CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 23 d'octòbre

Actualitats

Dijòus, 24 d'octòbre de 2013, 03h00 Espòrt

Un Monde XIII: las Illas Cook, 20 000 estatjants e una esquipa en copa del Monde


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (1 vòte)
carregant En cargar


Aurem plan temps d’aicí lo 30 de novembre de vos parlar d’Austràlia, de la Nòva Zelanda e d’Anglatèrra. Alara, nos interessarem aqueste còp a las Illas Cook (en maòri, Kuki Irani), lo Gran de Milh de la competicion: un pòble de 20 000 maòris que manda sa formacion en Copa del Monde.
 
Las illas se poblèron entre los sègles VIII e IX de monde venguts de Samoa, de las Illas de la Societat, de Tuamotu, de las Marquesas... D’aquí, d’unes contunhèron lor migracion cap a la Nòva Zelanda.
 
De navigaires castelhans e portugueses “descobriguèron” las illas a la fin del sègle XVI. James Cook i faguèt estapa en 1773-1774 e en 1777. En 1804, s’empleguèt pel primièr còp lo nom d’Illas Cook.
 
Un missionari anglés introdusiguèt lo protestantisme cap a las annadas 1820. De glèisas catolicas e mormonas se desvolopèron mai tard.
 
En 1843, quand los franceses prenon possession de las Marquesas e de Tahiti, caps de tribus e pastors demandan la proteccion britanica. Las illas venon efectivament protectorat britanic en 1888 e passan jos gestion neozelandesa en 1900. Per l’ora, an un estatut d’associacion liura amb la Nòva Zelanda: un Estat independent en liura associacion amb la Nòva Zelanda e reconegut coma Estat non-membre de l’ÒNU. Cada estatjant a, en mai de sa nacionalitat illèira, la nacionalitat neozelandesa. Es mai complicat, vesètz, que las pelhòfas d’NRL o de Superliga!
 
Lo país se compausa d’un quinzenat d’illas, e ten 6 aerodròms, 2 pòrts e 187 quilomètres de rota que 35 son enquitranats. Las 9 illas del sud (Aitutaki, Atiu, Mauke, Rarotonga, Mangaia, Manuae,  Takutea e Mitiaro) son d’origina volcanica e las 6 del nòrd (Penrhyn —o Tongareva—,  Rakahanga, Manihiki, Pukapuka, Nassau, Suwarrow e Palmerston) son d’atòls basses de coralh. Lo centre administratiu se tròba sus l’illa de Rarotonga, amb la capitala Avarua.
 
Lo clima es tropical, mas moderat pels vents dominants. Las lengas oficialas son l’anglés e lo maòri de Rarotonga.
 
Per çò qu’es del rugbi, nòstre confraire de L’Indépendant presenta los jogaires coma “una banda de maòris nervioses, abalits al tetarèl del naut nivèl”! Lo campionat local recampa sèt formacions que sièis son sus l’illa de Rarotonga, e se debana de febrièr a mai.  Actualament 18a nacion al classament internacional, las Illas Cook joguèron lor primièra partida internacionala en 1986 amb una participacion a la Copa del Pacific. En 1995, ganhavan la finala de la Copa del Monde de las Nacions Emergentas contra Irlanda (22-6). Participèron ja la Copa del Monde de 2000: doas desfaitas contra Galas (38-6) e la Nòva Zelanda (84-10) e una egalitat amb Liban (22-22).
 
Lo grop de 24 s’apièja sus de jogaires d’NRL: Arona, Napa, Taripo (Roosters), Fepuleai, Matapuku (North Sydney), John (Penrith), Malu e Peyroux (NZ Warriors), Mataora, Rapena (Canberra), Pittman, Sopoaga (Cronulla), Takairingi (Gold Coast), Tetavano (Newcastle), Viiga (Paramatta); e de Superliga: Lulia (Bradford), Gelling (Wigan); sens doblidar lo Drac catalan Zeb Taïa e lo tolzan Jonathan Ford.
 
Rescontraràn los Estats Units lo 30 d’octobre, Tònga lo 5 de novembre e Galas lo 10 de novembre.
 
Los publics de Bristol, Leigh e Neath n’auràn per lor moneda que, d’aprèp los especialistas, los jogaires de las Illas Cook interprètan lo melhor dels hakas de las formacions oceanianas en competicion!
 
 
Rebombs de pauma
 
Pisson. Sièis jogaires franceses son passats al contraròtle antidopatge.
 
Es arribat. Clint Greenshields ven de rejónher sos collègas del XIII de França e balhar un copacap a l’entraïnaire Richard Agar que deurà causir entre el e Morgan Escarré, l’arrièr del XIII blau.
 
Copa del Monde acabada. Per l’american (èx-Pià) Mark Cantoni, nafrat al braç dins la partida de divendres passat a Tolosa.
 
Arbitres. Unes arbitres australians tenguèron lo fiulet dissabte dins unes rescontres entre formacions universitàrias anglesas.
 
 
 
 
Alan Roch





publicitat



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: IEO Label ÒC

Editorial

Jornalet: libre d’estil dobèrt

S’es agut dich que Jornalet es un dels còrpus textuals en lenga occitana mai importants del sègle XXI, per la varietat dels subjèctes tractats, pel modèl de lenga emplegat ...
giny

Lo temps

Mapa
  • nuvols Agen 18 7
  • sol Aush 18 8
  • sol Bordèu 19 8
  • sol Briançon 9 1
  • nuvols Caors 17 7
  • nuvols Carcassona 16 8
  • nuvols Clarmont-Ferrand 13 9
  • sol Confolent 14 8
  • sol Gap 16 5
  • sol La Canau 19 8
  • nuvols La Gàrdia 14 7
  • sol La Torre de Pèlitz 21 9
  • sol Limòtges 14 8
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 22 8
  • pluja Lo Puèi de Velai 11 7
  • sol Marselha 20 12
  • sol Montpelhièr 21 13
  • sol Naut Aran 16 5
  • sol Niça 12 3
  • sol Nimes 21 13
  • nuvols Pau 18 9
  • sol Peireguers 16 8
  • nuvols Rodés 15 7
  • sol Tolon 19 9
  • sol Tolosa 18 8
  • pluja Valença 12 8

giny

giny

Entrevista

publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Magalí Barceló

    Santa Gabèla: quatrena fèsta del fogal rural La Gabèla

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Nhèu d'abriu en Aran. © Xavi Gutiérrez Riu

    Nhèu d'abriu en Aran

  • Petugon de La Boal

    Conferéncia e dedicaça de l'artista Richard Cairaschi au Musèu municipau deis Arts e Tradicions populàrias de Grimaud (Mauras)

  • La Primada de Montsegur, 17 de març 2012

    Primada de Montsegur, 17 de de març 2012

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Laurenç Revèst

    Magasin novèl de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • Beneset Thauvin

    Concors de preseps, betlèms o grépias

  • © Laurenç Revèst

    Cau d'Alh (Comtat de Niça)

  • Bordèu. © Magalí Blénet

    L'occitan per carrièras (concors de prima 2014)

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • Líusola (Comtat de Niça). © Laurenç Revèst

    Líusola (Comtat de Niça)

  • © Laurenç Revèst

    Val de la Tiniá

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Creses que los mèdias en occitan son necessaris a la recuperacion de la lenga?


88%



6%



1%



4%



1%




Vots 72 vòtes

comentaris 3

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)