CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Dissabte, 31 d'agost de 2013, 03h00 Cultura,Cinèma

Gasconha > Lanas e Labrit > Marsan

Un filme landés


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargar


Lo fotograf landés Jacques Baris, mèste deu néguer e blanc, es tanben videasta. Estacat aus sons pinhadars deu Hautlana, qu’es partit d’un poèma gascon per tornar un “52 minutas” oniric e enlobatant.



© JJF

Los dus cosins Baris, Jacques lo fotograf-videasta e Miquèu lo contaire, qui jòga lo ròtle deu curat dens lo filme
© JJF





Etiquetas
barís, cinèma, fénié, torn de manivela

Torns de “manivèla”… En aquesta fin d’estiu que tornan enqüèra la manivèla —se gausam díser— per acabar un filme que sortirà dens quate mes, un chic abans la hèsta de Nadau. Lo mèste d’òbra n’es lo Jacques Baris, fotograf arreconeishut au Mont de Marsan e alhors. L’expression “torn de manivèla”, ben vielha solide per rapòrt a las modernitats deu materiau numeric de uei, que poderé plàser un chic, au hons, ad aqueste mèste deu néguer e blanc qui a mei d’ua exposicion e publicacion sus Baiona, sus la Còsta Basca e autes tèmas poetics o onirics.
 
Landés cap e tot qu’es, segur, estacat a las soas Petitas Lanas d’Arua, de Ròcahòrt o de Lencoac, mes que guarda dens lo son còr ua petita plaça per Provença, país de la soa mair. Qu’i passèt quauques temps dens la soa joenessa non pas deu costat de las hautors deu Garlaban e de la Santa Bauma —lo país deu Marcèu Pagnol— mes au pè deu Mont Faron, dens la “còlas“ (pois o tucs en occitan provençau) de Teunés (parçan de Tolon). Passionat de tecnica fotografica (qu’a animat nombrós estagis de formacion) e de vidèo, lo Jacques Baris a quitament ua secreta admiracion per lo cinèma a l’anciana d’abans las annadas 1940.
 
Lo “néguer e blanc” qu’èra lavetz de règla, ja que lo tecnicolor, hòrt car, ja qu’existissi; e las esquipas de tornatge èran quasiment artesanaus. Cinc o sheis assistents, pas mei. E, sustot, bons comedians. Aquò n’empachava pas de virar quauques “nanars “, com se ditz en franchimand, mes qu’i avè un esprit, un gost deu tribalh ben hèit. Estèta, passionat de tecnica, òmi d’emocion e de poesia tanben, lo Jacques Baris, a maugrat de la soa fibra provençau, qu’aima tot parièr pregondament las soas Lanas.
 
Léger dens la tela deu “temps”. Lo fotograf qu’es evidentament esmavut e demòra tostemps boca badanta davant los celèbres clichats deu Fèlix Arnaudin, longtemps desconeishuts mes sortits chic a chic deu desbromb. Lo Jacques Baris, qui a tanben frequentat lo Bernat Manciet, estèta tant com escrivan, qu’es tanben sensible a la poesia d’aqueras tèrras estranhas. Justament, saben que la ventorassa deu 24 de genèr de 2009, en avalir ua bèra part deus pinhadars, qu’a permetut de tornar descobrir la lana d’autes còps, las granas esplandudas on la tèrra se confon dab lo “temps”.
 
Que torni aquí préner un sens oblidat d’aqueth mot que tròban dens lo diccionari gascon deu Fèlix Arnaudin[1]: lo “temps” qu’i es sinonim de “cèu”. Ua vision particulara deus aulhèrs, tostemps a saunejar, a soscar e a léger tralhas dens los crums e l’ombra nega de las ombrèiras, aqueths bosquetòts de pins e de casses au torn de las laguas on los tropèths de chòcas s’acessavan a l’òra deu caumàs.
 
Lo Joantiròt e lo mormòc. Los orizonts de la Hauta Lana qu’an enlobatat un chic lo Jacques Baris. “Lo Hautlana”, com s’enten tanben, a un sens topografic. Qu’es un curiós aigavèrs hangós, plat mes d’altitud eslhevada a capsús deu platèu sablós de las Lanas de Gasconha; que correspon en gròs au poligòn militar de Capsiuts o “Camp deu Potèu” on las aigas se parteishen entre l’Aguanèira de Capsiuts, l’Aguanèira de Lencoac (grafiadas “Gouaneyre” sus las mapas franchimandas) e l’arriu deu Nau que tira de cap a la Petita Lèira.
 
Deu costat deu son pair, las originas deu Baris s’enradigan dens aqueth país on dauguns guardan enqüèra lo sovenir de las hèiras de Pèlabusòc o de Testamala (Camp deu Potèu) e de las legendas gessidas de las brumas qui planan, a l’agòr, sus las laguas de Naviars o de Lòssa d’on arriba l’Estampon. Atau que comprenen qu’un poèma en forma de conte deu Pierre Clertan, escrivut en 1948, agi balhat au creator-tecnician l’enveja de’n tirar un longmetratge, l’istòria deu Joantiròt l’“agolhèir”, com disen en Vasadés. Un ser escuranhós d’ivèrn, deu hons de la soa jaça, lo pastor pensa véder passar un gran “mormòc” lusent. Aqueth hantaume que’u sembla estar quauque posoèr o hatilhèira mentre que la lustror vertadèira ditz, en realitat, que l’estela de Nadau es aquí. Qu’averé pecat, lo Joantiròt? Confessà’s que calè!
 
Aquò que permet au Jacques Baris d’anar passejà’s dab la soa camèra deu costat de las glèisas perdudas e vièlhs segrats (cementèris) de la Lana, dens lo Hautlana de Calen, devath las garlandas de La Bastida d’Armanhac o dens un vielh presbitèri de la Lana on lo Miquèu Baris, cosin deu Jacques e contaire gascon, se hè curat de campanha e confessor deu Joantiròt (lo Jacques Dassé a la vila)... Lo filme —on per un còp los landés parlan lo lor gascon[2]— que sortirà en deceme. Lo Jacques Baris n’es a montar, ajustar, trobar lo ritme just per har sentir au public la dimension autentica deu son país. Lo tot servit per las musicas deu Jean-Luc Dugau, deu Michel Gardy e de l’Eric Roulet. E cau precisar que l’eveniment es atendut dab impaciéncia? Contacte: j-baris(a)wanadoo.fr
 
 
 
 
Joan-Jacmes Fénié
 
 
_____
1 Coeditat per lo Parc Naturau Regionau de las Lanas de Gasconha e las Edicions Confluences. Tòme VII de las Òbras completas deu F. Arnaudin.
2 Dauguns qu’an arremarcat que lo filme Landes, deu François-Xavier Vives, sortit recentament dab lo sosten generós deu conselh generau de las Lanas e de la region Aquitània, presenta l’estonanta curiositat —vertadèirament vergonhosa dens lo contèxte de l’istòria— de har jogar actors qui an tots l’accent de París…



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 10
  • sol Aush 10
  • sol Bordèu 10
  • sol Briançon 14
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 11
  • sol La Canau 10
  • sol La Gàrdia 22
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 19
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 10
  • sol Niça 21
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 11
  • sol Peireguers 9
  • sol Rodés 10
  • sol Tolon 9
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Manel Armengol

    Presentacion deth roman Òc a Barcelona en ocasion dera Hèsta d'Aran

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • Arremassada de signatures pera independéncia. ANC Val d'Aran, Vielha 11-12 de gèr 2014

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • © Laurenç Revèst

    Nimes e preséncia d'occitan

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • © Laurenç Revèst

    Castelar

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Tarba

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



5%



90%



0%




Vots 104 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)