CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 15 de setembre

Actualitats

Dimars, 10 d'abril de 2012, 03h00 Societat,Politica,Istòria,Economia

Guiana > Roergue > Bacin de la Sala

50 ans dels carbonièrs de La Sala

Una cauma metèt en evidéncia lo comportament colonial de França envèrs Occitània


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (10 vòtes)
carregant En cargar


Aqueste ivèrn que venèm de quitar son passats los 50 ans de la cauma dels carbonièrs de La Sala, un eveniment istoric fondamental pel reviscolament nacional occitan qu'anèt mai enlà dels limits d’una simpla protèsta de caractèr professional. L’origina del conflicte la cal cercar en 1960, quand lo president francés Charles de Gaulle comencèt un procès de reconversion e de desacceleracion de l'indústria francesa del carbon davant la dubertura del mercat francés a las importacions de carbon american e de petròli arabi. Lo carbon francés, e l’occitan de rebucada, èra pas pro competitiu e caliá afrontar una dura reconversion d’un sector que donava d'emplec a de milièrs de minaires.




carbonièrs de la sala

Los carbonièrs de La Sala





Etiquetas
carbonièrs de la sala, la sala

Las primièras mesuras, licenciaments e transferiments de trabalhadors aluquèron las protèstas dins los bacins carbonífèrs de Roergue, mai que mai dins de vilas coma La Sala ont, lo 24 de novembre de 1961, mai de 5000 personas manifestèron. La marcha èra lo preludi de la cauma que comencèt lo 19 de decembre, quand qualques desenats de minaires s’embarrèron dins las galariás carbonifèras. La cauma, convocada pels sindicats de raiç francesa, comptèt sul pic amb lo sosten actiu de la populacion locala e las simpatias de fòrça sectors de la populacion de la Republica Francesa, dels mèdias e quitament d’una partida de la Glèisa catolica, ben talament que lo jorn de Nadal de 1961 se diguèt una messa dins las minas pels caumaires. 
 
La protèsta se radicalizèt, qualques enfants de minaires comencèron una cauma de la fam en sosten e tot Roergue decretèt la cauma generala coma gèst de solidaritat amb los minaires enclauses, çò que menèt la talhada de las principalas rotas. Fin finala, jos una fòrta pression, lo Ministèri de l’Indústria arribèt a un acòrdi amb los caumaires, qu'acabèron la protèsta lo 20 de febrièr de 1962. La cauma dels minaires aviá durat dos meses que desvelhèron tot lo país. S'atenguèron qualques acòrdis mas pas un cambiament substancial de la politica industriala. Per contra, la cauma aguèt de consequéncias transcendentalas per Occitània e per l’occitanisme.
 
Dins aquel sens, lo viu interès dels partits franceses d’esquèrra per aquela causa s'esfumèt dins la mesura que la cauma metiá en evidéncia lo comportament colonial de França envèrs Occitània. Cada jorn que passava, fòrça occitans comprenián que lo conflicte aviá, tanplan, una dimension politica relativa al tractament que París donava a las regions, justament en un moment istoric ont fòrça païses d’Africa e Asia atenhián l'independéncia. D’aicí a prepausar un novèl modèl d’Estat i aviá qu'un pas. La cauma de La Sala representèt l'espelida de la consciéncia occitana dins una granda partida de la populacion del país.
 
Un factor clau de la cauma accelerèt aquel cambiament dins las consciéncias: l’usatge majoritari de la lenga occitana de la part dels minaires. Lo fach que las cançons e las afichas de protèsta foguèsson en occitan joguèt un ròtle important dins aquela revelhada nacionala. Pauc a pauc, fòrça gents comprenguèron que dins aquel conflicte i aviá quicòm mai qu'una protèsta professionala. Lo conflicte minièr èra la poncha d’un iceberg grandàs qu'èra estat amagat pendent fòrça sègles. A París s'avisèron tanben de tot aquò e per aquela rason las simpatias inicialas dels mèdias e dels partits d’esquèrra s'esfumèron, sustot quand qualques unes comencèron a emplegar de concèptes inedits coma “descolonizacion interiora”.
 
Aquel occitanisme emergent mas desmantelat foguèt reculhit inicialament per l’Institut d’Estudis Occitans (IEO). Pauc de temps après, a Narbona se creèt lo Comitat Occitan d’Estudis e Accion (COEA), nòvela organizacion activista menada per Robèrt Lafont. Lo COEA patiguèt una fòrta influéncia dels procèsses descolonizaires e se placèt sus de posicions plan d'esquèrra. L’an 1968, en plen periòde de revòltas d'estudiants, l’occitanisme madurèt politicament e tres ans après lo COEA se dissolguèt per far nàisser Lucha Occitana, un movement politic mens internacionalista e que jonhiá la lucha sociala a la lucha autonomista.
 
Amb lo sosten de Lucha Occitana, Robèrt Lafont ensagèt se presentar a las eleccions presidencialas de 1974, mas la siá candidatura foguèt pas validada pel Conselh Constitucional de França. D’aquela campanha entrepachada ne nasquèt una organizacion transversala, apelada Volèm Viure al País (VVAP). Malgrat que Lucha Occitana aguèt pas una vida fòrça longa e se dividiguèt lèu en divèrses grops, aquela organizacion portèt la rompedura definitiva amb un occitanisme ancian de caractèr cultural e isolacionista incarnat, sustot, dins lo movement del Felibritge. Los faches de la Sala impliquèron una modernizacion de l’occitanisme, la presa de consciéncia d’un larg sector de la societat occitana e la compreneson que la defensa del país occitan es pas solament una question culturala, mas tanben economica, politica e administrativa. 
 
Mièg sègle puèi, la memòria collectiva occitana manten viu lo remembre de la revòlta de La Sala. Son fòrça las expressions literàrias, musicalas o artisticas que ne fan referéncia. Un dels libres mai coneguts sus aquela question se publiquèt en 1975 per Vent Terral. L’òbra, entitolada Decazeville. Los carbonièrs de La Sala, amassa de tèxtes de Joan Bodon, Sèrgi Mallet, Andrieu Pradpèl e Ives Roqueta. Fòrça cançons actualas ne fan tanplan referéncia e mai recentament, a l’escasença del 50n anniversari dels faches, s’es donada la primièra de l’espectacle “Brasero”, creat e desvolopat per l’associacion Mescladís. Aquel espectacle es estat protagonizat per d'artistas locals de Roergue e recupèra de cançons e de tèxtes ligats a aqueles faches.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 31
  • sol Aush 31
  • sol Bordèu 32
  • sol Briançon 24
  • sol Caors 32
  • sol Carcassona 27
  • sol Clarmont-Ferrand 32
  • sol Confolent 31
  • sol Gap 22
  • sol La Canau 32
  • sol La Gàrdia 29
  • sol Limòtges 31
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 25
  • sol Lo Puèi de Velai 30
  • sol Marselha 29
  • sol Montpelhièr 28
  • sol Naut Aran 27
  • sol Niça 26
  • sol Nimes 31
  • sol Pau 29
  • sol Peireguers 32
  • sol Rodés 31
  • sol Tolon 32
  • sol Tolosa 30
  • sol Valença 32

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • Mónego, Bersorèlh e 'A Torbia sota 'a nèu. © Artusa Garavan

    Mónego, Bersorèlh e 'A Torbia sota 'a nèu

  • © Laurenç Revèst

    Las Cevènas, Barjac en Val de Cese

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Rocavion (Val Ges). © Cristòu Daurore

    Rocavion (Val Ges)

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • Julien Cazenave

    17.02.2019: manifestacion a Brussèlas en sosten als independentistas catalans

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • La Korrika, la corsa per la lenga basca es arribada a Tolosa

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • De tornada. © Xavi Gutiérrez Riu

    Prumèra nheuada dera sason ena Val d'Aran

  • Costiera de Gavotina marítima : Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh. © RL

    Costiera de Gavotina marítima: Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh

  • © Laurenç Revèst

    Auribeu de Sianha

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)