CAPÇALERA2: Entèsta drecha, convergéncia occitana-fixa

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 24 de mai

Actualitats

Dissabte, 21 de decembre de 2013, 03h00 Libres,Espòrt

La partida clandestina: un roman occitan sul rugbi de XIII


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (1 vòte)
carregant En cargar


En octobre-novembre de 2013 èra, tornar, la Copa del Monde del rugbi de XIII. Se debanèt per partida en Anglatèrra, al País de Galas, en Occitània e en Catalonha. Malurosament los mèdias francofòns ne parlèron gaire. La federacion del XIII, pr’aquò una de las pus importantas federacions esportivas d’Exagonia amb mai d’un centenat de clubs, demòra victima d’un ostracisme escandalós e injustificat. Cap de cadena de television hertziana difusèt pas cap de partida, quitament pas las que joguèt l’esquipa de “França”. Visiblament los responsables occitans d’aquela federacion la vòlon encara “francesa”, en esperant probablament tirar qualques sòuses del Ministèri dels Espòrts. Rai! Benlèu ne tiran encara quatre francs espanhòls, mas ges de consideracion. Los bailes d’aquel espòrt ne deurián tirar las consequéncias. Se l’identificacion nacionala èra pro fòrta, perqué pas se declarar “federacion occitana”? Benlèu qu’entre totes, los quitis conselhs regionals poirián balhar tanta moneda coma ne balha París pel moment. Subretot poirián prene en melhora consideracion lo rugbi de XIII. Mas aquí sièm a far de politica-ficcion...
 
Cada còp que lo mondial del rugbi de XIII se debana, pauc o pro en Occitània, Alan Roch ensaja de far quicòm per religar son espòrt favorit a la literatura nòstra. En l’an 2000 un recuèlh de racontes que foguèt publicat. Aqueste a (al present per çò que se pòt encara crompar e legir) per títol XIII coma rugbi. Dins aqueste volum, demest un bon desenat d’autres, i aviá ja un raconte de Frederic Vouland que portava lo títol de La Partida Clandestina.
 
Per l’escasença del mondial 2013, lo meteis raconte es estat mai trabalhat per balhar una ficcion pus longa. Se tracha d’un romanòt que partís d’aquesta famosa e istorica partida de rugbi clandestina jogada pendent la darrièra guèrra mondiala endacòm dins la Val de Ròse, del costat de Cavalhon. Doblidèssem pas que lo rugbi de XIII foguèt enebit de jogar pel regim faissita de Pétain. D’alhors, Frederic Vauland o precisa dins son obratge. Jogar al XIII an aquesta epòca èra far un brave palm de nas a l’Estat Francés (ai conegut de pèças de monedas marcadas “Estat Francés” que datavan d’aquelas annadas escuras). Malgrat las riscas, a qualques joves provençals lor prusissián de contunhar de jocar al XIII. Dins l’inconsciéncia de lor joventut s’i faguèron. D’unes manquèron d’o pagar plan car.
 
Es a partir d’una d’aquestas partidas clandestinas que l’escrivan Frederic Vouland agença son roman novèl. La partida es interrompuda per una patrolha alemanda e d’aquí començan las aventuras de l’eròi. Me fa pas mestièr de vos desvelar aicí lo contengut sancèr de l’istòria, mas vos pòdi afortir que la narracion va de rebombida en rebombida. Talament que n’es un plaser. Lo jovent, partit per una partida de rugbi, se retròba lèu en cauças cortas de rugbiaire, dins la clandestinitat. Rebala un moment suls camins d’Occitània ont l’azard de sos barrutlatges lo va menar de ciutat del XIII en fèu del XIII. Dins aquestas vilas farà de rescontres inesperats ont la solidaritat que li serà porgida li permetrà de contunhar son escorreguda. Abans de rejúnher Gibartar e Anglatèrra traversarà tanben lo Nòrd catalan, aquel autre mitic parçan del rugbi de XIII. Es l’escasença per l’autor per tornar suls tretzistas emblematics que marquèron la pontannada de l’Avantguèrra. D’aquel punt de vista, Max Rosièr sembla lo que presa lo mai.
 
Me sembla que la presentacion del libre es un pauc confusa entre çò qu’es de blosa ficcion e qualquas “notícias” sul rugbi de XIII intercaladas entre los capitols ficcionals. Es damatge que i age pas mai de fluiditat dins lo debanar narratiu. Lo fach que d’unes passatges siaguen en italic ajuda gaire lo legeire a s’i retrobar. Almens ieu, agèri de mal a m’i retrobar.
 
L’autor, qualques còps, manca de vocabulari. Per exemple emplega lo mot ibrida de “rugbimen” en plaça de “rugbiaire”, e mai s’en fin de libre li arriba d’emplegar condreitament lo mot occitan. Li arriba tanplan de far d’autres francismes que gastan un pauc lo plaser de legir en lenga nòstra. Al final la lenga sembla plan pauc trabalhada. Come se lo libre èra estat escrich dins la precipitacion, o pièger encara, se la version occitana que nos es balhada èra pas qu’una traduccion del tèxte en francés. Per çò que la question se pòt pausar, e mai se pausa, cada còp qu’un libre es publicat en version bilingüa. Quin es lo tèxte qu’es la traduccion de l’autre? Se tractariá de dos tèxtes originals, cadun dins sa lenga, compte tengut que l’autor es perfièchament bilingüe? Desempuèi los trabalhs del lingüista catalan Lluís Aracil, en situacion de diglossia sabèm la quasi-impossibilitat d’“èsser perfièchament bilingüe”. Aqueste libre es presentat amb lo tèxte en occitan, puèi, en seguida, lo tèxte en francés. Çò que, tot comptat e rebatut, es un pichon progrès per rapòrt al tèxtes bilingües ont las versions son de longa cara a cara. Pasmens, contunhi de trapar deplorable de publicar de libres farlabicats de la sòrta. Coma se la lenga nòstra aviá besonh de la lenga francesa per se virar las moscas! Soi pas contra las traduccions, n’ai fachas, ne fau e ne farai. Soi contra las edicions bilingüas que son lo revelador d’una mentalitat de colonizat. Per dire pas de colhonizat quand òm accèpta de passar pel bilingüisme impausat per poder tocar la subvencion. Me sembla que la lenga e la literatura nòstras s’ameritan mai de dignitat.
 
Mercés un còp de mai a l’Alan Roch de nos téner regularament al corrent de l’actualitat tretzista. Aquel libre i contribuís bravament.
 
 
 
 
Sèrgi Viaule
 
 
_____
VOULAND, Frederic. La Partida Clandestina. Edicions IEO - Vendémias, 2013. 160 paginas.



publicitat



Comentaris

21 de decembre 08.14h

13 partidas de XIII pera cabar 20-XIII :

https://www.sportchoc.tv/sport/breve/rugby-xiii/7309-13-grands-matchs-de-lannée-2013-rediffusés-sur-bein-du-23-au-29-décembre


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: IEO Label ÒC

Editorial

Un gèst de dignitat

Sèm estats a Canas. Jornalet es estat un dels milanta mèdias acreditats dins la 71a edicion del Festenal internacional de cinèma e avèm ensajat de lo raportar dins nòstras ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 26 15
  • sol Aush 26 14
  • sol Bordèu 26 16
  • sol Briançon 26 15
  • sol Caors 27 14
  • sol Carcassona 24 13
  • sol Clarmont-Ferrand 24 12
  • sol Confolent 24 15
  • sol Gap 24 12
  • sol La Canau 26 16
  • sol La Gàrdia 20 14
  • sol La Torre de Pèlitz 24 16
  • sol Limòtges 24 12
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 20 11
  • sol Lo Puèi de Velai 20 11
  • sol Marselha 26 14
  • sol Montpelhièr 21 16
  • sol Naut Aran 22 11
  • sol Niça 27 14
  • sol Nimes 26 13
  • sol Pau 24 14
  • sol Peireguers 24 16
  • sol Rodés 26 13
  • sol Tolon 24 13
  • sol Tolosa 26 14
  • sol Valença 20 11

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

L’egalitat es que tot lo mond es diferent

Bruno Cecilhon actor, teatrista e òme de ràdio

L’egalitat es que tot lo mond es diferent
publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Circ de Colomèrs, dins la Val d'Aran. © Eloisa Gentié

    Concors d'estiu 2012: La fotografia de las vacanças

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Agaits tolosans. © Franc Bardòu

    Agaits Tolosans

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • Petugon de La Boal

    Conferéncia e dedicaça de l'artista Richard Cairaschi au Musèu municipau deis Arts e Tradicions populàrias de Grimaud (Mauras)

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Laurenç Revèst

    En Cevènas sus lo camin entre La Mialosa e Sant Esteve Valfrancesca

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Laurenç Revèst

    Cavairac (Costièra de Nimes)

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Laurenç Revèst

    Ua comua de la valaia dai Palhons: L'Escarea, gents de cadea

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

  • © Laurenç Revèst

    A Gavotina marítima: O Castelar vielh, e faishe sota A Pena e vista de Sant Bernat de Castelar

  • Espaci occitan a Draoníer (Val Maira). © Cristòu Daurore

    Espaci occitan a Draoníer (Val Maira)

  • Panèus bilengas a Gap. © Lo Gapian

    Concors d'estiu 2012: La fotografia de las vacanças

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Cogolin, la lenga occitana de Provença per lo cementèri?

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Quin camin deuriá seguir lo combat occitanista?


3%



9%



70%



7%



10%



2%




Vots 105 vòtes

comentaris 2

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)