CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Dimenge, 5 de mai de 2019, 03h00

Guiana > Bordalés > La Grava

A Bordèu, la Rua Boquèira…

Bordèu ne s’illustra pas guaire per la soa dinamica tà restituir lo nom gascon de las soas carrèiras e carrereiròts. Ua accion simbolica es prevista lo dimercs 8 de mai. Ua (petita) victòria anonciada o d’autas malas jornadas en perspectiva?


Comentaris 2 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargar


Lo celèbre artista Léo Drouyn (1816-1896), dessenaire, pintre e sustot gravaire, balha, dens un magnific plan deu Bordèu en 1450, ua representacion precisa de la vila a la fin de l’Edat mejana
© Bibliotèca de Bordèu

L’Ostau occitan, seccion girondina de l’Institut d’estudis occitans installarà, au canton de la rua Sent Jacmes e de la plaça Fernand-Lafargue, ua placa bilingua: “Rua Boquèira-Rue des Bouchers”
© JJF

Hont de la Grava a Bordèu
© JJF





Etiquetas
bordèu, carrièras, fenié, ieo, ostau occitan, restauracion, toponimia

Los legidors deu Jornalet qu’ic saben bien, recuperar los noms ancians, tradicionaus, dens los nòstes vilatges e las nòstas vilas, hè plenament partida de la restitucion de sa dignitat a la lenga occitana. Qu’es donc un petit eveniment mes de portada simbolic importanta qui es anonciat per lo dimercs  8 de mai (11h) dens lo centre istoric de Bordèu.  L’Ostau occitan, seccion girondina de l’Institut d’Estudis Occitans installarà, au canton de la Rua Sent Jacmes e de la Plaça Fernand Lafargue, ua placa bilingua: “Rua Boquèira-Rue des Bouchers”.  Aquí en efèit desboca aquera carrèira que liga la plaça de l’ancian mercat deu capdulh d’Aquitània  (la Plaça Lafargue adara) aus ancians Fossats, lo cors Victor Hugo anuèit[1]. Lo celèbre artista Léo Drouyn (1816-1896), dessenhaire, pintre e sustot gravaire, balha, dens un magnific plan deu Bordèu de 1450[2],  ua representacion precisa de la vila a la fin de l’Edat Mejana.  L’annada de la Mala Jornada[3], just  abans la fin de l’independéncia de çò que demorava deu ducat de Guiana (batalha de Castilhon, 1453)…
 
Entre la parròpia Sent Elegi (la “Gròssa Campana” actuau) e las parròpias Sent Simeon e Senta Coloma, uei desapareishudas, aqueth barri traversat per la Rua Sent Jacmes (la Via Turensis deu camin de Compostèla) estó,  de l’epòca medievau dinc a la fin deu sègle XVIIIu, lo quartièr on los bordalés se vienèvan crompar lo dequé. Après, lo sègle XIXu, temps de l’arquitectura metallica, bastí granas halas per un mercat cobèrt deu costat deu convent deus Capucins, un chic a mijorn, a proximitat de Senta Crotz, au miei de las paluds ( “a Gratacap” e “a Maucalhau” sus la mapa de Drouyn), probablament suus terrenhs de las Sòrs Minoras o Clarissas, d’on la rua “Saumenude” de l’odonimia franchimandejada deu Bordèu vielh.  D’aqueth costat, que trobam quitament ua carrèira “des Bouviers”, francizacion de boèrs o boèirs, aquestes que miavan lo bestiar aus mataders o tuaders on sacrifiavan vetèths e buèus.
 
Au delà deus Fossats, la Rua Boquèira es perlongada per la Rua Hugla qui, d’autes còps, èra aperada  Rua Crabèira on probablament calèva har shau per esvitar d’esglachar las numerosas boletas negas de las crabas e deus crabòts qui plapavan los pavats. Aqueras carreiròtas que devèvan estar hòrt viventas, pintorescas e aulorentas, dab tots aqueths bancs carnassèirs on presentavan entercòstas, costetas, tròç de penon, de palanca o d’osselina, o peças mensh nòblas qui passavan dens las sauças o ragosts longament cueits suus horns potatgèirs de la codinas bordalesas. 
 
Dab aquera installacion simbolica de la Rua Boquèira, posquin enfin los edils bordalés e quitament los de la tota poderosa aglomeracion o Metropòli –que hè mei elegant, mei seriós, vertat? – préner consciencia de l’eretatge gascon de Bordèu! E har çò qui auré calut har dempuish longtemps: restituir los noms en òc qui constitueishen la part màger deu nòste patrimòni immateriau[4]. D’autas granas vilas, vilòtas o vilatges qu’ic an hèit. Pas en gran nombre, solide! Los occitans que son un chic flacs e sustot ignorants deu lor passat, praubes d’eths! E deveré Bordèu, vila gascona, escapar a aquera logica valorizant enqüèra mei la soa personalitat istorica tan gostada deus sons nombrós vesitaires? 
 
 
 
 
Joan Jacmes Fénié
 
 
 
 
 

 
[1] Perqué los Fossats? Que corresponden aus varats (las dogas, se voletz) de l’anciana muralha medievau, cap au mijorn, costat on la vila avé començat de s’eslargir. Dinc aus ans 1960, los vielhs bordalés parlavan deus Fossats, qu’i anèvan har las crompas. Lo petit pòple de las campanhas girondinas, arribat per lo camin de Lengon o per la pòrta de las Salinèiras (on arriba lo Pont de Pèira), s’i passejava nombrós. Adara qu’a un chic cambiat...
 
[2] Plan de Léo Drouyn, “Bordèu en 1450”, a la Bibliotèca Municipau de Bordèu:
 
[3] La Mala Jornada (lo 1r de noveme 1450): des·hèita deus anglogascons deu costat de las lanas de Halhan e de la jala de Blancahòrt. Au gran desespèr de l’archevesque de Bordèu, lo medoquin Pèir Berland (1370-1458).
 
[4] Per restituir l’odonimia e la toponimia en generau, los obratges ne mancan pas. Que podem citar:
a) Noms de rues gascons à Bordeaux, per Jean Bonnemason, Princi Negre Editor, 116 paginas, 1997;

b) Dictionnaire toponymique des communes de Gironde, per Bénédicte Boyrie-Fénié, edicions Cairn/ In’òc, 408 paginas, 2008. De la medisha autora qu’i a tanben lo Diccionari toponimic de las Lanas e deu Baish Ador, lo d’Òlt e Garona, en mei deu Diccionari toponimic de las comunas deu Bearn deu Michel Grosclaude.
 

 
abonar los amics de Jornalet

 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

5 de mai 23.56h

Per far una bona feina, cal començar pel principi. Lo mal es laissar de far causas per la nostro lengo e cultura, per estar lassats. Sensa pressa e sensa paussa.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 de mai 18.05h

Es totjorn un plaser de legir Joan-Jacme Fenièr. Cal saludar aquela iniciativa de l'IEO Gironda. Ça que la, qualqu'un sap se son en contacte amb la Comuna de Bordèu ? Se poiriá imaginar que foguèsson d'acòrdi per botar de placas endacòm mai e d'un ''biais legal'' dins la ciutat bordalesa ?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 10
  • sol Aush 10
  • sol Bordèu 10
  • sol Briançon 14
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 11
  • sol La Canau 10
  • sol La Gàrdia 22
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 19
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 10
  • sol Niça 21
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 11
  • sol Peireguers 9
  • sol Rodés 10
  • sol Tolon 9
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Autariba (Lauragués). © Caminòc

    18a Dictada Occitana

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Laurenç Revèst

    Castelar

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Asuèlhs de Garnagués. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Garnagués

  • Exposicion temporària sus Robèrt Lafont al CIRDOC (D.R.)

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • Nhèu d'abriu en Aran. © Xavi Gutiérrez Riu

    Nhèu d'abriu en Aran

  • Lo pont. © Laurenç Revèst

    Remembres de Vaquí, emission en la Vau Clusa, novembre de 2005

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Uvernada Lou Dalfin 2012. ©  Cristòl Daurore

    Uvernada Lou Dalfin 2012

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Julien Cazenave

    17.02.2019: manifestacion a Brussèlas en sosten als independentistas catalans

  • © Laurenç Revèst

    Per las carrièiras de Someire, lo pont cobèrt per la ciutat vidorlenca

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



4%



91%



0%




Vots 102 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)