CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 16 de setembre

Actualitats

Divendres, 5 d'abril de 2019, 03h00 Environament,Sciéncia

Lo Serengeti-Mara jos pression

De cercaires d’una còla internacionala demandan que se torne pensar cossí manejar las frontièras d’aquel luòc pr’amor que la pression umana poiriá lèu arribar al centre d’aquel ecosistèma


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargar


L’ecosistèma de Serengeti-Mara es un dels mai grands e bèls  airals protegits de la planeta. S’espandís sus mai de 40 000 km2 dins lo Pargue Nacional del Serengeti e la Resèrva Nacionala Maasai Mara en Africa de l’Èst. Cada an, mai d’un milion de gnos, de miei milion de gasèlas e 20 000 zèbras lo travèrsan en cèrca d’aiga e d’èrba. Mas de scientifics avisan que la pression umana comença d’èsser perilhosa.
 
Segon de cercaires d’una còla internacionala qu’an fach ongan un nòu estudi après l’analisi de donadas de pus de 40 ans, l’ecosistèma del Serengeti es jos una pression de mai en mai granda. Demandan que se torne pensar cossí manejar las frontièras d’aquel luòc pr’amor que la pression umana poiriá lèu arribar al centre d’aquel ecosistèma.
 
La conclusion arribèt après la descobèrta que l’activitat umana prèp de las frontièras del Serengeti-Mara provocava ja un efièch clar sus de plantas, d’animals e de tèrras d’aquel airal. Segon los scientifics autors d’aquel nòu estudi, doncas, i a d’airals frontalièrs del Serengeti-Mara qu’an ja patit fins a un 400% de creissença de la populacion umana e aquò solament pendent los darrièrs dètz ans. D’un autre costat, tanben soslinhan que i a d’espècias salvatjas d’autras zònas kenyanas que ja an patit un declin de mai d’un 75% mas pas encara al Serengeti-Mara. E pr’aquò avisan que lo futur de l’airal es pas segur.
 
L’estudi confirmèt d’efièch que l’airal aviá ja patit una creissença gigantassa de populacion e que l’elevatge dins las divèrsas zònas del luòc entraïnava ja de problèmas environamentals sus de gnos, de zèbras e de gasèlas perque lor cal mai de temps per trobar de bona èrba. Fòrça mai de temps que ne necessitavan abans. En mai d’aquò, i a fòrça mens de fuòcs naturals e la vegetacion a tanplan cambiat. Tot aquò a cambiat l’environament dels airals frontalièrs primièr e ara ja es prèp d’arribar al còr de la region.
 

La cadena alimentària es afectada
 
Segon aquel estudi, tot aquò a ja provocat de problèmas dins la cadena alimentària pr’amor que l’èrba conten pas tantes nutriments e la relacion entre las plantas e los microorganismes a totalament cambiat. Aquò aflaquís e fragiliza un ecosistèma que pòt èsser en perilh se i a una secada importanta o encara d’autres cambiaments environamentals pr’amor del cambiament climatic.
 
Los scientifics soslinhèron tanben que d’airals protegits coma lo Serengeti-Mara avián besonh d’alternativas estrategicas se se voliá manténer una bona coexisténcia entre fauna e umans. Segon eles, l’estrategia actuala de refortir las frontièras es un risc màger per las comunautats localas d’animals e d’umans.
 
L’estudi es estat fach per divèrsas universitats de la planeta coma l’Universitat de Groningen (Païses Basses) que trabalhèt amb fins a 11 universitats coma las de York, Glasgow e Liverpool. Segon Colin Becla, de l’Universitat de York, las zònas protegidas d’Africa de l’èst son uèi lo jorn jos una pression umana plan seriosa en causa del cambiament climatic, de braconaires e la de creissença naturala de la populacion umana.. (Legissètz la seguida)




 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.







abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

6 d'abril 08.39h

I passèri 15 jorns fabuloses. Un espandi infinit, l'animalum en plena libertat e, a Olduvai, los primièrs passes de l'òme, del temps qu'èra pas lo mèstre de la natura. Res a veire amb las resèrvas, de còps un pauc estequidas, de Kenya.
Lo Serengueti en dangièr? Marrida novèla pel monde tot.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 30
  • sol Aush 29
  • sol Bordèu 30
  • sol Briançon 12
  • sol Caors 29
  • sol Carcassona 28
  • sol Clarmont-Ferrand 30
  • sol Confolent 29
  • sol Gap 12
  • sol La Canau 30
  • sol La Gàrdia 26
  • sol Limòtges 31
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 22
  • sol Lo Puèi de Velai 29
  • sol Marselha 25
  • sol Montpelhièr 26
  • sol Naut Aran 24
  • sol Niça 24
  • sol Nimes 28
  • sol Pau 29
  • sol Peireguers 30
  • sol Rodés 30
  • sol Tolon 30
  • sol Tolosa 29
  • sol Valença 30

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Per las carrièiras de Someire, lo pont cobèrt per la ciutat vidorlenca

  • Canejan. Pontaut e coret de Bausen. © Xavi Gutiérrez Riu

    Val de Toran (Aran)

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • Era còlha dera ADÒC ath trabalh

  • Cristòl Daurore

    Ceremonia pel 83n anniversari de Francés Fontan a Fraisse (Val Varacha)

  • Minecraft en version occitana

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • 32n rescontre occitanocatalan al pòrt de Salau

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • © Catarin Seguran

    Las ribas del riu Tiniá d'estiu

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)