CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 19 d'octòbre

Actualitats

Dissabte, 17 d'agost de 2013, 03h00 Societat,Politica,Libres

Amassada de las lengas de França a Lengon: e viraré, l’arròda?


Comentaris 3 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargar


Mei de tres setmanas que son ja passadas après la 5u edicion de l’Amassada de las lengas de França de Lengon, lo diluns 22 de julhet. Aquera manifestacion que’s debanèt dens l’encastre deu hestenau de las Nueits Atipicas pilotat per lo Patric Lavaud. Quauques reclams.


A la tribuna, los Sénhers de Varennes, Ducomte e Lavaud

En Fernand de Varennes





Etiquetas
amassada de las lengas de frança, fénié, lengon

Quaus punts hòrts e’s desgatjan d’aqueth forum, dont l’amira èra de har lo bilanç de las mesuras deu govèrn francés actuau per las lengas qu’apèran “regionaus” e d’analisar los blocatges politics, ideologics e institucionaus qui hèn trabucs tà las politicas publicas per “resocializar” aqueras lengas? Qu’an notat que, segon los deputats presents —Martine Faure (PS, Gironda) e Paul Molac (ecologista, Mor-Bihan)—, la barradura vien sovent de la hauta administracion de l’Estat e de cèrts elejuts tanben, a l’Assemblada Nacionau com au Senat. La deputada de Gironda qu’a quitament l’impression que dauguns “n’an pas l’enveja de compréner…” Solide, n’es pas un “scoop”. Totun, per çò que tòca a la lei sus la refondacion de l’Escòla, l’article 27 bis de la “lei Peillon” que permet d’ara enlà d’afavorizar l’ensenhament de las lengas “regionaus” dens las regions on son las mei utilizadas. L’ensenhament bilingüe qu’es preu permèir còp introdusit dens ua lei qui preved donc l’ensenhament en òc, breton, basc, catalan o dens ua auta lenga.
 
Au vrèspe, ua taula arredona qu’estó organizada suu tèma de “las lengas de França e la Republica”.
 
Canadian d’origina (precisament de l’Acadia francofòna, un parçan hòrt particular de la província deu Nau Brunswick) e ciutadan d’Austràlia, lo jurista internacionau Fernand de Varennes qu’a soslinhat l’intransigéncia ideologica de l’“excepcion francesa”, eretèra de l’abat Grégoire qui volè avalir, har desparéisher los “patés”. Totun, obsèrva l’universitari, a maugrat de la sacralizacion deu franchimand, la Republica dèisha adara progressar especiaument l’anglés, a granas camadas, dens lo territòri exagonau e dens mantua publicacion o site oficiau! Que’s contraditz un chic, la Republica… “E va donc poder tiéner longtemps atau, dab lo son Conselh Constitucionau qui dèisha l’impression qu’arren n’a pas cambiat dempuish dus sègles?”, e’s demanda lo de Varennes. Justament, qu’arremarca que mei d’un tèrç deus Estats deu planeta qu’an dus o tres lengas oficiaus shens estar miaçats d’esbrigalhament. Lo professor australian que considèra atau que serà dificil tau govèrn de París de’s mantiéner sus la soa linha actuau mentre que lo concèpte deus drets de l’òmi a hòrt cambiat dempuish lo sègle XIX… Egau, que conselha aus qui eventuaument ensajarén de pleitejar davant la Cort Europèa deus Drets de l’Òmi de ne pas tròp har hidança ad aquera institucion, tròp influenciada per França…
 
Aute intervienent deu forum lengonés, lo jurista breton Yvon Ollivier, magistrat a Nantas, que pleiteja, eth, dempuish annadas, per la conciliacion entre lengas de las nacions primàrias (aperadas abituaument “regionaus”) e ideau republican. Deu son punt de vista, qu’es de dòu har que la França oficiau sii barrada a “l’Aute”. Qu’es un dangèr entau país e que caleré, dab mei d’autonomia taus pòbles de fòrta identitat —Bretanha evidentament mes perqué pas per d’autas?—, har evolucionar lo dret. Dens ua analisi rigorosa, que constata dab regrèt que lo jacobinisme napoleonian sustot a creat la paur de las diferéncias. La Republica que n’a malastrosament eretat e que pena tà se’n sortir. Lo jurista d’alhors a hèit un estudi deus fins dens un libre hòrt seriós e argumentat (La Désunion Française, L’Harmattan, 2012). Dens lo contèxte actuau, segon eth, autonomia vertadèira e tolerància deverén enfin balhar mei d’aviada a la famosa “egalitat de las possibilitats”, dont parlan tan dempuish annadas e annadas suu territòri de la Republica. “La lenga comuna, çò ditz, ne deveré pas har ombras a las autas valors comunas”. Que hè soscar, solide.
 
A la fin d’aquera taula arredona de Lengon, l’avocat e professor de dret a Tolosa Jean-Michel Ducomte, president de la vielha Liga de l’Ensenhament[1], a hèit un abracat istoric deus rapòrts de la Republica dab la soas lengas dempuish las maladreças deu convencionau bigordan Barère de Vieuzac dinc a Jaurés e Clémenceau. Per eth, dus concèptes fondamentaus deven estar reïnterpretats: la nocion d’“universau” e la d’“espaci public”. Qu’arreconeish que cadun —quitament lo qui parla lo son occitan gascon, lo son canac o lo son creòl— es portaire d’universau.
 
Es qu’aquò deisharé pensar que revisions e’s preparan? “L’arròda vira, vira, vira / Ròda de vita et deus espèrs…” com e cantavan Los de Nadau, qu’i a bèra pausa…
 
 
 
 
Joan-Jacmes Fénié
 
 
_____
[1] Fondada en 1866 per Jean Macé (1815-1894), opausant au Segond Empèri e francmaçon, qui combat per instaurar ua escòla gratuita, obligatòria e laïca.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

17 d'agost 22.18h

#3 E òc, chau pas eissubliar que las "islas anglo-normandas" (Jersei, Guernesei...), sota sobeirania de la Granda-Bretanha, parlan un dialècte dau normand !


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 d'agost 21.57h

òc, e lo Normand qu'es de Normandia (ua partida n'ei pas colonizada per França) , lo picard de Picardia (idem que peu normand, au partida de Picàrdia n'es pas hens l'Estat Francés)), lo wallon de Wallonia e lo Gallò de Gallonia, perdon, de Bretanha!!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 4
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 d'agost 15.12h

"Amassada de las lengas de França"… Tot un programa colonialista ! Una amassada ont los pòbles vençuts de las "Provincias" afrançimandidas venon manjar micas dins la man d'aquel que los trepeja dempuèi sègles ! I a sonque una lenga en França. Las "autras" lengas son pas de França : l'euskal es d'Euskadi, lo catalan de Catalonha, l'occitan d'Occitania, et caetera… E dins aqueles païses, es lo francés que i a pas res far, pas res mai.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 9   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Que pas res nos arrèste

“Òu, Union Europèa, calma-te. Torni dire: s’ensajas de qualificar nòstra operacion d’invasion, nòstre prètzfach es simple. Dobrirem las pòrtas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13
  • sol Aush 13
  • sol Bordèu 14
  • sol Briançon 11
  • sol Caors 12
  • sol Carcassona 13
  • sol Clarmont-Ferrand 12
  • sol Confolent 14
  • sol Gap 8
  • sol La Canau 14
  • sol La Gàrdia 12
  • sol Limòtges 12
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 13
  • sol Marselha 19
  • sol Montpelhièr 18
  • sol Naut Aran 11
  • sol Niça 16
  • sol Nimes 19
  • sol Pau 14
  • sol Peireguers 13
  • sol Rodés 13
  • sol Tolon 14
  • sol Tolosa 13
  • sol Valença 15

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Restauracion de las arenas de Frejús (Esterèu) ©Laurenç Revèst

    Restauracion de las arenas de Frejús (Esterèu)

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • Castelar

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • Arle ©Laurenç Revèst

    Arle (Camarga)

  • © Josep Carpintero

    Presentacion dera ANC Val d'Aran en Vielha, 28/12/2013

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Coserans: Sent Líser, Casavèth, Sent Guironç, Saurat...

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • Era còlha dera ADÒC ath trabalh

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Laurenç Revèst

    Nimes e preséncia d'occitan

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)