CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 22 d'agost

Actualitats

Diluns, 5 d'agost de 2019, 03h00 Cultura,Istòria,Lenga

Gasconha > Val d'Aran

Es 100 ans dera mòrt de Jusèp Condò Sambeat

Eth 5 d’agost de 1919, morie a 52 ans er escrivan mès important d’Aran en lengua occitana


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (5 vòtes)
carregant En cargar


Eth 5 d’agost de 1919, aué hè 100 ans, moric Jusèp Condò Sambeat, er escrivan mès important dera istòria dera Val d’Aran en lengua occitana. Condò que redescorbic era occitanitat dera lengua d’Aran, gràcies ara sua fòrta amistat damb eth felibre luishonés Bernat Sarrieu, un des fondadors dera nomenada Escòlo deras Pirinéos ena que Condò participarie activaments. Capelhan, musician, escrivan e poèta, Condò siguec eth prumèr aranés qu'empleguèc er occitan coma lengua literària en tot deishar un legat preciós tara lengua nòsta. Escriuec poèmes, condes, romans e teatre. En 1912, guanhèc eth prèmi des Jòcs Floraus de Lhèida damb er amàs de poèmes entitolat Era Val d’Aran.
 
Demiei es sues òbres que cau soslinhar eth Vocabulari aranés publicat en 1915 e es òbres Victòria des aranesi, Ua ròsa polida, Era votz deth campanau, Luenh dera Pàtria, Cançon dera Garona, Era cunhèra, Sang nòble e sang deth pòble, Jamès seigut e Ath deuant deth Sant Crist de Salardú, entre d’auti obratges.
 
Neishut en Montcorbau (Marcatosa) eth 29 de març de 1867, venguec capelhan dera glèisa catolica en 1891 e lo destinèren en diuèrses parròquies de Catalonha e d’Aragon enquiar an 1910 que tornèc tath país coma prèire de Salardú.
 
Moric eth 5 d’en agost de 1919 a 52 ans e ei enterrat en Bossòst. Era Val d’Aran a consagrat tot er an 2019 a commemorar eth centenari dera sua mòrt. En 1989, se creèc eth Concors Literari Mossen Condò de roman e poesia en sòn aunor.
 
Que podetz escotar es nomentadi “Tastets de cultura”. Ua seguida de microespacis radiofonics proposadi peth Conselh Generau d’Aran qu’eth programa de ràdio Eth maitin d’Aran, de Catalonha Informacion, los a realizats e n’a hèt difusion.
 
Fòrça des òbres der escrivan màger aranés se pòden trobar ena mediatèca en linha deth CIRDÒC sus eth sit occitanica.eu.
 
 
 
 
Ferriòl Macip
 
 
 

fffff   fffff
  En sòn poèma Òda elegiaca a Salardú Condò descriuie era sua nostalgia dera Val d’Aran e era interposicion lingüistica deth castelhan:
 
De luenh jo vos saludi, ò mare mia
tamb es uelhs plens de lèrmes e eth còr plen de tristor!
Jo qu’en tota ma vida jamès gessut auia
de vòsta companhia
cada còp que vos pensi, vos è d’enviar un plor.
 
Ò! victima me veigui dera cruèl praubesa
que deth mèn pòble, de casa, a empentassi m’a trèt!
E ací, jo cerqui, a paupes, un shinhau de riquesa
tà que vòsta vielhesa
era hame non la escuerce ne hèsque agra totafèt.
 
Guaire m’engüegi, mare, en aguesta tèrra estranha
a on totes es causes naues e lèges son!
Arren ací non veigui bèth com ena montanha…
que non è gescut d’Espanha
me diden; mès jo creigui que vieui en un aute Mond.
 
En Salardú, me brembi qu’es vielhs e era joenessa
as forastèrs parlàuem en sòn madeish parlar.
Ací arren qu’era lengua castelhana ei permesa….
S’a jo dera aranesa
bèth mot se m’escape, criden: “Parla en cristian!”
 
     





publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Lo drech de viure es pus important que totas las frontièras

Uèi, dimenge 18 d’agost, fa 18 jorns que l’Open Arms reten malgrat el mai d’un centenat de migrants socorreguts en marrit estat de santat. Enfin, lo naviri es arribat davant ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

Entrevista

Mn. Condò siguec hilh dera Renaishença Catalana

Jusèp Amiell prèire e escrivan aranés

Mn. Condò siguec hilh dera Renaishença Catalana
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Magalí Barceló

    Santa Gabèla: quatrena fèsta del fogal rural La Gabèla

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • 20u corsa Aran per sa Lengua. © Guillem Sevilla

    20u corsa Aran per sa Lengua

  • Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012. © Cecília Hautefeuille

    Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • Concèrt del 20n anniversari de Gric de Prat

  • Per camins sus a comuna de Pelha, marcai d'occitan en toponimia e vista sus a Baia dals àngels (Aquer d'Ongran)

  • Los Pokémons de la 3a generacion revirats en occitan

  • Jornada de protèsta contra lo barratge del Testet, a Sivens

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • © Montse Torres -  Arxiu dels Castellers de la Vila de Gràcia

    "Castellers" catalans en Bearn

  • Asuèlhs de Garnagués. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Garnagués

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • © Catarin Seguran

    Las ribas del riu Tiniá d'estiu

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Creses que refusar de socórrer los migrants es racista?


44%



36%



20%



0%




Vots 103 vòtes

comentaris 1

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)