CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 25 d'agost

Actualitats

Divendres, 7 de junh de 2019, 03h00 Sciéncia

Los primièrs africans

La primièra forma de produccion d’aliments en Africa que s’espandiguèt foguèt l’elevatge de vacas, cabras e fedas


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargar


Cossí se desvolopèt l’intrada de l’elevatge en Africa fa pus de 5000 ans? E qualas dralhas seguiguèron los animals domestics, fasiá gaire, vèrs lo còr d’Africa? Es çò qu’una còla d’arqueològs de las universitats Stoney Brook e de Saint Louis e l’Escòla de Medecina d’Harvard volguèron estudiar e ara n’an obtengut de responsas pro precisas.
 
Per ansin, la primièra forma de produccion d’aliments en Africa que s’espandiguèt foguèt l’elevatge de vacas, cabras e fedas. Es un tipe de vida, tanben conegut coma pastoralisme qu’encara sosten de milions d’abitants d’Africa que vivon delà lo Sahara.
 
“Uèi, l’Africa de l’Èst es un dels luòcs de la Tèrra pus divèrses geneticament, lingüisticament e culturalament, çò diguèt Elizabeth Sawchuk, bioarqueològa e cap d’aquel nòu estudi. Avèm pogut confirmar cossí arribèron las primièras dins la val del Rift en Kenya e Tanzania, fa de milièrs d’annadas. E aquò foguèt pas de bon far”.
 
 
L’arribada del pastoralisme
 
L’estudi foguèt fach en tot estudiar geneticament 41 esqueletas de sits arqueologics de Kenya, Tanzania e Zambia. Atal se poguèt confirmar l’intrada dels primièrs pastors en Kenya fa pus de 5000 ans. Puèi se desvolopèt lo pastoralisme e la cultura neolitica dins tota la val del Rift perque se crosèron amb d’abitants locals fa 4500-3500 ans. Lor origina èra lo nòrd-èst african.
 
Puèi demorèron isolats en Africa de l’Èst pr’amor que trobèron d’importantas barrièras socialas qu’arrestèron un espandiment mai prigond d’aquel tipe de vida. Fa sonque 1200 ans i aguèt una nòva arribada de nòvas populacions en Africa de l’Èst. Lor origina foguèt l’Africa del Nòrd-Èst mas tanben l’Africa de l’Oèst. Amb aqueles grops s’espandiguèt encara pus lo pastoralisme del temps qu’arribava una tecnica nòva: la produccion e lo trabalh del fèrre. (Legissètz la seguida)




 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.






abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

8 de junh 05.09h

Es un escande! E los vegans dison pas res???!!!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Editorial

La banalizacion del faissisme

Avètz entendut de paraulas coma “islamoesquerrista” o “totalitarisme verd”? O encara que se ditz “assistits” als paures e “assistanat” al sistèma ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

Entrevista

“Dins l'espaci occitan, l'escaufament es ben en camin”

Thierry Offre actor culturau de l’occitan e escriveire, mai pereu climatològ

“Dins l'espaci occitan, l'escaufament es ben en camin”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Carnaval e fèsta per l'anniversari de la naissença de Jausep Garibaldi a Niça

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • © Adriana Díaz

    Canas 2019

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • Petugon de La Boal

    Conferéncia e dedicaça de l'artista Richard Cairaschi au Musèu municipau deis Arts e Tradicions populàrias de Grimaud (Mauras)

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Julien Cazenave

    17.02.2019: manifestacion a Brussèlas en sosten als independentistas catalans

  • Asuèlhs de Garnagués. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Garnagués

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • Concèrt del 20n anniversari de Gric de Prat

  • Irissa: prumèra edicion dera corsa populara de BTT

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012. © Cecília Hautefeuille

    Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

T’inquieta la situacion politica en Itàlia?


38%



46%



15%



0%



0%




Vots 13 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)