CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 23 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 18 de julhet de 2014, 03h00 Politica,Internacional

Lo govèrn d’Aruba en cauma de la fam “per defendre l’autonomia” de l’illa davant los Païses Basses


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargar


Lo primièr ministre ditz que lo govèrn neerlandés met en perilh los pagaments del territòri caribenc. L’executiu de L’Aia argumenta que lo deute public d’Aruba creis de longa. L’illa a un autogovèrn intèrne fòrça vast mas sas finanças son supervisadas pels Païses Basses.


Divèrses membres del govèrn d’Aruba, comprés lo primièr ministre Mike Eman, son en cauma de la fam dempuèi lo divendres 11 de julhet, que lo governador dels Païses Basses dins aquela illa caribenca a blocat l’aprobacion de son budget, a la demanda de l’executiu de L’Aia. La parlamentària d’Aruba Desiree Croes ditz que lo govèrn fa la cauma de la fam “per defendre l’autonomia” de l’illa.
 
Aruba, que se tròba just al nòrd de la còsta veneçolana, es un dels quatre païses constituents del Reialme dels Païses Basses. Los autres tres son los Païses Basses en se, Curaçao e Sant Martin, aquestes dos darrièrs tanben d’illas de la Mar Cariba.
 
Aruba, Curaçao e Sant Martin an una autonomia intèrna fòrça larga. Mas qualques competéncias tocant lors territòris son exercidas pel govèrn dels Païses Basses, e mai que mai tres: la defensa, los afars exteriors e la supervision del budget.
 
Aqueste darrièr es lo fogal de la disputa. Lo govèrn neerlandés vòl revisar d’a fons lo budget d’Aruba abans de li donar l’aprobacion perque considèra que lo govèrn caribenc fa d’ans que despensa fòrça mai que çò qu’intra. Lo ministre neerlandés de l’interior e de las relacions del reialme, Ronald Plasterk, argumenta que lo deute d’Aruba s’es doblat pendent las darrièras cinc annadas e contunha de créisser. En 2012, lo deute equivaliá al 55% del PIB; en 2013 al 67%, e ongan los mèdias neerlandeses afirman qu’arriba al 75%. Dins aquelas condicions, çò ditz Plasterk, lo govèrn neerlandés s’es vist obligat d’intervenir.
 
Mas Eman o vei pas aital. Lo primièr ministre d’Aruba crei que L’Aia ataca l’autonomia de l’illa e l’acusa de metre en risc las ajudas publicas e los autres pagaments del govèrn d’Aruba. Plasterk nèga aquel extrèm.
 
 
Una independéncia que s’es pas aplicada
 
Aruba a un dels PIB mai elevats de la Mar Cariba. La siá economia a una granda dependéncia del torisme, que la majoritat arriba dels Estats Units. Aruba expòrta de petròli refinat, de milh, de tabat e de liquors.
 
En 1954 Aruba foguèt compresa dins las Antilhas Neerlandesas, qu’amassavan jos un sol govèrn autonòm totes los territòris neerlandeses de la Mar Cariba. En 1977 Aruba celebrèt un referendum que l’82% dels votants i participèt en s’exprimissent en favor de l’independéncia. Aruba e los Païses Basses pachèron lo calendièr de la secession, que se deviá aplicar per fasas. Un primièr pas foguèt de separar Aruba de las Antilhas Neerlandesas e de li autrejar un estatut autonòm pròpri. Mas dins lo decenni de 1990, los govèrns d’Aruba e dels Païses Basses s’acordèron per que l’independéncia s’ajornèsse sine die.
 
 
 
 
 
Aqueste article es adaptat del jornal catalan Nationalia amb qui Jornalet a un acòrdi de cooperacion.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 17
  • sol Aush 18
  • sol Bordèu 17
  • sol Briançon 14
  • sol Caors 15
  • sol Carcassona 17
  • sol Clarmont-Ferrand 14
  • sol Confolent 13
  • sol Gap 7
  • sol La Canau 18
  • sol La Gàrdia 26
  • sol Limòtges 15
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 19
  • sol Lo Puèi de Velai 12
  • sol Marselha 22
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 15
  • sol Niça 20
  • sol Nimes 18
  • sol Pau 15
  • sol Peireguers 17
  • sol Rodés 18
  • sol Tolon 17
  • sol Tolosa 18
  • sol Valença 15

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • Ciutat de Draoníer. © Cristòu Daurore

    Ciutat de Draoníer (Val Maira)

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • © Josep Carpintero

    Presentacion dera ANC Val d'Aran en Vielha, 28/12/2013

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • @ Lisa Gròs

    De ruscas

  • La Primada de Montsegur 2013. © Bruno Sapena

    La Primada de Montsegur 2013

  • Citacion de Mistral (Mirèlha). © Laurenç Revèst

    Remembres de Vaquí, emission en la Vau Clusa, novembre de 2005

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



4%



91%



0%




Vots 133 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)