CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 16 de julhet

Actualitats

Dimenge, 28 d'abril de 2019, 03h00 Economia

Gasconha

Que s’espeleishen tostemps mei las ideas entà ahortir la proximitat entre los consumaires e los productors

Los petits productors autant com los consumaires que dèishan los hialats comerciaus e agricòlas costumèrs, e que gausan apressà’s entà har còrda amassa. Quauques exemples en Gasconha


Comentaris 6 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Despuish la creacion de las AMAP en 2003, que s’espeleishen tostemps mei las ideas entà ahortir la proximitat entre los consumaires e los productors. Mei anar mei en efèit, los petits productors autant com los consumaires que dèishan los hialats comerciaus e agricòlas costumèrs, e que gausan apressà’s entà har còrda amassa. Que sian professionaus, benevòls o los dus, qu’avian drin pertot iniciativas navèras qui muishan lo maucontentèr creishent deu monde cap a l’agricultura intensiva, los grans magazins , lo mauminjar, en un mot la mondializacion. Enqüèra drin marginau peu moment, la tendéncia que poderé créisher a hum, dab aquera volontat vertadèra deus ciutadans entà bastir modèls de produccions navèths, mei pròches de la natura e mei respectuós de l’environament. Estacats au territòri, la màger part que batian tanben las lors estructuras dab noms en la lenga deu país. N’ac sabem pas enqüèra dinc on e poderà anar, mes en tot cas, ua tropa de valents que’ns muishan lo camin. Quauques exemples en Gasconha.


Agricultura partatjada
 
En las Lanas, la resisténcia que s’organiza! Que vien de s’i espelir un navèth projècte, aperat La Dalha. Aquera associacion que vòu ahortir lo partatge de las tèrras, dab un gran projècte de tribalh agricòla comun, dab la gestion de çò qu’apèran un ecolòc.
 
Luenh de la pression de rendabilitat  impausada peus capulats deu sector, que vòlen bastir un modèl sociau, economic e uman, e muishar qu’ei possible de produsir e espleitar la tèrra en tot arrespectant la natura e la biodiversitat.
 
La Dalha que lòga a Benessa de Maremne duas ectaras de tèrras entà aviar aqueth tribalh agricòla.
 
Se lo projècte e n’ei enqüèra a las prumèras, las idèas e las possibilitats ne mancan pas.
 
Atau, qu’an en cap la creacion d’un vergèr dab 500 arbos frutèrs, un casau partatjat, un ortalatge libre e d’autas parcèlas vagantas, qui seràn dedicadas a las flors, a la permacultura e divèrsas experimentacions. La Dalha qu’ei la seguida logica e concreta de las accions miadas despuish mei d'ua annada per l’associacion landesa Noustous e per la revista Landemains.
 
Dab ua volontat sancèra de demorar independents e de’s guardar de tota recuperacion, qu’arrefusan las subvencions publicas, e qu’apèran lo monde a participar. L’adesion que’s hè dab granas d’arbos.
 
 
Païsan e mercadèr
 
A Auloron Santa Maria (País d'Auloron), la botiga Tot de casa que s’afirma uei lo dia com un modèl economic viable. En efèit, après quasi 4 ans d’existéncia, lo lòc qu’arcuélh mei anar mei de monde, e que s’espandeish cada an un drin mei. Acerà, que son los productors eths medishs, au torn, qui tienen la botiga: venta, comandas, conselhs, estruç, etc, que s’ac hèn tot, dab l’ajuda d’un animator coordinator qui an embauchat entà seguir lo desvolopament de l’estructura.
 
Tots los produits que son gessits de las produccions locaus, en bio per la màger part, au punt de n’estar peus autes. Que son un detzenat de païsans deu parçan, pròches de la Confederacion Païsana, qui an volut atau estremà’s deus circuits costumèrs de la distribucion, entà gahar mei d’autonomia e d’independéncia, e tanben entà poder perpausar au monde deu parçan produits de qualitat, venuts au bon prètz. Tot au cors de l’annada, que perpausan tanben animacions e debats, e que son a pensar a la creacion d’ua bibliotèca sus plaça.
 
 
Plat Beròi: la relhèva en camin
 
A Coarrasa (País de Nai), que son 8 joens qui decidín l’an passat d’apitar amassa un projècte comun entà “víver e tribalhar au país”... e n’ac hèn pas en semblant! En efèit que vienen tot just d’obrir lo “Plat Beròi”, qui ei a l’encòp ua botiga, un restaurant e un estanquet de tapas, sonque aquò!
 
Tots tanhents deu monde païsan, dab cadun ua especialitat, que semblava naturau entad eths d’amassar las fòrças entà bastir un projècte comun. Totas las valors e los saber-har deu territòri qu’i son aquí dehens: los produits locaus, los encontres e la convivialitat, e tanben lo sentiment que maugrat las pressions, qu’ei benlèu enqüèra possible de bastir un modèl economic e agricòla coerent, racionau e dinamic!
 
Obèrt despuish lo mes de heurèr passat, lo Plat Beròi ne desemplea pas a cada serada.
 
 
 
Lo petit darrèr: L’assoç béarnaise
 
Malaja, lo jòc de mot ne marchava pas gaire en lenga nosta, qu’an donc guardat un nom en francés, mes aquò rai! Deu costat de Lombiar (País deus Luis) aqueste còp, que vienen tot just d’aviar las òbras entà bastir un estanquet-especieria associatiu. A l’origina d’aqueth projècte, ua tropa d’amics qui avèn enveja de partejar, escambiar e har descobrir los produits locaus en tot virar-s’ac solets, au vilatge.
 
Lo projècte que vien tot just d’espelir, e que son peu moment a arrecaptar las energias e lo materiau. Qu’an totun lo sens de las prioritats, puish a qu’an dejà acabat la construccion deu taulèr tà l’estanquet!
 
Que podetz seguir l’avançada de las òbras sus Facebook.
 
L’obertura qu’ei prevista au 31 de mai.
 
 
 
Ràdio País
 
 
 
 
 



Aqueste article es possible gràcias a un acòrdi de cooperacion entre Jornalet e Ràdio País.




abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

30 d'abril 23.33h

Los productes mai proxims, per logica han de ser los melhor e mai economics. Las coperativas agricolas dels productors cresi que s'en surten ben.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

30 d'abril 18.19h

Puslèu que d'espepissar s'es de gascon, d'arpitan o de cingalés nòrd oriental, val mai se felicitar que sus un embalatge i aja quicòm d'escrich en occitan e en gròs.
Cal se batre tanben sus aquò: aprofeitar lo movement (salutari) cap als circuits corts per botar d'indicacions en occitan sus la mercandisa. Tot pas endavant per banalizar la lenga, la far sortir de las catacombas, abituar lo public a la véser. E s'es associada una garantia de qualitat, encara melhor.
L'OPLO que fa pas res ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 d'abril 13.23h

Qu'ac confirmi tanben, ''har còrda'' qu'ei hòrt emplegat en lenga gascona entà díser 'ajudar en encoratjant'. Per contre, que disem ''consumidor" o benlèu ''consomador'', mes ''consumaire'' n'ei pas briga gascon. Qu'ei estranh totun de mesclar atau...


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 d'abril 12.38h

#1 "faire de cordo" vòl ben dire "èsser constipat" segond lo TDF. Dins nòstre parlar s'emplèga mai que mai quand qualqu'un es en retard : "Fasiás de còrdas ? ". Mas l'expression "har còrda" (al singular e sens preposicion) l'ai ajuda legida pron sovent dins « País gascons" e Palay ne balha una de sens vesin : "da corde : donner de l'aisance, faciliter, encourager".


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 d'abril 09.20h

#1 Segon lo diccionari de Per Nostre, "har còrda" significa "ajudar en encoratjant".


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 d'abril 08.16h

*? Har còrda
Fil(i)è(i)ra/Hilèra se trapa en francés, italian, espanhòla, portugués...
Har còrda(s), far/faire de còrda(s), se pòt entendre coma èsser constipat ...


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 6
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Una data negra

Es lo 14 de julhet e los franceses festejan lor fèsta nacionala.  De fach, gaireben totes los païses del Mond festejan un jorn nacional. E mai la majoritat sián pas de nacions mas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

giny

Vidèos

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Goulamàs'K a Bordelha (Rebeiragués) lo 9 de julhet 2012

  • © Laurenç Revèst

    Cavairac (Costièra de Nimes)

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta. © Laurenç Revèst

    Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta

  • © Iñaki Delaurens

    Val d'Aran

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • © Laurenç Revèst

    Las Cevènas, Barjac en Val de Cese

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Per ti, lo 14 de julhet...


25%



31%



43%



1%




Vots 103 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)