CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 25 de març

Actualitats

Dijòus, 24 d'octòbre de 2013, 03h00 Espòrt

Un Monde XIII: las Illas Cook, 20 000 estatjants e una esquipa en copa del Monde


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (1 vòte)
carregant En cargar


Aurem plan temps d’aicí lo 30 de novembre de vos parlar d’Austràlia, de la Nòva Zelanda e d’Anglatèrra. Alara, nos interessarem aqueste còp a las Illas Cook (en maòri, Kuki Irani), lo Gran de Milh de la competicion: un pòble de 20 000 maòris que manda sa formacion en Copa del Monde.
 
Las illas se poblèron entre los sègles VIII e IX de monde venguts de Samoa, de las Illas de la Societat, de Tuamotu, de las Marquesas... D’aquí, d’unes contunhèron lor migracion cap a la Nòva Zelanda.
 
De navigaires castelhans e portugueses “descobriguèron” las illas a la fin del sègle XVI. James Cook i faguèt estapa en 1773-1774 e en 1777. En 1804, s’empleguèt pel primièr còp lo nom d’Illas Cook.
 
Un missionari anglés introdusiguèt lo protestantisme cap a las annadas 1820. De glèisas catolicas e mormonas se desvolopèron mai tard.
 
En 1843, quand los franceses prenon possession de las Marquesas e de Tahiti, caps de tribus e pastors demandan la proteccion britanica. Las illas venon efectivament protectorat britanic en 1888 e passan jos gestion neozelandesa en 1900. Per l’ora, an un estatut d’associacion liura amb la Nòva Zelanda: un Estat independent en liura associacion amb la Nòva Zelanda e reconegut coma Estat non-membre de l’ÒNU. Cada estatjant a, en mai de sa nacionalitat illèira, la nacionalitat neozelandesa. Es mai complicat, vesètz, que las pelhòfas d’NRL o de Superliga!
 
Lo país se compausa d’un quinzenat d’illas, e ten 6 aerodròms, 2 pòrts e 187 quilomètres de rota que 35 son enquitranats. Las 9 illas del sud (Aitutaki, Atiu, Mauke, Rarotonga, Mangaia, Manuae,  Takutea e Mitiaro) son d’origina volcanica e las 6 del nòrd (Penrhyn —o Tongareva—,  Rakahanga, Manihiki, Pukapuka, Nassau, Suwarrow e Palmerston) son d’atòls basses de coralh. Lo centre administratiu se tròba sus l’illa de Rarotonga, amb la capitala Avarua.
 
Lo clima es tropical, mas moderat pels vents dominants. Las lengas oficialas son l’anglés e lo maòri de Rarotonga.
 
Per çò qu’es del rugbi, nòstre confraire de L’Indépendant presenta los jogaires coma “una banda de maòris nervioses, abalits al tetarèl del naut nivèl”! Lo campionat local recampa sèt formacions que sièis son sus l’illa de Rarotonga, e se debana de febrièr a mai.  Actualament 18a nacion al classament internacional, las Illas Cook joguèron lor primièra partida internacionala en 1986 amb una participacion a la Copa del Pacific. En 1995, ganhavan la finala de la Copa del Monde de las Nacions Emergentas contra Irlanda (22-6). Participèron ja la Copa del Monde de 2000: doas desfaitas contra Galas (38-6) e la Nòva Zelanda (84-10) e una egalitat amb Liban (22-22).
 
Lo grop de 24 s’apièja sus de jogaires d’NRL: Arona, Napa, Taripo (Roosters), Fepuleai, Matapuku (North Sydney), John (Penrith), Malu e Peyroux (NZ Warriors), Mataora, Rapena (Canberra), Pittman, Sopoaga (Cronulla), Takairingi (Gold Coast), Tetavano (Newcastle), Viiga (Paramatta); e de Superliga: Lulia (Bradford), Gelling (Wigan); sens doblidar lo Drac catalan Zeb Taïa e lo tolzan Jonathan Ford.
 
Rescontraràn los Estats Units lo 30 d’octobre, Tònga lo 5 de novembre e Galas lo 10 de novembre.
 
Los publics de Bristol, Leigh e Neath n’auràn per lor moneda que, d’aprèp los especialistas, los jogaires de las Illas Cook interprètan lo melhor dels hakas de las formacions oceanianas en competicion!
 
 
Rebombs de pauma
 
Pisson. Sièis jogaires franceses son passats al contraròtle antidopatge.
 
Es arribat. Clint Greenshields ven de rejónher sos collègas del XIII de França e balhar un copacap a l’entraïnaire Richard Agar que deurà causir entre el e Morgan Escarré, l’arrièr del XIII blau.
 
Copa del Monde acabada. Per l’american (èx-Pià) Mark Cantoni, nafrat al braç dins la partida de divendres passat a Tolosa.
 
Arbitres. Unes arbitres australians tenguèron lo fiulet dissabte dins unes rescontres entre formacions universitàrias anglesas.
 
 
 
 
Alan Roch





publicitat



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

L’esclavatge 2.0

L’edicion d’aqueste dimenge de Jornalet publica una nòva esglasianta: Human Rights Watch (HRW) ven de denonciar la venda de femnas birmanas a de ciutadans chineses amb la tòca ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

“En musica l’occitan es clarament valorizat, e gaireben un argument comercial”

Florant Mercadier professor d’occitan, musician e contaire

“En musica l’occitan es clarament valorizat, e gaireben un argument comercial”
publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • La socha de Chalenas facha en pastisson (genre còca anglesa) per manjar a cachafuec. © Anfós Chais

    Concors de Nadal de Jornalet: Cossí se passan las Calendas en cò vòstre?

  • Corsa de sason

    Concors de Nadal 2014. Las Calendas en çò vòstre

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Coserans: Sent Líser, Casavèth, Sent Guironç, Saurat...

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Lissandre Varenne

    Senhaletica en Marjarida

  • Al Grand Canhon del Colorado. © Severina Granet

    Concors d'estiu 2012: La fotografia de las vacanças

  • Bersorèlh : quartiers e maions ai noms occitans

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • 20u corsa Aran per sa Lengua. © Guillem Sevilla

    20u corsa Aran per sa Lengua

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • Briga (val de Ròia)

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Te pausas de questions eticas e ecologicas quand fas las crompas?


50%



20%



25%



5%



0%




Vots 40 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)