CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 20 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 29 de març de 2019, 03h00 Sciéncia

Los lops dirigisson, los cans seguisson

los lops e los cans trabalhan amassa d’una manièra parièra amb l’èsser uman malgrat que cadun seguisca son estil pròpri. Los lops dirigisson mai mentre los cans seguisson mai los òrdres dels umans


Comentaris 3 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (3 vòtes)
carregant En cargar


Un nòu estudi es estat fach per estudiar qualas diferéncias de comportament i a entre doas espècias animalas de mamifèrs a respècte dels umans: los lops (Canis lupus) e los cans (Canis familiaris). La resulta dona un melhor vejaire suls lops pr’amor que los darrièrs tempses an recebut una critica plan negativa: aital, los lops e los cans trabalhan amassa d’una manièra parièra amb l’èsser uman malgrat que cadun seguisca son estil pròpri. Los lops dirigisson mai mentre los cans seguisson mai los òrdres dels umans.
 
L’estudi comencèt après que se foguèt confirmat scientificament que la vida sociala umana seriá pas possibla sens cap sòrta de cooperacion. La frequéncia e complexitat que los umans an quand ajudan a d’autres umans es un fach tras qu’excepcional dins lo mond animal. E poiriá èsser tanben unic. Per assajar de comprene aquò, de cercaires decidiguèron d’estudiar doas espècias animalas de mamifèrs que poirián seguir lo meteis camin, los lops e los cans.
 
La resulta de l’estudi, publicada dins la revista numerica Scientific Reports, mostrèt que los cans trabalhan amb d’umans pr’amor qu’an un lop dedins, çò es que las doas espècias an de caracteristicas comunas. Aital, de lops e de cans arriban a lors tòcas de manièra parièra quand trabalhan amb d’umans mas lor camin per plan capitar son diferents.
 
 
Los lops an mai d’iniciativa
 
Una de las caracteristicas desparièras mai claras entre aquelas doas espècias de canids foguèt que quand son amb d’umans los lops son fòrça mai independents que los cans. Segon Friederike Range, de l’Institut Konrad Lorenz de Viena, cap d’aquela còla de recèrcas, “ l’analisi prigonda sus cossí reagisson ambedoas espècias quand son amb d’umans mòstret d’interessantas diferéncias entre los lops e los cans. Los lops an plan mai de iniciativa e dirigisson mai, del temps que los cans preferisson mai d’esperar e de veire çò que fa l’uman per o far puèi”.
 
Per ansin, e segon la resulta d’aquel estudi de comportament dels lops e dels cans, los cercaires afirmèron que benlèu pendent la domesticacion los cans foguèron causits pr’amor qu’avián una mai granda tendéncia a èsser plan mai docils que los lops. E los qu’o èran pas èran pas causits. Segon aquela ipotèsi scientifica, aquò auriá ajudat a limitar de luchas per las meteissas ressorsas naturalas entre l’espècia umana e de lops e tanben auriá entraïnat una coexisténcia e una cooperacion pacificas pr’amor que los umans dirigissián e los cans seguissián.
 
Lo rèirefons d’aquel estudi son divèrsas consideracions fondamentalas scientificas dins lo domeni del comportament. De cans e d’umans patiguèron la meteissa pression environamentala per subreviure e aquò auriá menat a un cas d’evolucion convergenta.
 
Divèrses estudis, a mai, suggerisson que los cans aprenguèron aquela manièra d’agir pendent lo procès de domesticacion e aquò entraïnèt una mendre agressivitat e una màger tolerància. Segon aquò, los cans trabalharián melhor amb d’umans que los lops mas aquestes tanplan son una espècia plan cooperativa pr’amor que s’ajudan a elevar los mens joves e caçan e defendon lo territòri amassa.. (Legissètz la seguida)




 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.







abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

30 de març 23.10h

Los problemas de los lops es la de se poder alimentar, per açò cal posar-los manjar a certs locs perquè hi pugan anar.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

29 de març 10.44h

Plan perda que siaguesson pas lops los occitans.... pels los occitanistes l'afar es reglada : son ploraires !


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

29 de març 07.18h

Bèla allegoria sus la Macronia (e sus lo monde tot!).


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 14
  • sol Aush 15
  • sol Bordèu 14
  • sol Briançon 12
  • sol Caors 13
  • sol Carcassona 17
  • sol Clarmont-Ferrand 11
  • sol Confolent 16
  • sol Gap 9
  • sol La Canau 14
  • sol La Gàrdia 14
  • sol Limòtges 12
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 14
  • sol Lo Puèi de Velai 17
  • sol Marselha 20
  • sol Montpelhièr 20
  • sol Naut Aran 16
  • sol Niça 18
  • sol Nimes 20
  • sol Pau 15
  • sol Peireguers 13
  • sol Rodés 15
  • sol Tolon 13
  • sol Tolosa 16
  • sol Valença 15

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Laurenç Revèst

    Mónegue

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • Nos quichèrem en pèrlas leugièiras

    Meissonencas en Camarga pichòta

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Pòrt de Niça: Li galeras

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • © Laurenç Revèst

    Ua comua de la valaia dai Palhons: L'Escarea, gents de cadea

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Tota la còla. © Laurenç Revèst

    Remembres de Vaquí, emission en la Vau Clusa, novembre de 2005

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


0%



0%



0%



0%




Vots 0 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)