CAPÇALERA: Nit arpiatana occitana cat
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 19 de junh

Actualitats

Dimars, 10 d'abril de 2012, 03h00 Societat,Politica,Istòria,Economia

Guiana > Roergue > Bacin de la Sala

50 ans dels carbonièrs de La Sala

Una cauma metèt en evidéncia lo comportament colonial de França envèrs Occitània


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (10 vòtes)
carregant En cargar


Aqueste ivèrn que venèm de quitar son passats los 50 ans de la cauma dels carbonièrs de La Sala, un eveniment istoric fondamental pel reviscolament nacional occitan qu'anèt mai enlà dels limits d’una simpla protèsta de caractèr professional. L’origina del conflicte la cal cercar en 1960, quand lo president francés Charles de Gaulle comencèt un procès de reconversion e de desacceleracion de l'indústria francesa del carbon davant la dubertura del mercat francés a las importacions de carbon american e de petròli arabi. Lo carbon francés, e l’occitan de rebucada, èra pas pro competitiu e caliá afrontar una dura reconversion d’un sector que donava d'emplec a de milièrs de minaires.




carbonièrs de la sala

Los carbonièrs de La Sala





Etiquetas
carbonièrs de la sala, la sala

Las primièras mesuras, licenciaments e transferiments de trabalhadors aluquèron las protèstas dins los bacins carbonífèrs de Roergue, mai que mai dins de vilas coma La Sala ont, lo 24 de novembre de 1961, mai de 5000 personas manifestèron. La marcha èra lo preludi de la cauma que comencèt lo 19 de decembre, quand qualques desenats de minaires s’embarrèron dins las galariás carbonifèras. La cauma, convocada pels sindicats de raiç francesa, comptèt sul pic amb lo sosten actiu de la populacion locala e las simpatias de fòrça sectors de la populacion de la Republica Francesa, dels mèdias e quitament d’una partida de la Glèisa catolica, ben talament que lo jorn de Nadal de 1961 se diguèt una messa dins las minas pels caumaires. 
 
La protèsta se radicalizèt, qualques enfants de minaires comencèron una cauma de la fam en sosten e tot Roergue decretèt la cauma generala coma gèst de solidaritat amb los minaires enclauses, çò que menèt la talhada de las principalas rotas. Fin finala, jos una fòrta pression, lo Ministèri de l’Indústria arribèt a un acòrdi amb los caumaires, qu'acabèron la protèsta lo 20 de febrièr de 1962. La cauma dels minaires aviá durat dos meses que desvelhèron tot lo país. S'atenguèron qualques acòrdis mas pas un cambiament substancial de la politica industriala. Per contra, la cauma aguèt de consequéncias transcendentalas per Occitània e per l’occitanisme.
 
Dins aquel sens, lo viu interès dels partits franceses d’esquèrra per aquela causa s'esfumèt dins la mesura que la cauma metiá en evidéncia lo comportament colonial de França envèrs Occitània. Cada jorn que passava, fòrça occitans comprenián que lo conflicte aviá, tanplan, una dimension politica relativa al tractament que París donava a las regions, justament en un moment istoric ont fòrça païses d’Africa e Asia atenhián l'independéncia. D’aicí a prepausar un novèl modèl d’Estat i aviá qu'un pas. La cauma de La Sala representèt l'espelida de la consciéncia occitana dins una granda partida de la populacion del país.
 
Un factor clau de la cauma accelerèt aquel cambiament dins las consciéncias: l’usatge majoritari de la lenga occitana de la part dels minaires. Lo fach que las cançons e las afichas de protèsta foguèsson en occitan joguèt un ròtle important dins aquela revelhada nacionala. Pauc a pauc, fòrça gents comprenguèron que dins aquel conflicte i aviá quicòm mai qu'una protèsta professionala. Lo conflicte minièr èra la poncha d’un iceberg grandàs qu'èra estat amagat pendent fòrça sègles. A París s'avisèron tanben de tot aquò e per aquela rason las simpatias inicialas dels mèdias e dels partits d’esquèrra s'esfumèron, sustot quand qualques unes comencèron a emplegar de concèptes inedits coma “descolonizacion interiora”.
 
Aquel occitanisme emergent mas desmantelat foguèt reculhit inicialament per l’Institut d’Estudis Occitans (IEO). Pauc de temps après, a Narbona se creèt lo Comitat Occitan d’Estudis e Accion (COEA), nòvela organizacion activista menada per Robèrt Lafont. Lo COEA patiguèt una fòrta influéncia dels procèsses descolonizaires e se placèt sus de posicions plan d'esquèrra. L’an 1968, en plen periòde de revòltas d'estudiants, l’occitanisme madurèt politicament e tres ans après lo COEA se dissolguèt per far nàisser Lucha Occitana, un movement politic mens internacionalista e que jonhiá la lucha sociala a la lucha autonomista.
 
Amb lo sosten de Lucha Occitana, Robèrt Lafont ensagèt se presentar a las eleccions presidencialas de 1974, mas la siá candidatura foguèt pas validada pel Conselh Constitucional de França. D’aquela campanha entrepachada ne nasquèt una organizacion transversala, apelada Volèm Viure al País (VVAP). Malgrat que Lucha Occitana aguèt pas una vida fòrça longa e se dividiguèt lèu en divèrses grops, aquela organizacion portèt la rompedura definitiva amb un occitanisme ancian de caractèr cultural e isolacionista incarnat, sustot, dins lo movement del Felibritge. Los faches de la Sala impliquèron una modernizacion de l’occitanisme, la presa de consciéncia d’un larg sector de la societat occitana e la compreneson que la defensa del país occitan es pas solament una question culturala, mas tanben economica, politica e administrativa. 
 
Mièg sègle puèi, la memòria collectiva occitana manten viu lo remembre de la revòlta de La Sala. Son fòrça las expressions literàrias, musicalas o artisticas que ne fan referéncia. Un dels libres mai coneguts sus aquela question se publiquèt en 1975 per Vent Terral. L’òbra, entitolada Decazeville. Los carbonièrs de La Sala, amassa de tèxtes de Joan Bodon, Sèrgi Mallet, Andrieu Pradpèl e Ives Roqueta. Fòrça cançons actualas ne fan tanplan referéncia e mai recentament, a l’escasença del 50n anniversari dels faches, s’es donada la primièra de l’espectacle “Brasero”, creat e desvolopat per l’associacion Mescladís. Aquel espectacle es estat protagonizat per d'artistas locals de Roergue e recupèra de cançons e de tèxtes ligats a aqueles faches.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Orador de Glana: la cruseltat alemanda e l’injustícia francesa

Diluns passat, 10 de junh, se commemorava lo 75n anniversari del chaple d’Orador de Glana, un dels mai crusèls de la Segonda Guèrra Mondiala. Un revenge sagnós dels nazis que ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Miquèu Barís

    Los calandrons d'Auloron qu'an visitat Baiona

  • Agaits tolosans. © Franc Bardòu

    Agaits Tolosans

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Julien Cazenave

    12.02.2019: manifestacion a Brussèlas per la libertat presonièrs politics catalans jutjats a Madrid

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Per tu, Lemosin se tròba...


73%



6%



5%



11%



6%




Vots 102 vòtes

comentaris 4

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)