CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 17 d'octòbre

Actualitats

Diluns, 14 de julhet de 2014, 03h00 Societat,Lenga,Internacional,Economia,Cultura

L’Estivada respond


Comentaris 9 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (9 vòtes)
carregant En cargar


Fa qualques setmanas, avèm dobèrt una campanha per vos convidar a pausar vòstras questions a l’Estivada, sus sas accions, son foncionament. Avèm recampat çò qu’avèm recebut, avèm fach coïncidir las questions similaras en grandas unitats e vos liuram uèi lo resultat, amb nòstras responsas!


En qué consistís l’Estivada? Qual prepaus defend? Quala es sa tòca?
 
Per far un primièr gra de responsa, diriam que l’Estivada es un festenal, tot simplament. Es a dire un eveniment cultural qu’obesís a tres unitats, un pauc coma lo teatre classic: de luòc, de temps e d’accion. Lo luòc es per nosautres la vila de Rodés, lo temps es 4 a 5 jorns (depend de las annadas). E “l’accion”, lo prepaus del festenal, çò que defend, sa linha directritz que va dictar la programacion e lo contengut tot de l’Estivada, es la “cultura occitana”. I botam de verguetas e un fum de precaucions, perque la definicion n’es pas gaire clara e fòrça subjectiva. Lo sostítol de l’Estivada ditz “Festenal Interregional de las Culturas Occitanas”, al plural, per çò que i reconeissèm la diversitat, la pluralitat de senses, de percepcions, concernissent una lenga qu’aguèt pas jamai de termièras claras e que foguèt pas jamai aquela d’un estat establit, e que doncas pòt portar mai d’una cultura, mai d’una identitat. Diguèrem ja pel passat qu’èrem mai “drech del sòl” que “drech de la sang”, e consideram doncas que l’occitan es una causida, personala e conscienta, en mai d’aquò, una causida pas forçadament evidenta, tant es pauc socializat a l’ora d’ara. Nòstre ròtle d’operator cultural, de difusor, que nos es d’alhors reconegut per las collectivitats que nos sostenon (en començar per las regions) es doncas d’ofrir una plaça, de far conéisser la “creacion d’expression occitana”. Per aquò, la gròssa majoritat dels artistas programats s’exprimisson, a un moment o un autre, en lenga d’òc. En defòra de la programacion, l’Estivada ofrís un espaci d’expression a totes los festenalièrs e fa partida dels sols moments e dels sols luòcs dins l’annada ont se pòt ausir, legir e parlar occitan cap e cap, e ont aquò sembla un minimum normal, quora lo demai de l’annada la preséncia de la lenga es reducha, e mai absenta. La tòca de l’Estivada es eminentament culturala, dins totes los senses del tèrme. Balham d’aisinas a la disposicion del mond per ajudar a la reflexion, a la remesa en question de sas certesas, a la construccion de l’identitat de cadun e a l’escambi e a la discussion amb los autres, botam en lutz e en espaci çò que d’ordinari es amagat dins un recanton. La programacion musicala es importanta, evidentament, mas lo costat “forum”, lo fach qu’un fais d’associacions occitanas sián representadas, tanplan coma de causas mai ambiciosas, coma una programacion literària, de poesia, d’arts, es egalament important. Çò que volèm, es mostrar un escapolon representatiu de çò que se pòt far en occitan, a l’encòp als curioses coma als que se’n noirisson prigondament.
 
 
Es encara util de defendre una lenga e una cultura que son a se morir?
 
Se fasiam lo compte de las causas utilas dins la vida aicibàs, auriam lèu fach lo torn! Aürosament, los òmes qu’an de besonhs naturals de satisfar an tanben de besonhs culturals. E sèm aquí per aquò! L’“identitat” es pas forçadament una grossieretat per nosautres, sembla puslèu una necessitat, e totes que sèm avèm d’identitats, sovent multiplas, los luòcs ont vivèm n’an tanben, e es aital de cada causa que costejam. L’occitan, e tot çò que pòt voler dire lo mot, es una d’aquestas compausantas identitàrias, a la disposicion d’aquel que la voldrà plan far sieuna, e sens la quala l’umanitat seriá irremediablament mai paura. De fach, es pas en granda forma. Mas, e val lo còp de se batre per de causas que son pas en dangièr, fin finala? Tant que podèm crear, mostrar que se pòt far de causas en occitan, contunham. E, vist de l’Estivada, avèm de rasons d’èsser optimistas: lo festenal recampa totjorn un pauc mai de mond, tocats de près o de luènh per çò que l’occitan es encara en mesura de fargar. Tant que tot aquel mond contunharàn de donar una plaça a l’occitan, serà util, tot simplament.
 
 
Cossí causissètz los artistas programats? Quals son los critèris?
 
Lo critèri principal es de s’exprimir en occitan. Pas forçadament a cent del cent, sèm conscients qu’es un encaminament complicat, e cada occitanofòn viu ara en situacion de bilingüisme o de plurilingüisme, e qu’es plan aquò sa relacion de normalitat amb la lenga. En tot cas, l’occitan deu èstre present. Pasmens, coma volèm pas èstre barrats e replegats, nos arriba cada an de programar d’artistas que son pas occitans o, e mai, que s’exprimisson pas normalament en occitan. Aital, d’artistas catalans son convidats cada an, per la rason que las doas lengas e las doas culturas son fòrça pròchas, e an bravament de causas de nos aprene en nos mostrant cossí eles se servisson de lor lenga dins la creacion actuala. E al revèrs. En defòra del cas catalan, nos es arribat de recebre de bretons, de salentins, de berbèrs, d’asturians que vivon a pauc près las meteissas causas que los occitans e an lo meteis rapòrt a lor lenga, qu’es parièrament minoritària dins lor país, amb de tractaments estatals diferents ça que la. Consideram qu’es totjorn interessant d’anar veire çò que se fa alhors, e que la bastison d’un discors senat sus la diversitat se pòt far sonque amb l’usatge d’aquesta diversitat. Globalament, çò que nos interèssa, pels catalans coma pels autres, es de téisser un malhum finament sarrat, de tendre o tornar tendre de ligams culturals naturals, per que l’occitan se pèrda pas la connexion amb lo demai del Mond. Aquò explica la preséncia esporadica d’artistas coma Zebda per exemple, un grop famós que canta mai que mai en francés e pas brica en occitan. Sos membres aguèron ja l’ocasion de dire que se sentissián occitans e l’Estivada foguèt lo luòc e lo mejan ideal d’explicitar aquela relacion.
 
De mai, la programacion dèu èstre cada an lo miralh de l’espaci occitan. Es sosentendut qu’avèm de programar d’artistas venguts de totes los parçans de lenga occitana, e es tanben aquò que va justificar l’investiment de las collectivitats dins un projècte interregional qu’es e vòl èsser l’Estivada. Es doncas necessari, compte tengut de la talha de l’espaci, d’aver de bons relèus un pauc pertot, de se téner al fil de çò que se fa en Bearn coma a Marselha o en Auvèrnhe e d’equilibrar la programacion de l’Estivada segon aquestas donadas. Çò qu’es pas aisit d’alhors, qu’existís una fòrta disparitat en tèrmes de creacion culturala occitana, segon los territòris, e d’unes son mai productius que d’autres.
 
Enfin, l’Estivada es una grasilha de programacion, coma cada festenal. Dispausam d’un nombre donat de salas e d’espacis que los espectacles pòdon ocupar e lo nòstre trabalh, finalament lo mai complicat, es de botar lo(s) bon(s) artista(s) al bon moment dins lo luòc que lor correspond melhor. Avèm totjorn de demandas de totòm, un pauc, per passar sus l’empont mai bèl de l’Estivada, perque un se pensa qu’es el qu’a lo mai de visibilitat, mas del nòstre ponch de vista i a de cases ont seriá pas brica un present fach a l’artista!
 
Pragmaticament, nos disèm que val mai un concèrt ben capitat a l’MJC de Rodés qu’un de mancat sus l’empont bèl. Aquò dich, nos arriba de prene de riscas a respècte d’aquò, nos arriba tanben de tòrcer aquesta grasilha un pauc rigida (que la majoritat dels luòcs qu’ofrissèm depend de l’implantacion del festenal) per capitar a far passar de formas, d’estils, en brèu d’artistas que sens aquò aurián de mal de trobar la plaça ideala a l’Estivada, mentre que seriá legitim qu’i passèsson.
 
 
Qu’es lo budget de l’Estivada? Cossí se despartís?
 
L’Estivada fonciona amb d’argent public, doncas son de causas que se pòdon dire. Sens rintrar tròp dins los detalhs, que seriá fòrça complicat de destriar! En tèrmes de recèptas, l’Estivada se vei acordar entre 350 000 e 400 000 èuros de subvencions publicas per de collectivitats, demest las qualas la vila de Rodés (la mai gròssa rintrada), totas las 8 regions occitanas (a d’escalas de participacion variadas), lo Ministèri de la Cultura (per l’intermediari de la DGLFLF). Segon las annadas, nos arriba de recebre de moneda d’alhors, d’Euròpa o, coma en 2013, del Senat, que palliava lo desengatjament del conselh general d’Avairon. De nosautres meteisses arribam a generar a pauc près 100 000 èuros de fons pròpri, amb las begudas, la restauracion e qualques autras pichòtas causas. En despensas, çò artistic nos còsta 80 a 110 000 èuros; parièr per la tecnica, pagam entre 40 e 70 000 èuros en albergaments e presa en carga, 50 000 èuros en comunicacion, 100 000 èuros en despensas d’organizacion (salaris, cargas, seguretat, asseguranças...); demòran un pauc mens de 100 000 èuros despartits entre despensas generalas e los apòrts per la restauracion e las begudas. Las forquetas de valors son degudas al fach que, d’an en an, i a de reequilibratges permanents, e de constrenchas exterioras qu’obligan a aumentar o demenir tal o tal pòst de despensa. Lo budget general de l’Estivada es, o auretz calculat, a l’entorn de 550 000 èuros.
 
Se vos pren l’enveja de comparar amb d’autres festenals (podètz per exemple legir lo trabalh d’Emmanuel Négrier, sociològ, especialista dels festenals), cal saber que l’Estivada es, per cada pòst, dins las mejanas del sector. Manca un: lo taus de recèptas pròprias, inferior, que ven evidentament del fach que lo festenal es gratuit.
 
L’Estivada se dobrís regularament a d’autras culturas, amb d’artistas programats que son pas occitans. Qual rapòrt avètz amb eles? Se contribuisson a far conéisser alhors la cultura occitana?
 
O avèm dich, efectivament l’Estivada convida regularament (cada an quitament) d’artistas que venon pas d’Occitània. O vesèm totjorn coma un escambi cultural, necessari per çò que permet a l’occitan de trobar e plaçar sa votz e son resson dins la polifonia mondiala. Se convidam un breton, esperam que cante en breton, lo volèm pas desnaturar e lo far cantar en occitan, çò que seriá fin finala plan artificial e superficial. Mas daissam la pòrta dobèrta per aquò far. En 2010 per exemple, lo cantaire berbèr Idir aviá mesclat lo berbèr amb l’occitan dins la musica de Se Canta, un vertadièr pas de cap a son public mestissat d’aquel jorn. Nos en sovenèm encara e li sèm reconeissents per aqueste present. Zebda o Mauvais Sort (grop quebequés), que cantan totes dos en francés, se son ça que la permés de saludar lo public en occitan. E en defòra de l’empont, los membres de Zebda declarèron dins la premsa lor estacament a l’occitan e sas valors, Mouss e Hakim contèron lor enfança dins una bòria avaironesa ont ausissián plan sovent lo patois... son de marcas de sosten (e un sosten de pes) que son tras qu’importantas. Natacha Atlas, passada en 2009, diguèt tanben a la premsa (èra a La Setmana) que li agradava la musica de la lenga, que voliá trabalhar dessús. L’an passat, tanlèu arribats, los membres de Sud Sound System (que malastrosament poguèron pas jogar per causa d’auratge) s’entrevèron de saber ont èran arribats, qu’èra aquesta lenga, s’èra plan parlada, que semblava, agachèron un long moment la mapa d’Occitània... eles que venon de l’extrèm sud d’Itàlia e que vivon lo rapòrt a lor dialetto de biais totalament descomplexat. Tot aquò son d’anecdòtas, segur, pasmens vòl dire que l’occitan se passeja per lo Mond, dins la valisa dels artistas qu’un jorn passèron a l’Estivada...
 
 
Se l’Estivada se poiriá dobrir a d’autras formas d’expression artistica? Per exemple damandar a d’artistas de far son aficha?
 
Sèm pas barrats! Çò que volèm pas far per l’aficha, seriá una mena un concors ont lo ganhant auriá la fiertat de veire son trabalh causit per sola recompensa. Una aficha es un trabalh, e un trabalh d’artista, que se deu remunerar a sa justa valor. Es mai que mai per çò que, fins aquí, aviam pas de budget de dedicar a aquò ni un minimum de competéncias en intèrne qu’o faguèrem pas, mas podèm pas dire que i avèm pas jamai pensat. Un jorn o l’autre, i arribarem. Començam, tre aqueste an, de bolegar un pauc nòstra reflexion sus las arts visualas, aquò poiriá èstre, encoblat amb una programacion de meteis escantilh, un dels resultats d’aquesta reflexion. Fins ara, s’èrem pas sentits, onèstament, pro competents per trabalhar sus aquò mas es una enveja qu’es presenta. L’arribada del Musèu Solatges al costat de nosautres, a Rodés, nos buta un pauc a nos i interessar, segurament que dins las edicions venentas serem mai en estat d’avançar de causas. La question que nos tafura uèi es, per començar: “S’existisson d’arts occitanas?” Nosautres que trabalham amb d’artistas que fan resclantir la lenga, aquí una question que nos bolega dins nòstras certesas, e tan melhor!
 
 
Ont son las femnas? N’i a pas gaire dins la programacion. Totun se parla plan de qualqu’un coma Alidé Sans d’aquesta passa, qu’en mai d’aquò s’atròba qu’es jove.
 
Pecaire! Es vertat que i a pauc de femnas dins la programacion de l’Estivada, e mai s’ensajam totjorn de nos avisar d’aquela question. Lo problèma es que de còps que i a sèm pas que lo miralh de la creacion, pas lo mortièr o lo motor, e se i a pauc de femnas a l’Estivada, es que i a pauc de femnas representadas dins la creacion culturala occitana tot cort. Son de questions que se pausan e a las qualas poiriam e voldriam ben participar. Tocant Alidé Sans, evidentament seguissèm lo percors d’aquela jove cantaira aranesa, e sèm dispausats a la programar. De fach, l’aviam ja contactada... Mas que volètz, arribam pas a far passar totòm cada an e aquò vos demanda un pauc de paciéncia, ne sèm conscients! Çò qu’es un bon signe fin finala, aquel d’aquí que, de creacion occitana, n’i a encara en massa, e n’i a encara a venir!
 
 
 
 
La còla de l’Estivada 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

16 de julhet 14.43h

#7 As rason, de fach es un contresens que faguèrem dins la frasa. Parlàvem pas de la lenga. Auriam degut dire "la lenga d'un pais sens termièras claras o d'un estat qu'existiguèt pas jamai". Preissats per l'Estivada que s'aprochava, avèm mancat de temps per nos tornar legir, mila excusas !


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

16 de julhet 13.11h

#7 ...La còla de l'EstivaDA.. (correccion).


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

16 de julhet 13.10h

La còla de l'Estiva a dich: "una lenga qu’aguèt pas jamai de termièras claras e que foguèt pas jamai aquela d’un estat establit"

Aquesta frasa es una afirmacion completament erronèa. Dins los faches, l'occitan a de termièras claras e foguèt la lenga administrativa de qualques poténcias politicas pendent l'Edat Mejana.

Per la rèsta, feliciti e mercegi l'Estivada per son trabalh qu'es fòrça important.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

16 de julhet 13.00h

#1 O avèm dich, menam de refleccions mas mai que mai çò que nos interessa es de donar los mejans e las aisinas al monde per se fargar lor pròpria refleccion. Entendèm la remarca sus la question lenga/cultura, per aquò nos arriba de balhar tanben d'elements objectius que destrian los dos. Es l'exemple de Zebda, que l'apròcha de lor "occitanitat" nos interessèt. D'alhors, o disèm en responsa, Soulages e la soscadissa que nos permèt e permetrà de menar sus las "arts occitanas" es intere... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

15 de julhet 18.16h

#4 Exactament


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

15 de julhet 17.20h

#3 E ben, es plan dins aquesta categoria que dintra Zebda o Soulages


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

15 de julhet 17.15h

#2 Si-ben, mès la cultura se limita pas a la lenga. Un cosinièr que parla pas un mot d'occitan e qu'aprèsta una estofinada, es ben de la cultura occitana, non ?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

15 de julhet 15.28h

#1 E alavètz ? La lenga fa pas partida de la cultura ?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

14 de julhet 08.46h

Responsa clara. L'estivada es un festenal que son critèri es lingüistic e non cultural. La cultura occitana i es definida sus una basa lingüistica e non civilizacionala. Mercé per aquela responsa.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 8
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Que pas res nos arrèste

“Òu, Union Europèa, calma-te. Torni dire: s’ensajas de qualificar nòstra operacion d’invasion, nòstre prètzfach es simple. Dobrirem las pòrtas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 15
  • sol Aush 14
  • sol Bordèu 15
  • sol Briançon 9
  • sol Caors 14
  • sol Carcassona 11
  • sol Clarmont-Ferrand 15
  • sol Confolent 13
  • sol Gap 9
  • sol La Canau 15
  • sol La Gàrdia 16
  • sol Limòtges 14
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 11
  • sol Lo Puèi de Velai 14
  • sol Marselha 16
  • sol Montpelhièr 14
  • sol Naut Aran 10
  • sol Niça 14
  • sol Nimes 14
  • sol Pau 14
  • sol Peireguers 14
  • sol Rodés 15
  • sol Tolon 15
  • sol Tolosa 14
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Los Pokémons de la 3a generacion revirats en occitan

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • Nhèu d'abriu en Aran. © Xavi Gutiérrez Riu

    Nhèu d'abriu en Aran

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • Pòrt de Niça: Li galeras

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Nimes, lengadociana per l'istòria, provençala per lo dialècte

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • Carnaval de Limós. © Franc Bardòu

    Carnaval de Limós 2013

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • Joièu

    Meissonencas en Camarga pichòta

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • Coarasa

    Dictada occitana 2014

  • Estanh de Vacivèr. © Xavi Gutiérrez Riu

    Val d'Aran

  • 20u corsa Aran per sa Lengua. © Guillem Sevilla

    20u corsa Aran per sa Lengua

  • Musèu de Terra Mata, Niça, mai anciana traça de fuec au monde

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)