CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 16 de setembre

Actualitats

Divendres, 13 d'abril de 2012, 16h00 Politica,Lenga

Eleccions presidencialas: quina plaça per la lenga occitana?


Comentaris 3 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Las eleccions presidencialas del 22 d’abril e del 6 de mai son vengudas, coma totjorn, una lucha personala entre candidats. Lo duèl entre Nicolas Sarkozy e François Hollande pren las primièras paginas dels jornals e dels informatius de la television. Mas al delà de las lors fotografias i a quicòm que bolega, es per aquò qu’aqueste article vòl mandar un còp d’uèlh al programa lingüistic de totes los candidats.


Lo president Nicolas Sarkozy a tengut un discors ambigú sus aquela question. S’èra presentat amb la promessa de far una lei de politica lingüistica a la fin del sieu mandat, mas o a pas mes en òbra. Ara lo sieu discors ven mai dur, que lo vestís amb un nacionalisme que semblava superat. Dins aquela linha, lo president nos estonèt fa qualques jorns quand diguèt, dins la vila occitana de Marselha, que “quand òm aima França, òm prepausa pas de ratificar la Carta de las Lengas Regionalas qu’a pas per tòca de far viure las lengas regionalas, cresi, mas de reconéisser de dreches lingüistics a totas las minoritats e las metre jol contraròtle d’una Cort Europèa que jutjarà sens tenir compte de la nòstra istòria nacionala e de la nòstra tradicion republicana”. Aquela afirmacion contrasta amb d’autras qu’aviá fach dins lo passat, quand diguèt qu’aprene una lenga regionala “met pas en risc l’unitat nacionala”.
 

E se la posicion de Sarkozy es cada còp mai dura, la posicion socialista ven cada còp mai doça. Lo PSF a totjorn agut una relacion ambigua per rapòrt a la legislacion lingüistica, mas lo sieu candidat François Hollande a demostrat un notable engatjament amb las lengas dichas regionalas. Fa solament unas setmanas diguèt publicament que, s’arriba d’èsser president, farà “ratificar la Carta Europèa de las Lengas Regionalas o Minorizadas” perque es "una demanda legitima". Dins aquela linha, lo candidat socialista a promés tanben de “començar una discussion dins lo Parlament, non pas perque la lenga francesa siá afeblida – es important que totes ajam la meteissa lenga –, mas perque las lengas regionalas sián protegidas”.

 

Del sieu costat, lo candidat centrista François Bayrou a totjorn tengut una posicion modèrna per rapòrt a la politica lingüistica. Es, probablament, pel fach que lo candidat del MoDem es occitan, çò que benlèu l’a fach s’avisar del besonh de superar la situacion lingüistica actuala. Fa qualques jorns a Tolosa, lo candidat centrista demandèt que “las lengas regionalas de França sián reconegudas dins lor justa plaça” e tornar-mai diguèt, en occitan, “qu’ei finit lo temps de la vergonha, que comença lo temps de la fiertat”. Dins aquel sens, qualques meses abans, Bayrou foguèt talament clar quand afirmèt: “Es pas un luxe, es un drech. Las lengas regionalas fan partida del tresaur cultural del país. (...) Per ieu, las lengas de França, que son ricas e nombrosas, coma lo breton, lo basc o las lengas de la granda familha occitana ont i trobam lo gascon o lo bearnés; aquelas lengas an lo besonh d’èsser trasmesas”. Pasmens, Bayrou a exprimit tanben publicament los sieus dobtes sus la possibilitat de far obligatòri l’ensenhament de las lengas dichas regionalas.

 

En tot cas, es la coalicion Euròpa Ecologia-Los Verds los qu’an a un discors mai clar e mai favorable a las lengas dichas regionalas. L’aliança amb los partits regionalistas de Regions e Pòbles Solidaris (RPS), ont i a lo Partit Occitan (PÒC), a provocat l’aprigondiment d’aquela question e la lor candidata, Eva Joly, i met pas ni sal ni òli: “Las lengas regionalas son de tresaurs culturals en dangièr. Per bastir l’unitat francesa, de generacions de jacobins an pensat que ne caliá enebir l’usatge. Mas aquela epòca es ja passada perque lo francés a pas mai de besonh d’èsser ajudat”. Per aquò la lor candidatura defend la signatura e aplicacion de la Carta Europèa de las Lengas Regionalas o Minorizadas. E mai se s’atenherà pas lo caractèr obligatòri legal d’aquelas lengas dins l’ensenhament, Joly prepausa de “n’impausar l’ofèrta” per que los parents pòscan causir.

 
Lo candidat del Font d’Esquèrra, Jean-Luc Mélenchon, a pas quitat sa fiertat jacobina e, dels candidats a las presidencialas, es lo que s'es mens intimidat a mostrar la siá antipatia per las lengas autoctònas, dichas regionalas, quitament amb un cinisme notable. Per exemple a Brèst, diguèt publicament als parlants d'aquelas lengas qu'el n'a pas res contra "mas cal que viretz devèrs lo futur".
 

Dins la meteissa linha que Mélenchon, lo Front Nacional mòstra totjorn una oposicion frontala a la promocion legala de las lengas dichas regionalas, e mai s’aquel partit mòstra sovent un imatge de caractèr regionalista. Mas la siá candidata, Marine Le Pen, es clara e frapanta: “La tendresa que totes avèm per las culturas regionalas nos deu pas far pèrdre de vista l’exigéncia del restabliment de la nacion francesa e, en consequéncia, la mantenença absoluda del francés coma sola lenga oficiala de l’Estat”.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

22 d'abril 10.07h

#2 As plan arrason! Poutou ei estat eth gran desbrembat de Jornalet enes croniques electoraus per çò que me cau demanar desencuses. Ac auem sajat d'apariar ena cronica d'aué, e sò segur que damb eth temps ac haram mielhor. Mercés pera arremerca, que mos ajude a miellhorar, e un aute còp desencuses, sustot, per desmbrembar eth NPA.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

22 d'abril 01.15h

"En tot cas, es la coalicion Euròpa Ecologia-Los Verds los qu’an a un discors mai clar e mai favorable a las lengas dichas regionalas." Soi septica sus aquò. Lo NPA es tanben hòrt clar e favorabla a las lengas ditas regionaus. http://www.ieo-oc.org/IMG/pdf/NPA_Aquitania.pdf Se pòt trobar numerosas autas sorgas que hèn mòstra d'aquesta "obertura". Sonque entà "tornar equilibrar" un chicòt...


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

15 d'abril 13.52h



Eleccion presidenciala
Lo Partit de la Nacion Occitana afortís que Occitània es una nacion dont lo territòri es a l’ora d’ara administrat essencialament per l’Estat francés e marginalament per l’Estat espanhòl (Val d’Aran) e l’Estat italian (Valadas alpinas occitanas de la region Piémont)
Lo Partit de la Nacion Occitana reivindica a tèrme, al nom del drech dels pòbles a dispausar d’eles-meteisses, l’unificacion per de vias pacificas d’aquel territòri e la creacion d... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 32
  • sol Aush 31
  • sol Bordèu 31
  • sol Briançon 26
  • sol Caors 33
  • sol Carcassona 30
  • sol Clarmont-Ferrand 31
  • sol Confolent 31
  • sol Gap 26
  • sol La Canau 32
  • sol La Gàrdia 29
  • sol Limòtges 32
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 25
  • sol Lo Puèi de Velai 30
  • sol Marselha 29
  • sol Montpelhièr 28
  • sol Naut Aran 28
  • sol Niça 26
  • sol Nimes 32
  • sol Pau 29
  • sol Peireguers 33
  • sol Rodés 31
  • sol Tolon 31
  • sol Tolosa 30
  • sol Valença 32

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta. © Laurenç Revèst

    Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta

  • Minecraft en version occitana

  • © Laurenç Revèst

    Dau castèu de Grimaud

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Meravilhas aranesas. © Franc Bardòu

    Meravilhas aranesas

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • © Laurenç Revèst

    Ua comua de la valaia dai Palhons: L'Escarea, gents de cadea

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Pòrt de Niça: Li galeras

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • Exposicion temporària sus Robèrt Lafont al CIRDOC (D.R.)

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)