CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 21 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 7 de junh de 2019, 03h00 Sciéncia

Los primièrs africans

La primièra forma de produccion d’aliments en Africa que s’espandiguèt foguèt l’elevatge de vacas, cabras e fedas


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargar


Cossí se desvolopèt l’intrada de l’elevatge en Africa fa pus de 5000 ans? E qualas dralhas seguiguèron los animals domestics, fasiá gaire, vèrs lo còr d’Africa? Es çò qu’una còla d’arqueològs de las universitats Stoney Brook e de Saint Louis e l’Escòla de Medecina d’Harvard volguèron estudiar e ara n’an obtengut de responsas pro precisas.
 
Per ansin, la primièra forma de produccion d’aliments en Africa que s’espandiguèt foguèt l’elevatge de vacas, cabras e fedas. Es un tipe de vida, tanben conegut coma pastoralisme qu’encara sosten de milions d’abitants d’Africa que vivon delà lo Sahara.
 
“Uèi, l’Africa de l’Èst es un dels luòcs de la Tèrra pus divèrses geneticament, lingüisticament e culturalament, çò diguèt Elizabeth Sawchuk, bioarqueològa e cap d’aquel nòu estudi. Avèm pogut confirmar cossí arribèron las primièras dins la val del Rift en Kenya e Tanzania, fa de milièrs d’annadas. E aquò foguèt pas de bon far”.
 
 
L’arribada del pastoralisme
 
L’estudi foguèt fach en tot estudiar geneticament 41 esqueletas de sits arqueologics de Kenya, Tanzania e Zambia. Atal se poguèt confirmar l’intrada dels primièrs pastors en Kenya fa pus de 5000 ans. Puèi se desvolopèt lo pastoralisme e la cultura neolitica dins tota la val del Rift perque se crosèron amb d’abitants locals fa 4500-3500 ans. Lor origina èra lo nòrd-èst african.
 
Puèi demorèron isolats en Africa de l’Èst pr’amor que trobèron d’importantas barrièras socialas qu’arrestèron un espandiment mai prigond d’aquel tipe de vida. Fa sonque 1200 ans i aguèt una nòva arribada de nòvas populacions en Africa de l’Èst. Lor origina foguèt l’Africa del Nòrd-Èst mas tanben l’Africa de l’Oèst. Amb aqueles grops s’espandiguèt encara pus lo pastoralisme del temps qu’arribava una tecnica nòva: la produccion e lo trabalh del fèrre. (Legissètz la seguida)




 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.






abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

8 de junh 05.09h

Es un escande! E los vegans dison pas res???!!!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 10
  • sol Aush 10
  • sol Bordèu 10
  • sol Briançon 11
  • sol Caors 11
  • sol Carcassona 11
  • sol Clarmont-Ferrand 10
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 9
  • sol La Canau 11
  • sol La Gàrdia 14
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 11
  • sol Marselha 17
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 9
  • sol Niça 16
  • sol Nimes 17
  • sol Pau 11
  • sol Peireguers 9
  • sol Rodés 10
  • sol Tolon 8
  • sol Tolosa 10
  • sol Valença 15

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • © Laurenç Revèst

    Economia occitana: fromais, lenga occitana e país d'Òc

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • Un sap de Nadal dins un salon blanc e grand. © Cesar Solamit

    Concors de Nadal 2014. Las Calendas en çò vòstre

  • Cristòl Daurore

    Ceremonia pel 83n anniversari de Francés Fontan a Fraisse (Val Varacha)

  • © Laurenç Revèst

    Mónegue

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • Agaits occitans sus Barcelona. © Franc Bardòu

    Agaits occitans sus Barcelona

  • Asuèlhs de Garnagués. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Garnagués

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Laurenç Revèst

    Per las carrièiras de Someire, lo pont cobèrt per la ciutat vidorlenca

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • Nèu sus sei Plans de Caussòus e dau Calern e a Canaus d'Andon. © Laurenç Revèst

    Nèu sus sei Plans de Caussòus e dau Calern e a Canaus d'Andon

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • Eth cap de Vaquèira damb era Maladeta ath hons.  © Xavi Gutiérrez Riu

    Val d'Aran

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



3%



92%



0%




Vots 59 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)