CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 15 d'octòbre

Actualitats

Dimenge, 28 d'abril de 2019, 03h00 Economia

Gasconha

Que s’espeleishen tostemps mei las ideas entà ahortir la proximitat entre los consumaires e los productors

Los petits productors autant com los consumaires que dèishan los hialats comerciaus e agricòlas costumèrs, e que gausan apressà’s entà har còrda amassa. Quauques exemples en Gasconha


Comentaris 6 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Despuish la creacion de las AMAP en 2003, que s’espeleishen tostemps mei las ideas entà ahortir la proximitat entre los consumaires e los productors. Mei anar mei en efèit, los petits productors autant com los consumaires que dèishan los hialats comerciaus e agricòlas costumèrs, e que gausan apressà’s entà har còrda amassa. Que sian professionaus, benevòls o los dus, qu’avian drin pertot iniciativas navèras qui muishan lo maucontentèr creishent deu monde cap a l’agricultura intensiva, los grans magazins , lo mauminjar, en un mot la mondializacion. Enqüèra drin marginau peu moment, la tendéncia que poderé créisher a hum, dab aquera volontat vertadèra deus ciutadans entà bastir modèls de produccions navèths, mei pròches de la natura e mei respectuós de l’environament. Estacats au territòri, la màger part que batian tanben las lors estructuras dab noms en la lenga deu país. N’ac sabem pas enqüèra dinc on e poderà anar, mes en tot cas, ua tropa de valents que’ns muishan lo camin. Quauques exemples en Gasconha.


Agricultura partatjada
 
En las Lanas, la resisténcia que s’organiza! Que vien de s’i espelir un navèth projècte, aperat La Dalha. Aquera associacion que vòu ahortir lo partatge de las tèrras, dab un gran projècte de tribalh agricòla comun, dab la gestion de çò qu’apèran un ecolòc.
 
Luenh de la pression de rendabilitat  impausada peus capulats deu sector, que vòlen bastir un modèl sociau, economic e uman, e muishar qu’ei possible de produsir e espleitar la tèrra en tot arrespectant la natura e la biodiversitat.
 
La Dalha que lòga a Benessa de Maremne duas ectaras de tèrras entà aviar aqueth tribalh agricòla.
 
Se lo projècte e n’ei enqüèra a las prumèras, las idèas e las possibilitats ne mancan pas.
 
Atau, qu’an en cap la creacion d’un vergèr dab 500 arbos frutèrs, un casau partatjat, un ortalatge libre e d’autas parcèlas vagantas, qui seràn dedicadas a las flors, a la permacultura e divèrsas experimentacions. La Dalha qu’ei la seguida logica e concreta de las accions miadas despuish mei d'ua annada per l’associacion landesa Noustous e per la revista Landemains.
 
Dab ua volontat sancèra de demorar independents e de’s guardar de tota recuperacion, qu’arrefusan las subvencions publicas, e qu’apèran lo monde a participar. L’adesion que’s hè dab granas d’arbos.
 
 
Païsan e mercadèr
 
A Auloron Santa Maria (País d'Auloron), la botiga Tot de casa que s’afirma uei lo dia com un modèl economic viable. En efèit, après quasi 4 ans d’existéncia, lo lòc qu’arcuélh mei anar mei de monde, e que s’espandeish cada an un drin mei. Acerà, que son los productors eths medishs, au torn, qui tienen la botiga: venta, comandas, conselhs, estruç, etc, que s’ac hèn tot, dab l’ajuda d’un animator coordinator qui an embauchat entà seguir lo desvolopament de l’estructura.
 
Tots los produits que son gessits de las produccions locaus, en bio per la màger part, au punt de n’estar peus autes. Que son un detzenat de païsans deu parçan, pròches de la Confederacion Païsana, qui an volut atau estremà’s deus circuits costumèrs de la distribucion, entà gahar mei d’autonomia e d’independéncia, e tanben entà poder perpausar au monde deu parçan produits de qualitat, venuts au bon prètz. Tot au cors de l’annada, que perpausan tanben animacions e debats, e que son a pensar a la creacion d’ua bibliotèca sus plaça.
 
 
Plat Beròi: la relhèva en camin
 
A Coarrasa (País de Nai), que son 8 joens qui decidín l’an passat d’apitar amassa un projècte comun entà “víver e tribalhar au país”... e n’ac hèn pas en semblant! En efèit que vienen tot just d’obrir lo “Plat Beròi”, qui ei a l’encòp ua botiga, un restaurant e un estanquet de tapas, sonque aquò!
 
Tots tanhents deu monde païsan, dab cadun ua especialitat, que semblava naturau entad eths d’amassar las fòrças entà bastir un projècte comun. Totas las valors e los saber-har deu territòri qu’i son aquí dehens: los produits locaus, los encontres e la convivialitat, e tanben lo sentiment que maugrat las pressions, qu’ei benlèu enqüèra possible de bastir un modèl economic e agricòla coerent, racionau e dinamic!
 
Obèrt despuish lo mes de heurèr passat, lo Plat Beròi ne desemplea pas a cada serada.
 
 
 
Lo petit darrèr: L’assoç béarnaise
 
Malaja, lo jòc de mot ne marchava pas gaire en lenga nosta, qu’an donc guardat un nom en francés, mes aquò rai! Deu costat de Lombiar (País deus Luis) aqueste còp, que vienen tot just d’aviar las òbras entà bastir un estanquet-especieria associatiu. A l’origina d’aqueth projècte, ua tropa d’amics qui avèn enveja de partejar, escambiar e har descobrir los produits locaus en tot virar-s’ac solets, au vilatge.
 
Lo projècte que vien tot just d’espelir, e que son peu moment a arrecaptar las energias e lo materiau. Qu’an totun lo sens de las prioritats, puish a qu’an dejà acabat la construccion deu taulèr tà l’estanquet!
 
Que podetz seguir l’avançada de las òbras sus Facebook.
 
L’obertura qu’ei prevista au 31 de mai.
 
 
 
Ràdio País
 
 
 
 
 



Aqueste article es possible gràcias a un acòrdi de cooperacion entre Jornalet e Ràdio País.




abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

30 d'abril 23.33h

Los productes mai proxims, per logica han de ser los melhor e mai economics. Las coperativas agricolas dels productors cresi que s'en surten ben.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

30 d'abril 18.19h

Puslèu que d'espepissar s'es de gascon, d'arpitan o de cingalés nòrd oriental, val mai se felicitar que sus un embalatge i aja quicòm d'escrich en occitan e en gròs.
Cal se batre tanben sus aquò: aprofeitar lo movement (salutari) cap als circuits corts per botar d'indicacions en occitan sus la mercandisa. Tot pas endavant per banalizar la lenga, la far sortir de las catacombas, abituar lo public a la véser. E s'es associada una garantia de qualitat, encara melhor.
L'OPLO que fa pas res ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 d'abril 13.23h

Qu'ac confirmi tanben, ''har còrda'' qu'ei hòrt emplegat en lenga gascona entà díser 'ajudar en encoratjant'. Per contre, que disem ''consumidor" o benlèu ''consomador'', mes ''consumaire'' n'ei pas briga gascon. Qu'ei estranh totun de mesclar atau...


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 d'abril 12.38h

#1 "faire de cordo" vòl ben dire "èsser constipat" segond lo TDF. Dins nòstre parlar s'emplèga mai que mai quand qualqu'un es en retard : "Fasiás de còrdas ? ". Mas l'expression "har còrda" (al singular e sens preposicion) l'ai ajuda legida pron sovent dins « País gascons" e Palay ne balha una de sens vesin : "da corde : donner de l'aisance, faciliter, encourager".


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 d'abril 09.20h

#1 Segon lo diccionari de Per Nostre, "har còrda" significa "ajudar en encoratjant".


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 d'abril 08.16h

*? Har còrda
Fil(i)è(i)ra/Hilèra se trapa en francés, italian, espanhòla, portugués...
Har còrda(s), far/faire de còrda(s), se pòt entendre coma èsser constipat ...


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 6
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Que pas res nos arrèste

“Òu, Union Europèa, calma-te. Torni dire: s’ensajas de qualificar nòstra operacion d’invasion, nòstre prètzfach es simple. Dobrirem las pòrtas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 12
  • sol Aush 12
  • sol Bordèu 12
  • sol Briançon 14
  • sol Caors 12
  • sol Carcassona 14
  • sol Clarmont-Ferrand 11
  • sol Confolent 14
  • sol Gap 14
  • sol La Canau 13
  • sol La Gàrdia 13
  • sol Limòtges 11
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 16
  • sol Lo Puèi de Velai 11
  • sol Marselha 20
  • sol Montpelhièr 18
  • sol Naut Aran 10
  • sol Niça 18
  • sol Nimes 18
  • sol Pau 12
  • sol Peireguers 12
  • sol Rodés 12
  • sol Tolon 12
  • sol Tolosa 12
  • sol Valença 18

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Briga (val de Ròia)

  • © Laurenç Revèst

    Montpelhièr: inauguracion de la granda exposicion patrimoniala "Max Roquèta, la libertat de l'imaginari"

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • Pòrt de Niça: Li galeras

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • Estanhs deth Rosari de Vacivèr.  © Xavi Gutiérrez Riu

    Val d'Aran

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Quilha deth Haro en Les (Val d'Aran) ©Maria Vergés

    Quilha deth Haro en Les (Val d'Aran)

  • © Chau Viva

    Qualques salas de classa d'occitan en collègi

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Nimes, lengadociana per l'istòria, provençala per lo dialècte

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)