CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 22 de setembre

Actualitats

Dimècres, 27 de novembre de 2013, 03h00 Politica,Internacional

Cossí serà l’Escòcia independenta

Lo govèrn escocés a presentat un libre blanc sus cossí seriá l’estat escocés independent


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (5 vòtes)
carregant En cargar


Lo primièr ministre escocés, Alex Salmond, e la viceprimièra ministra, Nicola Sturgeon, presentèron ièr de matin a Glasgow Lo Futur d’Escòcia, un libre blanc que respond a 650 questions concretas sus las escasenças que representariá un òc a l’independéncia al referendum del 18 de setembre de 2014. Aquel libre, qualificat coma “lo plan mai detalhat de quina nacion que siá cap a l’independéncia”, expausa los passes de seguir dins lo periòde de transicion de dètz e uèch meses entre un possible vòte favorable a l’independéncia e la declaracion oficiala, lo 24 de març de 2016.
 
Alex Salmond considèra lo libre blanc coma “lo ponch de partença de las negociacions après lo vòte” e, en la presentacion, davant mai de dos cents jornalistas, assegurèt que “lo futur d’Escòcia lo decidirà lo pòble, es en mans dels escocesses”. Nicola Sturgeon apondèt que “l’independéncia es pas solament un mot, mas lo mejan per bastir una futura Escòcia justa e reala”: “Lo libre explica cossí podèm utilizar lo poder de l’independéncia per transformar lo nòstre país”.
 
Dins Lo Futur d’Escòcia se confirma que lo govèrn escocés espèra de manténer la liura coma moneda e de contunhar dins l’Union Europèa coma un estat membre independent. “La clau sus Euròpa es que demandariam pas res de nòu. Sèm pas ni dins l’èuro ni dins l’Espaci Schengen. Seriam un estat independent sens nos cambiar coma sèm ara”, çò diguèt Salmond, qu’apondèt que Londres los a empedits fins ara de començar las negociacions dirèctament amb l’Union Europèa.
 
Lo libre ditz tanben qu’Escòcia acceptarà una part proporcionala del deute del Reialme Unit, que qualques unes calculan a 3,9 miliards de liuras e d’autres a 5,5 miliards, e qu’Escòcia deuriá èsser dins l’OTAN.
 
Salmond especifiquèt que, malgrat que i aguèsse pas de frontièras amb lo Reialme Unit, “se poiriá contrarotlar l’arribada d’immigrants de certanas autras originas”.
 
 
Cossí seriá l’Escòcia independenta
 
La principala ressorsa naturala d’Escòcia es lo petròli. Un estudi del govèrn escocés a recomandat de crear dos fonzes petrolièrs, un per arrestar la volatilitat dels prèses del petròli e l’autre per finançar d’investiments a tèrme long.
 
Sus la moneda, se prepausa que l’Escòcia independenta mantenga la liura e que faga partida d’una “zòna de la liura esterlina”, amb la Banca d’Anglatèrra coma autoritat que ne supervise la politica monetària e ne fixe los tipes d’interès. Mas lo govèrn britanic a ja dich qu’o acceptarà pas.
 
Tocant las armas, lo Partit Nacional Escocés (SNP) a mes en evidéncia que l’Escòcia independenta acceptariá pas la preséncia d’armas nuclearas dins son territòri e qu’exigiriá la retirada de la basa britanica de Clyde, ont i a de sosmarins nuclears. L’armada que pensan los independentistas escoceses seriá una “fòrça defensiva” de quinze mila òmes, qu’auriá de foncions de mantenença de la patz a l’estrange e en d’operacions d’ajuda umanitària, mas que participariá pas als conflictes armats (coma lo d’Iraq). Lo govèrn britanic questiona que se pòsca manténer los emplecs restacats a l’armada que i a ara en Escòcia en ne cambiant la foncion.
 
Un dels arguments qu’a defendut mai Salmond per bastir un nòu estat escocés es que “respècte los dreches dels ciutadans” e garentisca los servicis de l’estat del benèsser. L’SNP a dich que dins l’Escòcia independenta lo salari minim s’aumentariá, almens tant coma l’inflacion, per permetre a las gents de manténer lo ritme de despensa malgrat l’aument del còst de la vida. Segon Salmond, los servicis publics clau contunharián d’èsser publics e se garentiriá la santat e l’educacion basadas “suls besonhs umans e non pas sus la mesura del pòrtafuèlha”.
 
Lo libre blanc parla tanben de las relacions internacionalas de l’estat escocés. Lo govèrn britanic a enfatizat aquestas darrièras setmanas lo discors qu’una Escòcia independenta demorariá, segon el, en defòra de l’UE e que ne deuriá renegociar l’admission. Ça que la, de rapòrts encargats pel quite parlament britanic o desmentisson.
 
L’SNP ditz, d’un autre costat, que las pensions dins lo nòu estat escocés se mantendrián e, quitament, arribarián d’èsser mai nautas que las del Reialme Unit. Mas lo principal inconvenient es l’envielhiment de la populacion, que determinariá l’edat de la retirada dins un estat escocés. Cal prene en compte que lo govèrn britanic pensa de la retardar dels 65 ans als 67 ans.
 
D’un autre costat, lo govèrn escocés assegura que dins un estat independent vòl rebaissar las despensas d’energia a 5%.
 
E se parlèt tanplan del passapòrt escocés, que se poiriá obténer après la declaracion d’independéncia. L’SNP a totjorn mes en evidéncia que i auriá pas de ponches de contraròtle doanièr sus la frontièra entre Escòcia e Anglatèrra e que lo nòu estat fariá partida de la Common Travel Area, una zòna liura de passapòrt qu’a l’ora d’ara ne fan partida lo Reialme Unit, Irlanda, l’Illa de Man e las illas de Jersey e Guernesey.
 
 





publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

27 de novembre 10.28h

Es que qualqu'un sap s'aqueste libre pareisserà en francés? Se òc, ont lo se crompar? M'interessariá de lo legir e sabi pas pro la lenga per lo poder legir en anglés. Mercés.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Editorial

Jornalet en papièr: la seguida

Dijòus passat a Carcassona, la còla de Jornalet anoncièrem l'intencion de tornar publicar una revista en papièr per l'an 2020. Nòstra idèa es de publicar ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 16
  • sol Aush 18
  • sol Bordèu 16
  • sol Briançon 15
  • sol Caors 19
  • sol Carcassona 21
  • sol Clarmont-Ferrand 21
  • sol Confolent 20
  • sol Gap 8
  • sol La Canau 17
  • sol La Gàrdia 24
  • sol Limòtges 15
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 21
  • sol Marselha 20
  • sol Montpelhièr 20
  • sol Naut Aran 19
  • sol Niça 18
  • sol Nimes 20
  • sol Pau 17
  • sol Peireguers 15
  • sol Rodés 18
  • sol Tolon 16
  • sol Tolosa 21
  • sol Valença 20

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Estacion de trens de Limós (Rasés) - Senhalizacion en occitan. © Terric Lausa

    Estacion de trens de Limós (Rasés) - Senhalizacion en occitan

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • X. Moral

    Manifestacion "Er aranés, era nòsta identitat". Vielha 24 de març 2018

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Laurenç Revèst

    Cavairac (Costièra de Nimes)

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Laurenç Revèst

    Mónegue

  • © AR

    Vila d'Usès e lo pont de Gardon

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • La Primada de Montsegur, 17 de març 2012

    Primada de Montsegur, 17 de de març 2012

  • Espaci occitan a Draoníer (Val Maira). © Cristòu Daurore

    Espaci occitan a Draoníer (Val Maira)

  • Carnaval independent de Niça. © Centre Cultural Occitan País Niçard e Alpenc

    Carnaval independent de Niça

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Tornariás sosténer una edicion de Jornalet en papièr en 2020?


68%



26%



5%




Vots 19 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)