CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Dissabte, 12 d'abril de 2014, 03h00 Libres

Occitània en 48 mots


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargar


Los libes de vulgarizacion son tostemps utils. Estossin escriuts en franchimand. Hervé Terral s’es atacat a ua sintèsi plasenta sus Occitània tota. Un brave prètzhèit.


Lo libe deu Terral illustrat per Iturria
© JJF





Etiquetas
fénié, libres, loccitanie en 48 mots, terral

En 48 mots. Las edicions de l’IEO venen de publicar L’Occitanie en 48 mots d’Hervé Terral. Vadut en 1950, qu’acaba adara la soa carrièra de professor de las Universitats a Tolosa-Lo Miralh. En 2006, que publiquèt son libe sus La lenga d’òc davant l’escòla, 1789-1951, antologia de tèxtes on se pòt legir la plaça de la prauba mespresada dens l’ensenhament, entre repression herotja e luta coratjosa per estar reconeishuda e respectada.
 
Uei, lo sociològ, en 48 entradas —e quitament 49 pr’amor d’un salut finau au Joseph Delteil (1894-1978) — hè passejar plasentament lo legidor capvath aqueth país estranh, denegat per benlèu ueit sègles de dominacion, Occitània. Geograficament, tots saben o deurén saber qu’aqueth espaci va deus Aups dinc aus Pirenèus, de las Corbièras dinc a las tèrras lemosinas, de la Mar Grana dinc a la hont deu flumi Pò. A maugrat deu gloriós “roman nacionau” teishut preus capulats franchimands e autes aparisenquits, los “país d’òc” (p.168) que son bien ua realitat. Lo Terral qu’ic muisha, dab ua indispensabla e pregonda cultura, la distància que cau e un umor planvienut.
 
Librament, d’Al Andalus o Arts plastiques dinc a Taurs, vacas e vaquetas, Trobadors o Wisigoths, que viatjan dens l’Istòria, au miei d’ua bèra galeria de personatges, figuras o concèptes sovent tròp desconeishuts. E vos sovienetz, per exemple, deu Jean Bonafous (p. 57), professor d’espanhòu au prestigiós licèu Henri IV, qui fondèt lo Collègi d’Occitània? Qu’atz entenut parlar deu Guilhèm Lavabre, de Puèglaurenç (Albigés), qui au temps de la Revolucion estó lo pair de la Marianna, simbòl de la Republica hens las mairetats e suus papèirs e lògos oficiaus (p. 143)?
 
Segur, los legidors deu Jornalet saben tot ja sus tot aquò pr’amor que son per la part màger militants convinçuts. Totun, que poderàn trobar detalhs, hèits e personatges qui’us avèn escapats. De tot biaish, qu’es un libe tau gran public. E cau raperar que, de mon punt de vista, lo mei gran enemic de la lenga nòsta e de l’espaci occitan, aquò’s l’ignorància.
 
Lavetz, tot obratge de bona vulgarizacion me sembla lo planvienut. Atau, ua bona e intelligenta difusion es indispensabla.
 
Lo prètzhèit de l’autor qu’es, solide, un exerci dificil: parlar de tot —o quasiment— shens estar pesuc, en har deu mélher per har la sintèsi. N’es pas simple mes que podem considerar que lo Terral s’i es globalament escadut. La Gasconha nòsta, penent occidentau deus país occitans, qu’a d’alhors la soa entrada e que la tornan trobar tanben au parat d’autes tèmas: jòcs tradicionaus, literatura en òc o “occitana d’expression francesa”, familha-soca (la sociologia qu’obliga!), lo rugbi… H.Terral nos balha las soas reflexions dab elegància e finessa e mei d’un còp un petit sorríser critic; que règla quauques comptes e tira utilas vertats deu desbromb.
 
Atau, lo Jean Giono, tan mespresós per lo parlar provençau, qu’en pren preu son matricula (pagina 136) e que baisha d’un petit grad dens l’estima que’u podèvan portar. L’afirmacion occitana, qu’es un combat jamei acabat per har conéisher la fàcia amagada e sovent arrenegada de l’ufanós Exagòn. Los “barons deu nòrd” que tustan, qu’i van a trucs e patacs, mes que son estats mei que pensan civilizats preu Mieijorn. Au hiu de las soas paginas, lo Terral que’n apòrta las pròvas.
 
Aqueth pleitei tà la civilizacion d’òc, deus trobadors dinc a las lutas deus vinhèrs lengadocians en 1907 o deus paisans capborruts deu Larzac, qu’a plasut a l’amic Michel Iturria dont los legidors de Sud-Ouest an un chic la nostalgia[1]: qu’a acceptat de har lo dessenh per la permèira de cobertura. Òsca! “Salut! salut a tu, brave soldat deu Sud-Ouest!”
 
 
 
 
Joan-Jacme Fénié                                                   
 
 
 
 
_____
TERRAL, Hervé. L’Occitanie en 48 mots, IEO Edicions, 2014, 214 paginas, 14 èuros.
 
 
 
_____
[1] Vadut en 1946, aqueth bordalés d’origina basca qu’a publicat regularament dens Sud-Ouest, jornau quotidian d’Aquitània (mei las edicions preus departaments de Gèrs, de Charanta e Charanta Maritima) a partir de 1974. Dessenhs politics en presa dirècta sus l’actualitat per la màger part. Qu’arriba a uas quantas 13 000 publicacions… Adara retirat, Iturria que contunha de publicar dens lo suplement de fin de setmana, Le Mag, e dens Sud-Ouest Dimanche.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 10
  • sol Aush 10
  • sol Bordèu 10
  • sol Briançon 14
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 11
  • sol La Canau 10
  • sol La Gàrdia 22
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 19
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 10
  • sol Niça 21
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 11
  • sol Peireguers 9
  • sol Rodés 10
  • sol Tolon 9
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Cristòl Daurore

    Ceremonia pel 83n anniversari de Francés Fontan a Fraisse (Val Varacha)

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Laurenç Revèst

    Magasin novèl de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • © Laurenç Revèst

    Lengue a Mentan

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • Minecraft en version occitana

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Laurenç Revèst

    Auribeu de Sianha

  • La Primada de Montsegur, 17 de març 2012

    Primada de Montsegur, 17 de de març 2012

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Nimes, lengadociana per l'istòria, provençala per lo dialècte

  • © Laurenç Revèst

    Toponims occitan en Li Bergueas, Li Novenas (vilars de Pelhon): valaia dal Palhon de Pelha

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



4%



91%



0%




Vots 102 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)