol...


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

11 de genièr 11.30h

Dos espectomètres, o dos espectrofotomètres ?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 29
  • sol Aush 28
  • sol Bordèu 28
  • sol Briançon 24
  • sol Caors 29
  • sol Carcassona 27
  • sol Clarmont-Ferrand 30
  • sol Confolent 28
  • sol Gap 24
  • sol La Canau 29
  • sol La Gàrdia 29
  • sol Limòtges 29
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 25
  • sol Lo Puèi de Velai 26
  • sol Marselha 28
  • sol Montpelhièr 28
  • sol Naut Aran 23
  • sol Niça 27
  • sol Nimes 29
  • sol Pau 26
  • sol Peireguers 29
  • sol Rodés 29
  • sol Tolon 28
  • sol Tolosa 27
  • sol Valença 29

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Carnaval de Limós. © Franc Bardòu

    Carnaval de Limós 2013

  • Hug de la Rosa

    Manifestacion "Er aranés, era nòsta identitat". Vielha 24 de març 2018

  • © Laurenç Revèst

    Dau castèu de Grimaud

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Aficha de Pèça de teatre occitan niçard d i a qualque temps. © Catarin Seguran

    Simbòls de Niça

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • Estanhs deth Rosari de Vacivèr.  © Xavi Gutiérrez Riu

    Val d'Aran

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Adriana Díaz

    Canas 2019

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Ciutat de Draoníer. © Cristòu Daurore

    Ciutat de Draoníer (Val Maira)

  • © Laurenç Revèst

    La botiga de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)