CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 21 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 21 de junh de 2019, 03h00 Sciéncia

Un nòu candidat per la matèria escura

Dos scientifics de l’Universitat de Califòrnia an fach una nòva e interessanta proposicion sus aquela matèria encara misteriosa


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargar


Aumens un 25% de tot l’Univèrs es fach de matèria escura. Mas encara es una matèria misteriosa, uèi lo jorn. Ara dos scientifics de l’Universitat de Califòrnia, John Terning e Christopher Verhaaren, an fach una nòva e interessanta proposicion: de particulas amb un solet pòl escur serián las particulas basicas d’aquela matèria. S’aquò poguèsse èsser demostrat, i auriá una manièra scientifica de las poder cercar e trapar.
 
La soleta causa que la sciéncia pòsca confirmar uèi sus la matèria escura es qu’es facha d’un cèrt tipe de particulas que reflectisson pas ni absorbisson la lutz. Mas pòdon plan agir amb la gravetat. Plusors experimentacions son estadas realizadas sus tota la planeta per las poder trapar. E fins ara los melhors candidats èran los diches WIMP (de particulas massissas) e los axions. Mas encara contunhan dins lo mond de las ipotèsis après d’annadas de trabalh scientific.
 
 
Una matèria desconeguda
 
“Se sap pas brica encara çò qu’es la matèria escura, çò diguèt Christopher Verhaaren. Malgrat que lo principal candidat sián de particulas WIMP sembla qu’a l’ora d’ara son de candidatas passadas. Una alternativa ne seriá l’electromagnetisme escur qu’inclutz de fotons escurs e d’autras particulas”.
 
Segon aquel modèl de Verhaaren e Terning  existiriá un solet pòl magnetic qu’interagiriá amb los protons escurs. Dins l’Univèrs un pòl unic seriá una particula qu’agís coma un aimant. “Los pòls unics interagirián amb de fotons escurs e d’electrons escurs coma ditz la teoria, çò confirmèt Terning. E aquò vòl dire que i a una manièra de trapar aquelas particulas”.
 
Ja en l’an 1931 lo fisician anglés Paul Dirac aviá predich qu’un electron mobil a l’entorn d’un solet pòl cambiariá las fasas d’aquel pòl. Segon la teoria quantica, i a d’electrons en de particulas e d’ondas, çò es qu’un electron pòt èsser en ambedós camps a l’encòp d’un unic pòl. (Legissètz la seguida)




 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.






abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

25 de junh 00.00h

Mercès per recolhir aquesta informacion tan cientifica.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 10
  • sol Aush 10
  • sol Bordèu 10
  • sol Briançon 11
  • sol Caors 11
  • sol Carcassona 11
  • sol Clarmont-Ferrand 10
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 9
  • sol La Canau 11
  • sol La Gàrdia 14
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 11
  • sol Marselha 17
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 9
  • sol Niça 16
  • sol Nimes 17
  • sol Pau 11
  • sol Peireguers 9
  • sol Rodés 10
  • sol Tolon 8
  • sol Tolosa 10
  • sol Valença 15

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • La Primada de Montsegur 2013. © Bruno Sapena

    La Primada de Montsegur 2013

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Presèpi de granda talha denant 'a gleia Sant Miquel d'A Torbia (Gavotina maritima)  © Alban Franco

    Concors de Nadal de Jornalet: Cossí se passan las Calendas en cò vòstre?

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • Toponim occitan niçard sus un bus de vila. © Catarin Seguran

    Simbòls de Niça

  • © Laurenç Revèst

    Per las carrièiras de Someire, lo pont cobèrt per la ciutat vidorlenca

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Laurenç Revèst

    Mónegue

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Carnaval Gascon a l'Isla de Baish 2013. © Yves Sénécal

    Carnaval Gascon 2013 a L'Isla de Baish (Savés)

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



3%



92%



0%




Vots 59 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)